Những năm gần đây, khu vực kinh tế tập thể nòng cốt là các hợp tác xã trên địa bàn tỉnh đã từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong liên kết sản xuất, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân.
Tuy nhiên, nhiều đơn vị vẫn gặp khó khăn về quản trị, vốn, công nghệ và khả năng tiếp cận thị trường, khiến năng lực cạnh tranh chưa tương xứng với tiềm năng.
Trong bối cảnh đó, SPRINT được xem như “đòn bẩy” quan trọng. Dự án hướng tới khoảng 20.000 phụ nữ và nam giới, đặc biệt là phụ nữ dân tộc thiểu số đang tham gia sản xuất trong các doanh nghiệp siêu nhỏ, hợp tác xã và tổ hợp tác vùng cao.
Đây là một trong những dự án hợp tác quốc tế có ý nghĩa thiết thực, do Cowater International điều phối thực hiện. Qua đó, góp phần nâng cao phúc lợi kinh tế - xã hội thông qua mô hình tăng trưởng sạch và sản xuất nông nghiệp bền vững.
Theo ông Nguyễn Đức Lâm - Phó Chủ tịch phụ trách Liên minh Hợp tác xã tỉnh, thời gian qua, SPRINT đã triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ thiết thực như tập huấn kỹ năng quản trị, huấn luyện tiếp thị, hướng dẫn áp dụng thương mại điện tử cho các thành viên hợp tác xã và tổ hợp tác.
Điều chúng tôi nhận thấy rõ nhất không chỉ là sự thay đổi trong kiến thức, mà là chuyển biến trong tư duy của các chủ hợp tác xã. Họ đã bắt đầu nghĩ đến chuỗi giá trị, đến thương hiệu và thị trường bền vững. Đó là bước chuyển rất quan trọng.
Sau hơn 1 năm triển khai, dự án đã tổ chức 34 lớp tập huấn với hơn 1.400 lượt người tham gia, giúp các hợp tác xã tiếp cận phương thức quản trị hiện đại, ứng dụng công cụ số trong sản xuất - tiêu thụ nông sản.
Nhiều đơn vị sau khi tham gia tập huấn đã chủ động liên kết tiêu thụ sản phẩm qua sàn thương mại điện tử, mở rộng thị trường ra ngoài tỉnh.
Dấu ấn nổi bật của SPRINT là thúc đẩy thực hành tăng trưởng sạch thông qua các gói hỗ trợ tài chính chiến lược. Từ hơn 100 ý tưởng gửi về, dự án đã chọn ra 12 mô hình tiêu biểu để đồng hành và hỗ trợ.
Điểm chung của các sáng kiến là gắn với những sản phẩm đặc trưng của tỉnh như: chè, măng tre, sơn tra, gạo nếp…, hướng tới sử dụng năng lượng tái tạo, năng lượng sạch và tiết kiệm năng lượng trong từng công đoạn sản xuất.
Trong số các mô hình tham gia, hợp tác xã Nông lâm thủy sản Khánh Thiện ở xã Lâm Thượng là một ví dụ tiêu biểu. Với gần 50 lao động, hợp tác xã chuyên sản xuất và chế biến gạo nếp Lào Mu, giống nếp đặc sản được người Tày, người Dao gìn giữ và canh tác từ hàng trăm năm nay.
SPRINT không chỉ là dự án hỗ trợ đơn thuần mà còn là động lực, là cánh tay nối dài mang đến tri thức, công nghệ, vốn và đặc biệt là niềm tin cho các hợp tác xã. Nhờ sự đồng hành ấy, chúng tôi tự tin hơn trong tổ chức sản xuất, từng bước nâng cao chất lượng, mở rộng thị trường và tạo việc làm ổn định cho phụ nữ dân tộc thiểu số.
Điều ý nghĩa nhất mà dự án mang lại chính là tinh thần hợp tác và sẻ chia - yếu tố cốt lõi giúp các hợp tác xã vùng cao phát triển bền vững hơn, hướng tới tăng trưởng xanh và bao trùm.
Giai đoạn 2026 - 2027, SPRINT dự kiến tiếp tục triển khai đợt hỗ trợ thứ 2 và thứ 3, hướng tới 75 mô hình (tổng cả ba đợt) với mức kinh phí hỗ trợ từ 17 triệu đồng đến 850 triệu đồng tùy quy mô và tính lan tỏa.
Nguồn lực được phân bổ theo nguyên tắc “đúng nhu cầu - đúng ưu tiên”, kỳ vọng tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, thúc đẩy sản xuất sạch, tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao sức cạnh tranh của khu vực kinh tế tập thể.
Song hành với đổi mới công nghệ, dự án đặc biệt chú trọng thúc đẩy bình đẳng giới, giúp phụ nữ dân tộc thiểu số từng bước tiếp cận tri thức, công nghệ, nguồn vốn và nâng cao tiếng nói trong quản trị hợp tác xã.
Thông qua các khóa đào tạo và hoạt động đồng hành, nhiều chị em được khích lệ phát huy vai trò, chủ động hơn trong các quyết định sản xuất, kinh doanh, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của hợp tác xã. Đây là yếu tố quan trọng góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển bao trùm, công bằng và bền vững.
Thành công bước đầu của SPRINT không chỉ ở số lượng các lớp tập huấn hay giá trị tài chính, mà quan trọng hơn là chuyển biến trong tư duy và mô hình sản xuất của các hợp tác xã. Khi sản phẩm đạt tiêu chuẩn sạch hơn, vận hành minh bạch hơn và mở rộng thị trường thông qua thương mại điện tử, khu vực kinh tế tập thể sẽ có thêm động lực, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế - xã hội của tỉnh.
Trong bối cảnh hội nhập, yêu cầu về môi trường và trách nhiệm xã hội ngày càng cao, việc chủ động thực hành tăng trưởng sạch không chỉ là xu hướng, mà đã trở thành tiêu chí cạnh tranh tất yếu. Với sự đồng hành của Chính phủ Canada và Cowater International, SPRINT đang thực sự trở thành đòn bẩy quan trọng giúp hệ sinh thái hợp tác xã Lào Cai chuyển mình, hướng tới nền kinh tế sạch, bền vững và bao trùm.
