Ngày 28/9, TAND TP Hà Nội mở phiên tòa xét xử cựu Phó Bí thư Tỉnh đoàn Yên Bái (cũ) Đinh Tiến Hùng cùng 9 bị cáo liên quan về các tội Vận chuyển, sử dụng trái phép vật liệu nổ và Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên.
Tại phần xét hỏi, Đinh Tiên Hùng thừa nhận những cáo buộc trong cáo trạng, về việc bị cáo này đã vận chuyển trái phép hơn 1,8 tấn vật liệu nổ, hơn 2.400 kíp nổ và sử dụng trái phép tại mỏ Núi Ngàng; đồng thời khai thác trái phép hơn 1.000 tấn đá chứa quặng chì - kẽm.
Trước HĐXX, bị cáo Hùng xác nhận việc bản thân đã thay đổi nội dung tường trình khi ở trong trại tạm giam. Cựu Phó Bí thư Tỉnh đoàn Yên Bái cũng thừa nhận thời gian đầu khi bị tạm giam đã tường trình sai sự thật, không đúng.
Sau khi suy nghĩ lại, Hùng đã gặp quản giáo và đề xuất được gặp điều tra viên để khai lại.
"Bị cáo thừa nhận phạm 2 tội danh", bị cáo Hùng khai trước tòa và khẳng định không bị đe dọa, lời khai trước tòa là tự nguyện, khách quan.
Kết thúc phần xét hỏi, phiên tòa bước sang tranh luận. Đại diện VKSND TP Hà Nội công bố bản luận tội.
Căn cứ cáo trạng, hồ sơ, tài liệu và diễn biến tại tòa, VKS đề nghị HĐXX tuyên phạt bị cáo Đinh Tiến Hùng 13-14 năm tù về tội Vận chuyển, sử dụng trái phép vật liệu nổ, 3 năm - 3 năm 6 tháng tù về tội Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên. Tổng hình phạt bị đề nghị là 16 năm - 17 năm 6 tháng tù.
Theo cáo trạng, Đinh Tiến Hùng góp 3,2 tỷ đồng vào dự án tuyển quặng nhưng không được thực hiện, sau đó bàn cách lợi dụng việc làm đường để khai thác trái phép quặng tại mỏ Núi Ngang.
Tháng 4/2020, Nguyễn Văn Hậu và Nguyễn Trọng Tuấn thỏa thuận hợp tác đầu tư với nhóm của Đinh Tiến Hùng, gồm Hùng, Nguyễn Mạnh Hùng và Nguyễn Hoàng Hà. Nhóm này cam kết góp 10 tỷ đồng để sửa chữa Nhà máy tuyển quặng tại Núi Ngang của Công ty Tuyến Huy.
Theo thỏa thuận, Tuấn chịu trách nhiệm mua quặng từ nơi khác về lọc tuyển. Lợi nhuận được chia cho nhóm Đinh Tiến Hùng 40%, còn Hậu và Tuấn hưởng 60%. Nhóm góp vốn còn được nhận 500.000 đồng mỗi tấn tinh quặng cho đến khi thu hồi đủ 10 tỷ đồng.
Từ tháng 5 đến tháng 6/2020, Đinh Tiến Hùng chuyển 3,2 tỷ đồng, Nguyễn Hoàng Hà chuyển 1,8 tỷ đồng và Nguyễn Mạnh Hùng chuyển 3 tỷ đồng cho Tuấn. Khoản 2 tỷ đồng Nguyễn Mạnh Hùng cho Tuấn vay trước đó được tính vào vốn góp.
Do việc tuyển quặng không được triển khai, tháng 7/2020, Đinh Tiến Hùng và Tuấn bàn lập hồ sơ xin cải tạo, nâng cấp đường vào mỏ Núi Ngang. Theo cáo buộc, mục đích là lợi dụng việc thi công đường để xin phép vận chuyển vật liệu nổ lên mỏ, khai thác quặng nhằm thu hồi vốn.
Đinh Tiến Hùng sau đó giới thiệu Lăng Đức Hân, Giám đốc Công ty Ngọc Tâm, tham gia do doanh nghiệp này có giấy phép vận chuyển vật liệu nổ công nghiệp và khả năng nổ mìn.
Ngày 18/10/2020, Hùng gặp Hậu và Tuấn tại một quán cà phê ở TP Yên Bái để thuyết phục Hậu đồng ý khai thác quặng. Cáo trạng dẫn lời Hùng nói sẽ “đứng ra lo quan hệ, cơ chế”, còn Nguyễn Mạnh Hùng tìm người khai thác.
Đinh Tiến Hùng đề nghị sau khi bán quặng và trừ chi phí “quan hệ”, sản xuất, Hùng được hưởng 1/3 lợi nhuận. Sau cuộc bàn bạc, Hậu đồng ý khai thác quặng; Đinh Tiến Hùng và Tuấn thống nhất giao Nguyễn Mạnh Hùng tìm, thuê thợ nổ mìn, còn Lăng Đức Hân hoàn thiện hồ sơ vận chuyển vật liệu nổ lên mỏ.
Khi các bị can đang vận chuyển, sử dụng trái phép vật liệu nổ và khai thác trái phép đá chứa quặng chì - kẽm tại mỏ Núi Ngang thì bị phát hiện, bắt giữ. Số đá chứa chì - kẽm đã khai thác có tổng khối lượng hơn 1.000 tấn. Các bị can chưa thu lợi. Theo kết luận định giá tài sản, số đá trên trị giá hơn 2 tỷ đồng.
Vụ án được khởi tố năm 2021 và đã được TAND tỉnh Yên Bái (cũ) đưa ra xét xử sơ thẩm vào tháng 11/2023. Tại phiên tòa đó, bị cáo Đinh Tiến Hùng được tuyên vô tội, 9 bị cáo liên quan lần lượt phải nhận từ 2 năm tù cho hưởng án treo đến 19 năm tù.
Sau đó, VKSND tỉnh Yên Bái kháng nghị, đề nghị xét xử phúc thẩm. Năm 2024, TAND Cấp cao tại Hà Nội (nay là Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội) xử phúc thẩm, tuyên hủy án sơ thẩm để điều tra lại.
