Việc chủ động đổi mới tư duy, nội dung, phương thức và không gian tuyên giáo chính là quá trình Đảng đổi mới phương thức lãnh đạo. Điều này nhằm giữ vững nền tảng tư tưởng, kiến tạo đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân đối với sự nghiệp phát triển đất nước.
Bước chuyển mạnh mẽ trong công tác tuyên giáo là kết quả của một quá trình kiên trì đổi mới, bền bỉ hành động, thích ứng nhanh với yêu cầu chuyển đổi số, hướng đến mục tiêu nâng cao tầm vóc, chất lượng và hiệu quả hoạt động.
Lan tỏa giá trị, kiến tạo đồng thuận
Trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, nhất là trong năm 2025, đất nước triển khai nhiều chủ trương chiến lược, tác động sâu rộng đến mọi mặt của đời sống xã hội. Những chủ trương, quyết sách chiến lược sẽ không thể đạt được kết quả tích cực và toàn diện nếu thiếu vai trò tiên phong và trách nhiệm kiến tạo, “đi trước mở đường” của công tác tuyên giáo.
Tinh thần các kết luận, chỉ đạo của Trung ương về công tác tư tưởng đã chỉ rõ, tuyên truyền phải đi trước một bước, chủ động dự báo, định hướng dư luận từ sớm, từ xa, không để bị động, bất ngờ, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ. Điều đó đòi hỏi công tác tuyên giáo phải đổi mới mạnh mẽ, toàn diện về tư duy, phương thức và năng lực dẫn dắt xã hội.
Quán triệt sâu sắc tinh thần đó, công tác tuyên giáo từng bước khắc phục biểu hiện của tư duy cũ, đổi mới về nội dung, tập trung làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của các chủ trương, quyết sách lớn; gắn tuyên truyền với giải thích chính sách, vừa bảo đảm chiều sâu lý luận vừa có sức nặng thực tiễn.
Các nghị quyết của Đảng, chính sách của Nhà nước được cụ thể hóa thành những thông điệp dễ tiếp cận, gắn với đời sống nhân dân, với lợi ích thiết thực của từng nhóm đối tượng xã hội.
Tinh thần các kết luận, chỉ đạo của Trung ương về công tác tư tưởng đã chỉ rõ, tuyên truyền phải đi trước một bước, chủ động dự báo, định hướng dư luận từ sớm, từ xa, không để bị động, bất ngờ, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ.
Trên cơ sở đó, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng được đổi mới theo hướng lấy con người làm trung tâm, chuyển từ cách tiếp cận “truyền đạt” sang “dẫn dắt”, lấy tính thuyết phục, hiệu quả và sự lan tỏa làm trọng tâm. Những thành tựu phát triển kinh tế-xã hội, những mô hình hay, cách làm hiệu quả, những nhân tố mới, điển hình tiên tiến được phản ánh sinh động, có chiều sâu. Chính từ những dẫn chứng thực tiễn ấy, giá trị của đường lối đổi mới, vai trò lãnh đạo của Đảng được khẳng định một cách tự nhiên, bền vững.
Song song với đổi mới nội dung, công tác tuyên giáo chuyển mạnh từ phương thức truyền thống sang ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, kết hợp tương tác, đối thoại trên cơ sở đa kênh, đa phương tiện, đa nền tảng, phù hợp từng nhóm đối tượng.
Đặc biệt, sự hiện diện chủ động của các cơ quan tuyên giáo, báo chí chính thống trên không gian số đã góp phần tạo lập “dòng chảy thông tin tích cực”, định hướng hình thành dư luận xã hội tích cực, hạn chế tác động tiêu cực của thông tin sai lệch, xuyên tạc.
Sự phối hợp ngày càng chặt chẽ giữa cơ quan tuyên giáo, báo chí, các nền tảng số và đội ngũ người có ảnh hưởng đã tạo nên nhiều chiến dịch truyền thông có sức lan tỏa xã hội sâu rộng, khơi dậy niềm tự hào dân tộc, tinh thần trách nhiệm công dân và ý thức cộng đồng.
Nổi bật là các chiến dịch truyền thông kỷ niệm những sự kiện chính trị-lịch sử trọng đại của đất nước, thu hút hàng chục triệu tài khoản tham gia, hàng tỷ lượt xem, chia sẻ và tương tác trên các nền tảng số như: Chiến dịch “Phủ đỏ mạng xã hội”, chiến dịch “Tự hào Việt Nam-Nhuộm đỏ không gian mạng”... Điểm nổi bật không chỉ ở quy mô, sức lan tỏa mà ở sự đổi mới phương thức tác động tư tưởng: Từ truyền đạt một chiều sang huy động sự tham gia chủ động của xã hội, mỗi người dân từ đối tượng tiếp nhận thành chủ thể lan tỏa giá trị.
Nhìn từ thực tiễn, việc đổi mới đồng bộ từ nội dung, phương thức đến không gian truyền thông đã giúp các chủ trương, quyết sách của Đảng không chỉ được truyền tải kịp thời, đúng định hướng mà còn được “thẩm thấu” vào đời sống xã hội thông qua những giá trị tích cực, gần gũi và có sức lan tỏa. Chính quá trình lan tỏa giá trị ấy đã góp phần củng cố niềm tin xã hội, tăng cường sự gắn kết giữa Đảng với nhân dân, qua đó khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của công tác tuyên giáo trong việc kiến tạo đồng thuận và tạo nền tảng tinh thần cho sự phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên số.
Công tác dư luận xã hội phát triển mạnh mẽ về quy mô, chiều sâu
Nếu lan tỏa giá trị là mục tiêu thì nắm bắt và dự báo dư luận xã hội là điều kiện tiên quyết để công tác tuyên giáo thật sự chủ động. Trước tác động nhanh, mạnh và đa chiều của truyền thông xã hội, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn, yêu cầu đặt ra không chỉ là “nghe dân nói” mà là phân tích, nhận diện đúng bản chất vấn đề, dự báo xu hướng vận động của tư tưởng xã hội, từ đó tham mưu kịp thời cho cấp ủy trong lãnh đạo, chỉ đạo.
Việc Ban Bí thư ban hành Chỉ thị số 47-CT/TW, ngày 23/5/2025 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dư luận xã hội trong tình hình mới đã tạo khuôn khổ chính trị quan trọng cho quá trình đổi mới theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và khoa học. Đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhấn mạnh, yêu cầu của Trung ương đối với công tác tham mưu của Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương là phải nhanh hơn, chính xác hơn, có tính dự báo và dẫn dắt cao hơn.
Việc mở rộng quy mô, đổi mới phương thức và nâng cao chất lượng công tác dư luận xã hội góp phần trực tiếp nâng cao chất lượng lãnh đạo và điều hành của Đảng.
Thực hiện yêu cầu này, công tác dư luận xã hội ghi nhận bước phát triển rõ nét theo hướng ngày càng chuyên nghiệp, bài bản với những phương pháp tiếp cận mới trên nền tảng số. Hoạt động điều tra, khảo sát, tổng hợp, phân tích dư luận được triển khai với quy mô lớn, nội dung ngày càng đi vào chiều sâu, phản ánh kịp thời những vấn đề xã hội quan tâm. Quan trọng hơn, các kết quả nắm bắt dư luận không dừng ở phản ánh hiện tượng mà từng bước chuyển sang phân tích nguyên nhân, đánh giá tác động và đề xuất giải pháp xử lý từ sớm, từ xa, trở thành kênh thông tin tham khảo, nghiên cứu phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và cấp ủy các cấp.
Trong năm 2025, ngành đã triển khai 138 cuộc điều tra, phát hành 1.700 báo cáo định kỳ, gửi hơn 1.800 báo cáo chuyên đề, phản ánh đầy đủ hơn 400 vấn đề nóng liên quan đến sắp xếp đơn vị hành chính, mô hình chính quyền địa phương hai cấp, y tế, giáo dục, an sinh xã hội... giúp cấp ủy xử lý kịp thời ngay từ cơ sở, không để bị động về tư tưởng, giữ vững ổn định xã hội. Đặc biệt, thực tiễn công tác nắm tình hình nhân dân và dư luận xã hội về đại hội đảng bộ các cấp; lấy ý kiến và tổng hợp ý kiến góp ý của nhân dân vào các dự thảo văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng là minh chứng sinh động cho thấy bước chuyển mạnh về tư duy và phương thức thực hiện.
Việc mở rộng các hình thức lấy ý kiến thông qua nền tảng số, ứng dụng công nghệ, mã QR, đường link trực tuyến là cách tiếp cận mới, chưa từng áp dụng trong các kỳ Đại hội trước, thu hút sự tham gia góp ý đông đảo, tích cực của nhân dân với gần 5 triệu lượt tham gia, hơn 13 triệu ý kiến.
Việc mở rộng quy mô, đổi mới phương thức và nâng cao chất lượng công tác dư luận xã hội góp phần trực tiếp nâng cao chất lượng lãnh đạo và điều hành của Đảng. Khi dư luận xã hội được coi là một kênh dữ liệu quan trọng trong quá trình ra quyết định, năng lực lãnh đạo của Đảng được nâng lên theo hướng khoa học hơn, sát thực tiễn và chủ động hơn.
Nhiều địa phương, cơ quan, đơn vị tăng cường hoạt động lắng nghe dư luận xã hội, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đổi mới, đa dạng hóa hình thức với nhiều mô hình linh hoạt, sáng tạo, hiệu quả, thông qua việc thành lập các tổ nắm bắt thông tin trên không gian mạng, tổng đài tiếp nhận thông tin dư luận xã hội, diễn đàn “Lắng nghe dân nói”; xây dựng các Fanpage, kênh, nhóm trên Facebook, Zalo, TikTok, YouTube...
Theo đồng chí Đỗ Thị Minh Hoa, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Thái Nguyên: Ban chú trọng xây dựng lực lượng cộng tác viên, phát triển các trang, nhóm trên mạng xã hội như: Fanpage Tuyên giáo và Dân vận Thái Nguyên; Bắc Kạn - Thông tin toàn cảnh; Cờ đỏ Bắc Kạn; các kênh TikTok: Thái Nguyên Tomorrow, Thái Nguyên Future… Qua các trang, nhóm này, việc tiếp nhận phản hồi, nắm bắt dư luận xã hội nhanh chóng và hiệu quả hơn.
Nhìn tổng thể, những đổi mới trong công tác tuyên giáo phản ánh một bước tiến về năng lực lãnh đạo của Đảng trong kỷ nguyên số. Từ việc lan tỏa giá trị đến kiến tạo đồng thuận, từ nắm bắt dư luận đến dẫn dắt nhận thức xã hội, công tác tuyên giáo ngày càng khẳng định vai trò là trụ cột tinh thần, là cầu nối giữa Đảng với nhân dân.
