Nội dung trên được nêu trong Dự thảo Nghị định quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở. Hiện Bộ Tư pháp đang tiến hành thẩm tra hồ sơ và lấy ý kiến rộng rãi trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ.
Theo đề xuất, việc lấy ý kiến người dân sẽ trở thành bước bắt buộc nhằm bảo đảm tính đồng thuận, công khai và phù hợp thực tế địa phương trước khi triển khai phương án sáp nhập hoặc điều chỉnh địa bàn dân cư.
Tại Điều 8, Điều 9, Chương II của Dự thảo Nghị định, Bộ Nội vụ đã hướng dẫn trình tự, thủ tục, hồ sơ thành lập thôn, tổ dân phố; trình tự, thủ tục sắp xếp, tổ chức lại; giải thể, đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố.
Quy định hồ sơ thành lập thôn, tổ dân phố
Điều 8 Dự thảo Nghị định có nội dung về trình tự, thủ tục, hồ sơ thành lập thôn, tổ dân phố
1. Căn cứ tiêu chí và nguyên tắc thành lập thôn, tổ dân phố, Ủy ban nhân dân cấp xã xây dựng Đề án thành lập thôn, tổ dân phố trình Hội đồng nhân dân cấp xã xem xét thông qua.
2. Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tổ chức lấy ý kiến Nhân dân về việc thành lập thôn, tổ dân phố bằng hình thức phù hợp với điều kiện của địa phương theo quy định của pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở và có trách nhiệm tổng hợp, giải trình, tiếp thu đầy đủ ý kiến tham gia của Nhân dân về Đề án thành lập thôn, tổ dân phố; xây dựng thành báo cáo để hoàn thiện hồ sơ trình Hội đồng nhân dân cấp xã xem xét, quyết định.
3. Hồ sơ thành lập thôn, tổ dân phố gồm:
a) Tờ trình về việc thành lập thôn, tổ dân phố;
b) Đề án thành lập thôn, tổ dân phố (gồm: sự cần thiết thành lập thôn, tổ dân phố; tiêu chí, điều kiện của thôn, tổ dân phố; tên gọi của thôn, tổ dân phố; đề xuất, kiến nghị...);
c) Báo cáo tổng hợp ý kiến Nhân dân trong khu vực thành lập thôn, tổ dân phố về việc thành lập thôn, tổ dân phố.
d) Dự thảo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp xã hoặc dự thảo Quyết định của Ủy ban nhân dân đặc khu (nơi không tổ chức cấp chính quyền địa phương) về việc thành lập thôn, tổ dân phố.
4. Trên cơ sở hồ sơ Đề án do Ủy ban nhân dân cấp xã trình Hội đồng nhân dân cấp xã xem xét ban hành Nghị quyết về việc thành lập thôn, tổ dân phố mới tại kỳ họp gần nhất.
5. Tại nơi không tổ chức cấp chính quyền địa phương thì Ủy ban nhân dân cấp xã xây dựng hồ sơ và quyết định thành lập thôn, tổ dân phố trên địa bàn.
Trình tự thủ tục sắp xếp, tổ chức lại, giải thể thôn, tổ dân phố
Đối với việc sắp xếp, tổ chức lại; giải thể, đặt tên đổi tên thôn, tổ dân phố; Bộ Nội vụ cũng đưa ra hướng dẫn tại Điều 9 Chương II của Dự thảo Nghị định.
Điều 9. Trình tự, thủ tục sắp xếp, tổ chức lại; giải thể, đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố
1. Trường hợp sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố để thành lập thôn, tổ dân phố mới thì Ủy ban nhân dân cấp xã xây dựng Đề án sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố theo trình tự, thủ tục, hồ sơ quy định tại Điều 8 và trình Hội đồng nhân dân cấp xã xem xét ban hành Nghị quyết về việc sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố để thành lập thôn, tổ dân phố mới tại kỳ họp gần nhất.
Hướng dẫn thực hiện giải thể thôn, tổ dân phố
2. Trường hợp giải thể thôn, tổ dân phố thì thực hiện như sau:
a) Ủy ban nhân dân cấp xã lập Tờ trình kèm theo Danh sách các hộ gia đình thuộc thôn, tổ dân phố thực hiện giải thể;
b) Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức lấy ý kiến Nhân dân đối với Tờ trình về việc giải thể thôn, tổ dân phố theo quy định của pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở; có trách nhiệm tổng hợp, giải trình, tiếp thu đầy đủ ý kiến tham gia của Nhân dân; xây dựng thành báo cáo để hoàn thiện hồ sơ trình Hội đồng nhân dân cấp xã xem xét, quyết định.
c) Hồ sơ trình Hội đồng nhân dân cấp xã gồm: Tờ trình kèm theo Danh sách các hộ gia đình thuộc thôn, tổ dân phố thực hiện giải thể và Báo cáo tổng hợp, giải trình, tiếp thu đầy đủ ý kiến tham gia của Nhân dân trình Hội đồng nhân dân cấp xã xem xét, quyết định.
d) Trên cơ sở hồ sơ do Ủy ban nhân dân cấp xã trình, Hội đồng nhân dân cấp xã xem xét ban hành Nghị quyết về giải thể thôn, tổ dân phố tại kỳ họp gần nhất.
Hướng dẫn thực hiện đổi tên thôn, tổ dân phố
3. Trường hợp đổi tên thôn, tổ dân phố thì thực hiện như sau
a) Ủy ban nhân dân cấp xã lập Phương án đổi tên thôn, tổ dân phố (phương án cần nêu rõ lý do của việc đổi tên thôn, tổ dân phố; tên của thôn, tổ dân phố sau khi đổi tên…);
b) Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức lấy ý kiến Nhân dân về Phương án đổi tên thôn, tổ dân phố bằng hình thức phù hợp theo quy định của pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở và có có trách nhiệm tổng hợp, giải trình, tiếp thu đầy đủ ý kiến tham gia của Nhân dân; xây dựng thành báo cáo để hoàn thiện hồ sơ trình Hội đồng nhân dân cấp xã xem xét, quyết định.
c) Hồ sơ đổi tên, thôn, tổ dân phố gồm: Tờ trình và Phương án đổi tên thôn, tổ dân phố và Báo cáo tổng hợp, tiếp thu, giải trình ý kiến của Nhân dân;
d) Trên cơ sở hồ sơ của Ủy ban nhân dân cấp xã, Hội đồng nhân dân cấp xã xem xét, ban hành Nghị quyết về đổi tên, thôn, tổ dân phố tại kỳ họp gần nhất.
Hướng dẫn sắp xếp, tổ chức lại, giải thể, đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố nơi không tổ chức cấp chính quyền địa phương
4. Tại nơi không tổ chức cấp chính quyền địa phương thì Ủy ban nhân dân cấp xã xây dựng hồ sơ sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố, giải thể, đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố và quyết định việc sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố; việc giải thể, đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố trên địa bàn.
