Thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng
5 năm qua (2021-2025), trong bối cảnh gặp rất nhiều khó khăn, thách thức, nhưng với ý chí, khát vọng phát triển, kiến tạo tương lai, tư duy đổi mới, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đã chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII. Một trong những dấu ấn nổi bật là công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Quán triệt và vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh, với nhận thức tham nhũng là nguy cơ đe dọa sự tồn vong của chế độ, Đảng ta xác định đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực là việc làm cần thiết, tất yếu, hợp lòng dân. Tiếp nối các nhiệm kỳ trước, Đại hội XIII của Đảng đề ra phương châm: “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, tiêu cực với quyết tâm chính trị cao hơn, hành động mạnh mẽ hơn và hiệu quả hơn”.
Triển khai, thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII, Đảng ta kế thừa thành tựu, bài học lớn từ Đại hội XI, XII; đồng thời, có những bước phát triển mới trong công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.
Nổi bật là công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế được quan tâm hơn, từng bước hoàn thiện cơ chế phòng ngừa chặt chẽ để “không thể tham nhũng, tiêu cực”.
Chỉ tính riêng năm 2025, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành trên 130 văn bản về xây dựng Đảng, hệ thống chính trị và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Quốc hội, Chính phủ đã sửa đổi, ban hành 89 luật, hơn 900 nghị định, chỉ thị, nghị quyết; trọng tâm là khắc phục những sơ hở, bất cập, mâu thuẫn, chồng chéo trong các văn bản pháp luật; hoàn thiện thể chế về hoạt động của bộ máy nhà nước theo mô hình chính quyền ba cấp, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Các bộ, ngành, địa phương đã sửa đổi, bổ sung, ban hành gần 12.000 văn bản hướng dẫn thực hiện các quy định của pháp luật về quản lý kinh tế - xã hội, góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Đặc biệt, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mới của công tác quan trọng này, ngày 30-10-2024, Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì cuộc họp của Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Tại cuộc họp, Thường trực Ban Chỉ đạo đã công bố Quyết định của Bộ Chính trị về bổ sung chức năng, nhiệm vụ về phòng, chống lãng phí cho Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng, chống tham nhũng, tiêu cực nhằm đẩy mạnh công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và phòng, chống lãng phí; đồng thời, công bố Quyết định kiện toàn Ban Chỉ đạo. Theo đó, Ban Chỉ đạo có tên gọi Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Với sự bổ sung kịp thời này, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng ngày càng hoàn thiện, khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng đối với công tác quan trọng này.
Kết quả toàn diện
Ngay từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XIII, công tác đấu tranh, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đạt được nhiều kết quả nổi bật, trở thành xu thế không thể đảo ngược.
Một trong những dấu mốc quan trọng trong việc đưa nội dung của Nghị quyết Đại hội XIII vào cuộc sống đó là trong năm 2022, 63 Ban Chỉ đạo cấp tỉnh về phòng chống tham nhũng, tiêu cực được thành lập và đi vào hoạt động ở tất cả các tỉnh, thành phố. Chỉ sau một năm, các Ban Chỉ đạo cấp tỉnh đã hoạt động nền nếp, hiệu quả. Công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực có nhiều chuyển biến rõ rệt, khắc phục bước đầu tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”.
Đáng chú ý, trong nhiệm kỳ Đại hội XIII, công tác phòng ngừa được triển khai toàn diện và thực chất hơn, tạo nhiều chuyển biến rõ rệt. Chúng ta đã hoàn thiện thể chế theo tư duy mới, vừa thúc đẩy phát triển, vừa bịt kín các sơ hở dẫn tới tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Cuộc cách mạng về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy hệ thống chính trị, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã tiết kiệm nguồn lực rất lớn và loại bỏ nhiều nguyên nhân, điều kiện phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Chuyển đổi số, công khai, minh bạch được đẩy mạnh, giảm tiếp xúc trực tiếp, ngăn ngừa tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà.
Công tác cán bộ có bước đổi mới quan trọng, lần đầu tiên bố trí 100% bí thư, chủ tịch ủy ban nhân dân cấp tỉnh và một số chức danh không là người địa phương, góp phần phòng ngừa hiệu quả lợi ích nhóm. Cùng với xây dựng văn hóa liêm chính và từng bước cải cách chính sách tiền lương, chúng ta đã tạo nền tảng để cán bộ “không muốn”, “không cần” tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Bên cạnh đó, công tác xử lý vi phạm được tiến hành kiên quyết, nghiêm minh. Các cơ quan nội chính, kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án đã nỗ lực lớn, quyết tâm cao, phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng, chủ động nhận diện, phát hiện, xử lý nghiêm minh, đồng bộ giữa xử lý kỷ luật của Đảng, xử lý hành chính và xử lý hình sự nhiều vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, nghiêm trọng, phức tạp theo đúng phương châm không có vùng cấm, không có ngoại lệ, xử lý một vụ cảnh tỉnh cả vùng.
Nhiều vụ án đã thu hồi 100% tài sản bị thất thoát, bị chiếm đoạt. Một số vụ án điều tra, truy tố, xét xử vắng mặt bị can, bị cáo bỏ trốn; phân hóa, xử lý các đối tượng vi phạm, bảo đảm vừa nghiêm khắc, vừa nhân văn. Trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, đã xử lý kỷ luật 174 cán bộ diện Trung ương quản lý, có cả một số đồng chí nguyên lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước; trong đó xử lý hình sự 66 cán bộ, kể cả đương chức và nghỉ hưu.
Công tác phòng, chống lãng phí được chỉ đạo đẩy mạnh, tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đưa vào khai thác, sử dụng nhiều công trình, dự án chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài, nguy cơ thất thoát, lãng phí theo đúng nguyên tắc “không để lãng phí kéo dài nhưng cũng không hợp thức hóa sai phạm”, góp phần khơi thông nguồn lực, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Qua rà soát của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương, đã phân loại, có phương án xử lý đối với gần 3.000 công trình, dự án chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài, nguy cơ gây thất thoát, lãng phí. Đến nay, đã hoàn thành rà soát, xử lý đối với hơn 1.150 dự án và 10.971 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính các cấp; nhất là đã hoàn thành xử lý, đưa vào khai thác, sử dụng đối với dự án xây dựng cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và cơ sở 2 Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức...
Kết quả đó khẳng định cuộc đấu tranh này thật sự quyết liệt, không có điểm dừng, không có vùng cấm và không có ngoại lệ như Cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khẳng định: “Cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng còn lâu dài, gian khổ, nhưng chúng ta kiên quyết, kiên trì, làm đến cùng, không chùn bước”; được Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục nhấn mạnh: “Công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục được đẩy mạnh không ngừng, không nghỉ, không có vùng cấm”.
Đặc biệt, phát biểu tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng (11-12-2025), Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: “Niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ được nâng cao - Đây là thước đo quan trọng nhất của công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Nhân dân đánh giá rất cao quyết tâm chính trị và những kết quả thực tiễn đạt được thời gian qua; các nhà đầu tư, doanh nghiệp trong và ngoài nước tin tưởng và đánh giá cao sự cải thiện môi trường kinh doanh tại Việt Nam. Sự đồng lòng, ủng hộ của nhân dân ngày càng mạnh mẽ hơn, trở thành nguồn sức mạnh vô giá để Đảng, Nhà nước ta kiên trì cuộc đấu tranh chống “giặc nội xâm”; khẳng định, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đã thực sự trở thành xu thế không thể đảo ngược. Niềm tin của nhân dân và các kết quả đạt được là đòn phản bác mạnh mẽ, thuyết phục nhất đối với các luận điệu tuyên truyền xuyên tạc của các thế lực thù địch, phần tử xấu chống phá Đảng, Nhà nước ta”.
Cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ngày càng trưởng thành, đi vào chiều sâu, có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự đồng lòng, hưởng ứng của nhân dân, sự đoàn kết, thống nhất, hiệp đồng, phối hợp chặt chẽ, đồng bộ của các cơ quan chức năng, với quyết tâm chính trị rất cao, không có vùng cấm, không có ngoại lệ, có bước tiến mạnh, đột phá lớn, đạt nhiều kết quả rất quan trọng. Kết quả đó là tiền đề quan trọng đưa đất nước vững bước phát triển trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên giàu mạnh, thịnh vượng của dân tộc Việt Nam.
