Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Chuyện trà ở Bản Liền

Chuyện trà ở Bản Liền

z6310490073383-21ed3cb5a0b874bedd13ae236f09862b.jpg

Tôi biết đến hương vị trà Bản Liền có dễ đến hơn chục năm rồi. Lần đầu đặt chân đến mảnh đất Bản Liền, tôi nghĩ, người dân nơi này chắc không mặn mà với cây chè, nên để những đồi chè mọc thưa thớt, không chăm sóc, cây thì lêu ngêu, lá để già, lác đác mới thấy có cây có vài búp non. Không nói ngoa, thoạt nhìn như đồi chè “hoang”. Khác với suy nghĩ trước khi đến Bản Liền của tôi là sẽ thấy những đồi chè đốn thẳng tắp, hàng lối ngay ngắn như vốn dĩ ở những nơi canh tác chè đều vậy. Tò mò với mục sở thị của mình, tôi “lân la” câu chuyện với bà con người Tày mới vỡ lẽ… vì hướng đến mục tiêu canh tác và chế biến ra sản phẩm trà hữu cơ, nên cây chè không xanh tốt búp non mơn mởn như những vùng trà khác.

Bà con người Tày Bản Liền nói vui, trà ở đây chỉ “uống nắng, ngậm sương và hít thở tinh khí của trời đất” để ra búp thôi. Nhưng mà, ra búp nào là ngọt thơm, chất lượng búp đó, cho ra thứ trà ngon, thức uống an toàn cho sức khỏe… Lần này, tôi gặp Vàng A Bình, khi anh đang tất bật dán tem cho những ống trà lam để gửi đi cho khách hàng làm quà Tết Nguyên đán Xuân Ất Tỵ. Bên bếp lửa ấm, Bình nhanh tay đun nước rồi pha trà mời chúng tôi “thẩm” đặc sản trà lam gác bếp Bản Liền.

z6310549884413-2d58c682bbb0ebe78f0672ee6c294ce0.jpg
Vàng A Bình vừa làm du lịch, vừa duy trì làm trà lam ống nứa gác bếp trong mấy năm gần đây.

Vừa rót trà ra chén, Bình bảo: Tôi lớn lên đã thấy bố, thấy ông nội, ông ngoại và người lớn trong bản đều lam trà như thế này rồi. Từ bé, tôi đã theo mẹ lên nương hái búp chè về lam. Không chỉ ở những nương chè thấp, tôi còn được xem người lớn treo lên những cây chè cổ thụ để hái búp chè và lá chè về sao tay. Cách sao trà thủ công bằng chảo gang, rồi cho vào ống nứa lam trên gác bếp Bình được bố, được ông bà chỉ dạy, nên tôi biết làm. Thế nhưng, trước đây, những mẻ trà sao tay rồi lam trong ống nứa cũng chỉ để uống trong gia đình. Vụ chè xuân, hái được nhiều búp, thì sẽ lam trà và để dành đến Tết mới đem ra uống và mời khách thưởng trà khi đến chơi nhà.

Vàng A Bình vừa làm du lịch, vừa duy trì làm trà lam ống nứa gác bếp trong mấy năm gần đây. Sản phẩm trà của Bình cũng đã tham gia triển lãm tại các hội chợ thương mại và được ghi nhận tại các cuộc thi sáng tạo thanh niên khởi nghiệp. Mỗi vụ trà, Bình cũng đã làm ra hàng nghìn ống trà lam để bán cho du khách gần xa. Giá bán mỗi ống trà lam 150 nghìn đồng/ống trà (300 gram), đem lại nguồn thu nhập chính đáng cho gia đình.

Không phải bây giờ mọi người mới biết đến, bởi từ lâu trà Bản Liền đã có danh tiếng khi là sản phẩm trà hữu cơ vượt được qua những tiêu chuẩn khắt khe để bước chân vào thị trường khó tính bậc nhất Châu Âu. Trà Bản Liền có tên trên bản đồ trà thế giới, cũng là sản phẩm trà duy nhất của Lào Cai đã đạt tiêu chuẩn sản phẩm OCOP 5 sao cấp tỉnh.

z6310389903290-6fbc3b1af3b5cbecc48611e5f662bfb0.jpg

Hơn 20 năm qua, kể từ khi thành lập Hợp tác xã Chè Bản Liền cho đến nay, toàn bộ chè của người dân làm ra đều được bao tiêu sản phẩm. Từ hơn 100 thành viên ban đầu, đến nay đã có 310 hộ liên kết trồng chè và bán chè búp tươi cho Hợp tác xã Chè Bản Liền. Các hộ sản xuất chè đều có mã số, ghi chép và chứng nhận sản xuất chè hữu cơ, canh tác tự nhiên không sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật.

Đặc biệt, bà con Bản Liền tuân thủ đầy đủ 25 tiêu chuẩn nghiêm ngặt do các tổ chức quốc tế quy định trong canh tác, chế biến các sản phẩm trà. Hiện tại, sản phẩm trà bánh của Bản Liền là sản phẩm duy nhất xuất khẩu sang châu Âu để sử dụng trong ngành thực phẩm, mỹ phẩm.

Song hành với thương hiệu trà hữu cơ, các sản phẩm trà Shan tuyết cổ thụ sao thủ công, trà lam gác bếp, giờ đây người Tày ở Bản Liền đã học hỏi và tạo ra nhiều sản phẩm trà, thêm lựa chọn cho người yêu trà, nhưng cũng là cách có thêm nguồn thu từ những đồi chè Shan tuyết.

len-ban-lien-vao-mua-hoa-che-shan-tuyet-no-moi-nguoi-se-duoc-thuong-thuc-tra-hoa.jpg
Người Tày Bản Liền thu hái nụ chè, hoa chè và sấy khô để làm trà hoa khô làm nên một sản phẩm trà cũng rất đặc trưng, được nhiều người sành trà ưa chuộng.

Đến Bản Liền vào mùa hoa chè, người thích uống trà hoặc du khách nghỉ dưỡng tại các homestay sẽ được gia chủ mời uống một thứ trà mang hương vị rất riêng, đó là những cốc trà được pha từ những bông chè, nụ chè hái từ trên những cây chè Shan tuyết cổ thụ đang vào vụ nở hoa. Mùi thơm dịu nhẹ, vị ngọt của trà hoa tươi đầy cuốn hút, rất dễ bị mê hoặc dù là lần đầu thưởng thức.

Chị Vàng Thị Thông cười bảo: Mùa hoa chè Shan tuyết, ai đến Bản Liền đều được những gia đình người Tày nơi đây mời uống trà hoa Shan tuyết tươi. Cũng chỉ có mùa hoa mới được thưởng thức thêm một thứ trà ngon từ những cây chè Shan tuyết canh tác theo phương thức hữu cơ ở Bản Liền.

Với hương thơm nhẹ nhàng từ hoa chè Shan tuyết và vị ngọt thanh tự nhiên, trà hoa tươi thích hợp để tạo nên gu thưởng trà tinh tế của phụ nữ hiện đại. Trà hoa tươi không chỉ là thức uống thư giãn mà còn mang lại lợi ích tuyệt vời như: thanh lọc cơ thể, giữ gìn vóc dáng…,

tra-hoa-tuoi-khong-chi-la-thuc-uong-thu-gian-ma-con-mang-lai-loi-ich-tuyet-voi-nhu-thanh-loc-co-the-giu-gin-voc-dang.jpg
Trà hoa tươi.

Thú vị hơn, bà con người Tày đã học cách chế biến lá chè già cho ra một thức uống mới từ chè Shan tuyết cổ thụ. Chẳng là, từ trước tới nay, cứ vào mùa đông, búp chè ngừng phát triển, người trồng chè ở Bản Liền thường đối mới với thời kỳ thu nhập bấp bênh. Bởi lúc này, những chiếc lá chè già, còn gọi là lá chè trưởng thành, thường bị bỏ qua trong quá trình chế biến. Tuy nhiên, từ sự hỗ trợ của dự án KisStartup, người dân Bản Liền đã ứng dụng công nghệ chế biến lá chè trưởng thành, giảm vị chát tự nhiên, giữ trọn dưỡng chất và cho ra đời trà Shan tuyết khử chát - sản phẩm mang dấu ấn đặc biệt của Bản Liền.

Anh Lâm A Nâng, thôn Đội 3, xã Bản Liền chia sẻ: Cây chè Shan tuyết cổ thụ đã gắn bó với người dân Bản Liền hàng trăm năm qua. Người dân thường thu hái búp chè để chế biến trà từ tháng 2 đến tháng 9 âm lịch. Thế nhưng, từ tháng 10 âm lịch, bước vào mùa đông lạnh giá, búp chè ngừng phát triển, những chiếc lá chè già trên cây, vốn chỉ được coi là phế phẩm, không mang lại giá trị kinh tế, thường bị bỏ đi. May mắn thay, tham gia dự án KisStartup, tôi đã học được cách tận dụng lá chè già, áp dụng công nghệ mới, làm giảm vị chát tự nhiên trong lá chè, đồng thời giữ lại toàn bộ dưỡng chất quý giá.

20230415-104203.jpg
Những chiếc lá chè già giờ đây được chế biến thành các sản phẩm độc đáo như bột trà, lá trà khô, gối thảo mộc.

Những chiếc lá chè già giờ đây được chế biến thành các sản phẩm độc đáo như bột trà, lá trà khô, gối thảo mộc. Điều này không chỉ mang lại thu nhập cho bà con vào mùa đông mà còn giúp khai thác tối đa giá trị của cây chè Shan tuyết. Theo đánh giá từ Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Bắc Hà, hướng đi mới này không chỉ là bước tiến cho kinh tế địa phương mà còn giúp bảo tồn cây chè cổ thụ, gìn giữ một phần bản sắc của Bản Liền. Những chiếc lá chè trưởng thành đã thực sự chuyển mình đầy tiềm năng. Bà con trồng chè sẽ không phải lo lắng về mùa đông không có thu nhập, thay vào đó là niềm vui từ giá trị bền vững mà cây chè mang lại. Hành trình khám phá giá trị của lá chè già không chỉ là cách nâng cao thu nhập mà còn là niềm tự hào khi lưu giữ hương vị bền vững cho tương lai.

Chúng tôi chia tay Bản Liền khi mùa xuân đã về trên khắp nương chè. Anh Vàng A Bình, chị Vàng Thị Thông, anh Lâm A Nâng và nhiều bà con Bản Liền nữa đang chuẩn bị bước vào vụ thu hái chè xuân, với mong muốn mang đến cho mọi nhà những ấm trà ngon và khát vọng bảo tồn, phát triển vùng chè Shan tuyết cổ thụ bền vững. Hành trang mang về phố đơn giản là những ấm trà Shan tuyết hữu cơ trên nương núi Bản Liền để uống trong dịp Tết...

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Cộng đồng dân cư liên kết giữ rừng

Cộng đồng dân cư liên kết giữ rừng

Tỷ lệ che phủ rừng toàn tỉnh Lào Cai hiện đạt 61,33%, và trong 10 tháng năm 2026, cả tỉnh chỉ xảy ra một vụ cháy rừng. Kết quả này gắn liền với mạng lưới 2.431 tổ bảo vệ rừng thôn, bản gồm 24.618 thành viên, nơi người dân vùng cao tự ký cam kết quản lý nương rẫy và duy trì lịch tuần tra thường xuyên tại cơ sở.

Hội thảo “Trà Shan - Kết nối văn hóa bản địa với phát triển du lịch Lào Cai”

Hội thảo “Trà Shan - Kết nối văn hóa bản địa với phát triển du lịch Lào Cai”

Sáng 21/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức Hội thảo “Trà Shan - Kết nối văn hóa bản địa với phát triển du lịch Lào Cai”. Đây là hoạt động nằm trong chuỗi các hoạt động Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 trên địa bàn tỉnh Lào Cai.

Cộng đồng dân tộc Lào Cai có kinh nghiệm canh tác quế.

Lào Cai giữ màu xanh bền vững cho vùng quế

Gần 60 năm bén rễ trên vùng đất Lào Cai, cây quế đã trở thành cây trồng chủ lực, đưa địa phương vươn lên dẫn đầu cả nước về diện tích và giá trị sản xuất.  Tuy nhiên, việc mở rộng nhanh về diện tích và yêu cầu ngày càng cao của thị trường, bài toán đặt ra là làm sao để giữ được màu xanh bền vững cho vùng quế.

Siết quy định chuyển nhượng nhà ở xã hội, bảo đảm đúng đối tượng thụ hưởng

Siết quy định chuyển nhượng nhà ở xã hội, bảo đảm đúng đối tượng thụ hưởng

Luật Nhà ở (sửa đổi) quy định, sau 5 năm, bên mua, bên thuê mua nhà ở xã hội chỉ được bán lại cho chủ đầu tư dự án hoặc đối tượng thuộc trường hợp được mua nhà ở xã hội với giá bán tối đa bằng giá bán trong hợp đồng mua bán với chủ đầu tư dự án xây dựng nhà ở xã hội.

Quốc hội chính thức cho phép tính giá điện sinh hoạt theo giờ cao điểm, thấp điểm

Quốc hội chính thức cho phép tính giá điện sinh hoạt theo giờ cao điểm, thấp điểm

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực bổ sung lộ trình áp dụng giá bán lẻ điện theo giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường đối với khách hàng sinh hoạt khi điều kiện kỹ thuật cho phép, mở đường cho việc thay đổi cách tính tiền điện trong thời gian tới.

Đồng lòng kiến thiết nông thôn mới

Đồng lòng kiến thiết nông thôn mới

Thời gian qua, để tạo động lực xây dựng nông thôn mới, xã Lục Yên đã chủ động lồng ghép nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia, ngân sách địa phương để đầu tư hạ tầng giao thông thiết yếu. Từ nền tảng này, chính quyền xã tiếp tục đẩy mạnh vận động, khơi dậy sự đồng thuận hưởng ứng góp sức của Nhân dân. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng đời sống người dân, đưa diện mạo nông thôn Lục Yên ngày càng khởi sắc.

Lao Chải đề xuất hơn 161 tỷ đồng, ưu tiên đầu tư giao thông và thủy lợi

Lao Chải đề xuất hơn 161 tỷ đồng, ưu tiên đầu tư giao thông và thủy lợi

Giai đoạn 2026–2030, xã Lao Chải đề xuất nhu cầu vốn hơn 161 tỷ đồng để thực hiện các mục tiêu xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Trong đó, xã ưu tiên đầu tư hạ tầng thiết yếu, nhất là giao thông và thủy lợi.

"Cánh tay nối dài" đưa tín dụng chính sách đến với người dân

"Cánh tay nối dài" đưa tín dụng chính sách đến với người dân

Trong hành trình đưa nguồn vốn tín dụng chính sách (TDCS) đến đúng đối tượng, đúng nhu cầu và phát huy hiệu quả, các tổ trưởng tổ tiết kiệm và vay vốn (TK&VV) giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Họ là những người gần dân, hiểu dân, kết nối giữa ngân hàng với người vay vốn, góp phần đưa chính sách tín dụng ưu đãi đến từng hộ gia đình, tạo động lực phát triển kinh tế và giảm nghèo bền vững.

Gắn tái định cư với quy hoạch phát triển

Gắn tái định cư với quy hoạch phát triển

Các công trình giao thông trọng điểm và dự án công nghiệp đang triển khai tại Lào Cai đặt ra nhu cầu lớn về nơi ở mới cho người dân. Cùng với đẩy nhanh xây dựng các khu tái định cư, tỉnh yêu cầu các địa phương gắn bố trí dân cư với quy hoạch phát triển lâu dài, đầu tư hạ tầng đồng bộ, tạo điều kiện nâng cao đời sống sau di dời.

Bàn giải pháp tăng hiệu quả nuôi thủy sản nước ngọt tại một số tỉnh phía Bắc

Bàn giải pháp tăng hiệu quả nuôi thủy sản nước ngọt tại một số tỉnh phía Bắc

Sáng 20/11, tại phường Yên Bái (tỉnh Lào Cai), Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai tổ chức Diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp, với chủ đề “Giải pháp phát triển bền vững, nâng cao hiệu quả nghề nuôi thủy sản nước ngọt tại một số tỉnh phía Bắc”.

Khánh Yên xây dựng cánh đồng không vỏ thuốc bảo vệ thực vật

Khánh Yên xây dựng cánh đồng không vỏ thuốc bảo vệ thực vật

Từ việc lắp đặt các bể chứa vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật ngay trên đồng ruộng, thôn Sung, xã Khánh Yên đang hình thành thói quen thu gom rác thải sau sử dụng trong sản xuất nông nghiệp. Cách làm thiết thực này góp phần hạn chế ô nhiễm môi trường, giữ gìn những cánh đồng xanh, sạch.

fb yt zl tw