Thảo luận về định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), đại biểu Nguyễn Thành Trung, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai tán thành chủ trương xây dựng luật trên cơ sở hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công.
Đại biểu cho rằng, đây không đơn thuần là sự hợp nhất về kỹ thuật mà cần trở thành cuộc cải cách về thể chế lập pháp và tư duy quản trị tài chính công.
Theo đại biểu Nguyễn Thành Trung, dù quy trình, thủ tục phê duyệt dự án ngày càng chặt chẽ nhưng hiệu quả đầu tư công vẫn chưa đạt như kỳ vọng. Do đó, cần chuyển toàn diện sang quản lý ngân sách và đầu tư dựa trên kết quả thực tế, lấy hiệu quả kinh tế - xã hội làm thước đo trong phân bổ, đánh giá nguồn lực.
Việc giao vốn cần dựa trên đánh giá định lượng về tác động kinh tế - xã hội trước khi phê duyệt; ưu tiên các dự án có hiệu quả cao, góp phần tháo gỡ những điểm nghẽn về hạ tầng.
Đại biểu cũng đề nghị cá thể hóa trách nhiệm của người đứng đầu, gắn với cơ chế bảo vệ cán bộ đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm. Người đứng đầu cơ quan chủ quản, chủ đầu tư không chỉ chịu trách nhiệm về tính hợp pháp của hồ sơ mà còn phải chịu trách nhiệm về hiệu quả thực tế của công trình sau khi đưa vào vận hành.
Đại biểu cho rằng cần nghiên cứu cơ chế miễn trừ trách nhiệm pháp lý đối với những trường hợp người đứng đầu chứng minh được việc điều chỉnh quy trình nhằm phục vụ lợi ích của dự án, không có động cơ vụ lợi, tham nhũng và thực tế mang lại hiệu quả cho Nhà nước.
Cụ thể, đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc quản lý ngân sách theo kết quả thực hiện nhiệm vụ; quy định lộ trình mở rộng cơ chế này gắn với việc ban hành đầy đủ các định mức kinh tế - kỹ thuật. Đồng thời, bổ sung quy định để cơ quan xét duyệt quyết toán đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ theo các chỉ tiêu đầu ra đã được giao.
Đại biểu cũng đề nghị bổ sung quy định về cá thể hóa trách nhiệm đối với kết quả cuối cùng và cơ chế miễn trừ trách nhiệm của người đứng đầu, đồng thời quy định rõ điều kiện, thủ tục thực hiện cơ chế miễn trừ trách nhiệm.
Đại biểu cho rằng chỉ khi mạnh dạn thay đổi nguyên tắc từ kiểm soát hành vi sang kiểm soát kết quả thì mới có thể tạo ra động lực mới, giải phóng năng lực sáng tạo của bộ máy, và đưa dòng vốn đầu tư công thực sự trở thành động lực dẫn dắt các nguồn lực xã hội cho sự phát triển của đất nước.
