Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
"Dệt" bức tranh văn hóa xứ Mường

"Dệt" bức tranh văn hóa xứ Mường

Ở vùng cao Mường Khương có 14 nhóm, ngành dân tộc cùng sinh sống và sở hữu những giá trị văn hóa độc đáo. Vào mỗi dịp tết đến, xuân về, khi đất trời giao hòa, cây cối đâm chồi, nảy lộc thì nét đẹp văn hóa ấy lại càng có dịp bộc lộ và tô điểm cho mùa xuân xứ Mường thêm rực rỡ, sinh động những sắc màu.

a6.png

Mùa lễ hội xuân ở vùng cao Mường Khương không thể thiếu tiếng khèn của đồng bào Mông. Từ xa xưa, khèn được coi là biểu tượng, linh hồn của văn hóa dân tộc Mông. Tiếng khèn kết nối giữa trời và đất, là thanh âm, tâm sự giữa con người với tự nhiên. Tiếng khèn vang cao, vang xa trong không gian hùng vĩ của đại ngàn, bày tỏ tinh thần kiên cường, lạc quan của đồng bào Mông giữa những khó khăn, thử thách khắc nghiệt, là ước vọng về một cuộc sống tương lai bình yên và ấm no.

4-3764.jpg

Năm nào cũng vậy, ông Thào Sín Diu và ông Thào Seo Sèo ở xã Tả Ngài Chồ đều được mời tham gia biểu diễn múa khèn tại Lễ hội Gầu tào - lễ hội lớn nhất, quan trọng nhất của đồng bào Mông ở Mường Khương. Khi tiếng khèn vang lên, mọi người du xuân đều hướng về phía sân khấu chính của lễ hội. Tiếng khèn khai xuân, mừng xuân mới réo rắt, vui tươi mang ý nghĩa chúc tụng, mời dân làng và bạn bè bốn phương cùng vui hội. Tiếng khèn cổ vũ tinh thần đồng bào Mông sau một năm chăm chỉ lao động, ca ngợi tình đoàn kết, gắn bó keo sơn. Cùng với đó, điệu múa khèn với những động tác uyển chuyển, nhịp nhàng đầy kỹ thuật khiến người xem khó có thể rời mắt.

Được biểu diễn trong dịp lễ hội đối với ông Diu, ông Sèo là niềm vinh dự và tự hào bởi lẽ tiếng khèn thân thuộc với họ từ thủa còn thơ, giờ đây đã ngấm vào hồn cốt. Ông Thào Sín Diu chia sẻ: Lễ hội Gầu tào thu hút nhiều du khách thập phương, trong đó có cả du khách quốc tế, vì thế tôi rất vui khi được góp phần thể hiện nét đẹp văn hóa truyền thống của người Mông, để ngày càng nhiều người biết đến...

Lẫn trong tiếng khèn gọi mùa xuân, còn có tiếng khèn, tiếng sáo tỏ tình, gọi bạn. Những cô gái Mông xúng xính trong bộ váy thổ cẩm say điệu múa ô, múa khèn, e ấp nên duyên… Hình ảnh ấy tô thắm thêm nét đẹp ngày xuân trên vùng cao Mường Khương đậm đà bản sắc.

a7.png

Tháng Chạp, sắc xuân đã lan tỏa trên khắp bản làng ở Tả Gia Khâu. Điểm xuyết lên núi rừng hùng vĩ là những tia nắng ấm áp, hoa trạng nguyên đỏ rực các lối dẫn vào bản; ven đường dã quỳ đua nhau khoe sắc vàng óng. Cánh rừng cấm La Hờ xanh ngắt màu của những tán cây sến, táu cổ thụ, chở che người dân ở bản Thải Giàng Sán từ bao đời. Nơi đây, cộng đồng người dân tộc Thu Lao sống quần tụ, đoàn kết phát triển kinh tế và nêu cao ý thức cao giữ gìn văn hóa truyền thống, đặc biệt là nghề dệt thủ công.

2-3752.jpg

Bên hiên nhà, những phụ nữ Thu Lao đang mải miết thêu thùa những đường kim, mũi chỉ khéo léo để hoàn thành họa tiết thổ cẩm đặc sắc trên bộ trang phục truyền thống. Bà Hồ Si Vín đã có hơn 40 năm gắn bó với khung dệt, từ năm 15 tuổi, bà đã học thành thạo các công đoạn tách hạt bông, kéo sợi, tách sợi và dệt vải. Đến nay, khi đã gần 60 tuổi, bà vẫn cần mẫn dệt lên những tấm vải bông và khéo léo thêu những họa tiết thổ cẩm độc đáo trên trang phục.

Bà Vín truyền dạy cho con, cháu trong làng kỹ năng dệt, trao truyền cho thế hệ trẻ cả tình yêu, niềm tự hào và đam mê với văn hóa truyền thống. Bà Vín chia sẻ: Để làm ra một bộ trang phục của người Thu Lao cần rất nhiều thời gian, trải qua nhiều công đoạn. Người phụ nữ Thu Lao phải thật sự kiên trì, nhẫn nại, chăm chỉ mới có thể làm ra tấm vải và thêu được những họa tiết thổ cẩm sao cho đẹp, mềm mại. Hoa văn trên mỗi bộ trang phục tùy thuộc vào sự sáng tạo, thẩm mỹ và bàn tay khéo léo của người phụ nữ. Đó là những họa tiết cách điệu lấy cảm hứng từ thiên nhiên, từ cuộc sống cần cù của người Thu Lao như mặt trời, cây cối, hoa lá, chim muông, công cụ lao động…

3-7832.jpg

Mỗi bộ trang phục thủ công ẩn chứa bao tâm tư, tình cảm của phụ nữ Thu Lao, bởi vậy, họ đều giữ gìn một bộ váy áo đẹp nhất, đính trang sức bạc quý giá để mặc trong dịp lễ, tết. Chị Tải Thế Sìn (hơn 20 tuổi) là đại diện cho thế hệ trẻ Thu Lao ở bản Thải Giàng Sán tiếp nối nghề truyền thống. Chị theo các bà, các mẹ học hỏi công đoạn của nghề dệt, thêu các họa tiết thổ cẩm và làm đôi giày vải cầu kỳ… Qua bàn tay chị, những sợi chỉ nhiều màu sắc óng ánh tạo thành sắc màu hoa văn độc đáo dần hiện hữu, nổi bật trên nền vải chàm như sắc xuân đang về.

a5.png

Đồng bào các dân tộc huyện Mường Khương rất tự hào khi có 7 di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, đó là: Trống trong nghi lễ đồng bào Mông; lễ cúng rừng (cấm bang) của dân tộc Thu Lao; nghệ thuật trang trí trên trang phục dân tộc Bố Y; nghệ thuật trang trí trên trang phục dân tộc Nùng Dín; nghệ thuật tranh cắt giấy (Chàng Slaw) của dân tộc Nùng; tết Sử giề pà (Lễ tạ ơn trâu) của dân tộc Bố Y; Lễ hội Gầu tào của dân tộc Mông, xã Pha Long. Ngoài ra, huyện Mường Khương còn tự hào vì có 1 Nghệ nhân Nhân dân và 5 Nghệ nhân Ưu tú.

Trong dòng chảy văn hóa, cộng đồng các dân tộc Mường Khương đang chung tay xây dựng, bảo tồn các giá trị truyền thống làm nền tảng cho sự phát triển bền vững. Không chỉ trong cộng đồng mà trong các trường học ở vùng cao, việc giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa được các cấp ủy đảng, chính quyền chú trọng, qua đó góp phần nâng cao ý thức cho thế hệ trẻ tự hào về truyền thống, về trách nhiệm bảo tồn bản sắc văn hóa trong mọi hoàn cảnh...

5-747.jpg

Khi muôn hoa khắp núi rừng bừng nở trong ngày xuân, khi ánh nắng vàng như đổ mật, những em nhỏ, phụ nữ, thanh niên dân tộc Mông, Dao, Tày, Nùng… lại say mê trong điệu dân vũ, cùng ca vang giai điệu tình yêu quê hương tươi đẹp. Những ngày rộn ràng đón tết, các em được sống trong không gian lễ hội vui tươi, rộn rã với những điệu khèn, điệu múa, tiếng sáo, tiếng hát dân ca… và cùng chơi những trò chơi dân gian đặc sắc, như cù, ném pao, bắn nỏ, đu quay… Lớn lên trong không gian đậm đà bản sắc, các em sẽ là thế hệ tiếp nối, giữ gìn và quảng bá văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc huyện vùng cao Mường Khương đến mọi miền.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Ngày Văn hóa Việt Nam 2026: Sân khấu nghệ thuật phong phú các hoạt động chào mừng

Ngày Văn hóa Việt Nam 2026: Sân khấu nghệ thuật phong phú các hoạt động chào mừng

Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, với thông điệp “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”, các nhà hát, đơn vị nghệ thuật thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đồng loạt tổ chức nhiều chương trình biểu diễn, giới thiệu những tác phẩm sân khấu đặc sắc tới công chúng.

Thanh âm di sản – Giai điệu tri ân

Thanh âm di sản – Giai điệu tri ân

Hưởng ứng Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và chào mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11), tối 19/11, Trường THPT Nguyễn Huệ, phường Yên Bái tổ chức chương trình nghệ thuật với chủ đề “Thanh âm di sản – Giai điệu tri ân”.

Gìn giữ sắc màu trang phục dân tộc Khơ Mú

Gìn giữ sắc màu trang phục dân tộc Khơ Mú

Trang phục truyền thống của dân tộc Khơ Mú không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn chứa đựng những nét văn hóa đặc trưng được trao truyền qua nhiều thế hệ. Với nhiều cách làm thiết thực, phường Nghĩa Lộ đang từng bước khơi dậy ý thức gìn giữ di sản trong cộng đồng, đưa trang phục truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống.

Bế mạc lớp bồi dưỡng sáng tác trẻ chuyên ngành Mỹ thuật và Nhiếp ảnh năm 2026.

Bế mạc lớp bồi dưỡng sáng tác trẻ chuyên ngành Mỹ thuật và Nhiếp ảnh năm 2026.

Chiều 19/11, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh Lào Cai tổ chức bế mạc lớp bồi dưỡng sáng tác trẻ chuyên ngành Mỹ thuật và Nhiếp ảnh năm 2026. Tham dự chương trình có đại diện lãnh đạo Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh, lãnh đạo trường Cao đẳng Nghề Yên Bái, các giảng viên, cùng toàn thể học viên.

Lào Cai: Tổng kết công tác bạn đọc năm 2026 và giao lưu tác giả, tác phẩm địa phương

Lào Cai: Tổng kết công tác bạn đọc năm 2026 và giao lưu tác giả, tác phẩm địa phương

Chiều 19/11, tại Thư viện tỉnh Lào Cai cơ sở 1, Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh Lào Cai tổ chức Hội nghị tổng kết công tác bạn đọc năm 2026 và giao lưu tác giả, tác phẩm địa phương với chủ đề “Văn hóa đọc Lào Cai: Kết nối tương lai từ mạch nguồn truyền thống”.

Tìm về miền thiêng

Tìm về miền thiêng

Ở Mường Lò, có một dòng thác được người Thái đen lưu truyền là con đường đưa linh hồn trở về cõi trời. Bên dòng nước ấy là bãi đá cổ Đông Quái Hà gắn với những câu chuyện về tín ngưỡng, nguồn cội và đời sống của cộng đồng. 

Giữ mạch nguồn văn hóa Nùng

Giữ mạch nguồn văn hóa Nùng

Ở Lục Yên hôm nay, những bộ áo chàm truyền thống, tiếng nói, lời hát và phong tục của đồng bào dân tộc Nùng vẫn đang được gìn giữ. Từ nỗi lo tiếng mẹ đẻ dần mai một đến hành trình khôi phục trang phục truyền thống, kết nối cộng đồng, người Nùng nơi đây đang nỗ lực trao truyền những giá trị văn hóa của dân tộc cho thế hệ mai sau.

Lào Cai tổ chức các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Lào Cai tổ chức các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, tỉnh Lào Cai tổ chức nhiều hoạt động đặc sắc. Điểm nhấn là chương trình nghệ thuật "Lào Cai - Sắc màu hội tụ" diễn ra lúc 20h00' ngày 23/11/2026 (thứ Hai), được truyền hình trực tiếp trên sóng Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai. Trước đó, chương trình diễu diễn đường phố bắt đầu từ 19h15' cùng ngày. Dịp này, tỉnh cũng tổ chức khai trương “Không gian trà Shan và Sắc màu thổ cẩm”.

Người giữ ký ức qua từng sợi nan

Người giữ ký ức qua từng sợi nan

Ở Nghĩa Đô (Lào Cai), những câu chuyện về nếp sống xưa vẫn được lưu giữ qua từng chiếc làn, giỏ đan bằng tre, giang, nứa. Với nghệ nhân dân gian Nguyễn Thị San, mỗi sản phẩm không chỉ là vật dụng thủ công mà còn chứa đựng ký ức của nhiều thế hệ. Bằng tình yêu nghề và đôi bàn tay khéo léo, bà đang góp phần giữ gìn một nét văn hóa truyền thống trước nguy cơ mai một.

Những người Tày đưa bản làng lên không gian số

Những người Tày đưa bản làng lên không gian số

Không cần thiết bị đắt tiền hay ê-kíp chuyên nghiệp, bằng chiếc máy quay và tình yêu dành cho văn hóa dân tộc, những người trẻ dân tộc Tày ở Lào Cai đang từng ngày kể câu chuyện về quê hương trên các nền tảng mạng xã hội. 

Đánh thức nguồn lực văn hóa, mở hướng phát triển mới cho Lào Cai

Đánh thức nguồn lực văn hóa, mở hướng phát triển mới cho Lào Cai

Một điệu Xòe Thái, một phiên chợ vùng cao, một nghề thủ công truyền thống hay một lễ hội của đồng bào các dân tộc không chỉ là nét sinh hoạt văn hóa đặc sắc, mà còn chứa đựng tri thức, ký ức và bản sắc được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Đó là nguồn tài nguyên đặc biệt, tạo nên sức hấp dẫn riêng của Lào Cai. 

Then Pang – Hành trình trao truyền di sản của người Tày

Then Pang – Hành trình trao truyền di sản của người Tày

Trong đời sống văn hóa tâm linh của đồng bào Tày, Then Pang là nghi lễ đặc sắc, chứa đựng những quan niệm tín ngưỡng và giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ. Không chỉ mang ý nghĩa đối với người thực hành Then, nghi lễ còn thể hiện ước vọng về cuộc sống bình an, no đủ và góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống giữa nhịp sống hiện đại.

Lào Cai có thêm 3 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Lào Cai có thêm 3 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Ngày 16/11/2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã quyết định ghi danh 3 di sản văn hóa phi vật thể của Lào Cai đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể. Đây là tin vui và có ý nghĩa trong dịp Lào Cai hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11).

Sức sống biên cương qua các tác phẩm ký

Sức sống biên cương qua các tác phẩm ký

Có những vùng đất chỉ cần nhắc tên đã gợi lên bao niềm thương nỗi nhớ và sự thiêng liêng dạt dào trong lòng mỗi người dân. Dải đất biên cương Lào Cai - nơi “dốc A Lù, sương mù Y Tý” hay phố núi Si Ma Cai thanh bình đã đi vào trang ký của Hoàng Xuân Lý qua “Chiều biên giới”, của Thế Quynh với “Ký sự vùng biên” hay Nguyễn Hiền Lương với “Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt” bằng tất cả sự sống động và tự hào.

fb yt zl tw