Đây là dấu mốc đặc biệt cho một giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ khâu tập huấn nghiệp vụ cho đội ngũ làm công tác bầu cử, việc triển khai các quy trình nghiệp vụ đến lựa chọn nhân sự ứng cử, để cuộc bầu cử được tiến hành dân chủ, đúng pháp luật, an toàn, thực sự lựa chọn được những đại biểu dân cử đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền lợi chính đáng, hợp pháp của người dân.
Kỳ bầu cử đầu tiên trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp
Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long cho biết, cuộc bầu cử lần này là thước đo sinh động đối với năng lực tổ chức, điều hành của bộ máy chính quyền các cấp, đặc biệt là ở cơ sở. Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thúc đẩy chuyển đổi số và cải cách hành chính, công tác bầu cử đặt ra những yêu cầu cao hơn, toàn diện hơn và chặt chẽ hơn trong tất cả các khâu: lập danh sách cử tri, tổ chức khu vực bỏ phiếu, bảo đảm an ninh, an toàn, xử lý tình huống phát sinh.
Là cơ quan thường trực giúp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo công tác bầu cử, Bộ Nội vụ đã phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ ban hành các văn bản chỉ đạo triển khai theo thẩm quyền; hướng dẫn, đôn đốc UBND các cấp thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về bầu cử và các văn bản hướng dẫn của Hội đồng Bầu cử quốc gia, các cơ quan trung ương. Đồng thời, Bộ Nội vụ trực tiếp hướng dẫn nghiệp vụ, giúp các tổ chức phụ trách bầu cử cấp tỉnh, cấp xã và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan thực hiện tốt quyền hạn, trách nhiệm, công việc cụ thể của mình trong công tác bầu cử. Bộ cũng theo dõi, tổng hợp tình hình, kết quả triển khai công tác bầu cử trong phạm vi cả nước, kịp thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Hội đồng Bầu cử quốc gia để chỉ đạo, điều hành thống nhất, thông suốt, hiệu quả.
Tăng cường tập huấn nghiệp vụ cho đội ngũ làm công tác bầu cử
Thực tế cho thấy, chất lượng cuộc bầu cử không chỉ phụ thuộc vào văn bản pháp luật, mà phụ thuộc rất lớn vào trình độ, bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm và kỹ năng nghiệp vụ của đội ngũ trực tiếp làm công tác bầu cử. Vì vậy, các địa phương đều rất quan tâm đến việc tập huấn cho các lực lượng tham gia công tác bầu cử, đặc biệt là Ban bầu cử, Tổ bầu cử và các thành viên trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tại khu vực bỏ phiếu. Việc tập huấn được thực hiện bài bản, có trọng tâm, trọng điểm, gắn lý thuyết với tình huống thực tiễn, bảo đảm mỗi cán bộ làm công tác bầu cử đều nắm chắc quy định, hiểu rõ quy trình và biết cách xử lý các tình huống phát sinh.
Ông Nguyễn Bá Thành, Phó Chủ tịch UBND xã Tu Mơ Rông (tỉnh Quảng Ngãi) cho biết, sau khi thực hiện vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều cán bộ của xã, thôn lần đầu tiên được giao nhiệm vụ làm công tác bầu cử. Vì vậy, công tác tập huấn, trang bị kiến thức, kỹ năng cho đội ngũ này được địa phương đặc biệt chú trọng.
“Đây là sự kiện chính trị quan trọng của đất nước. Do vậy, người làm công tác bầu cử tại cơ sở phải nắm vững nghiệp vụ, thực hiện đúng quy trình, bảo đảm quyền và nghĩa vụ của cử tri. Bên cạnh các hội nghị tập huấn do cấp trên tổ chức, xã cũng chủ động tập huấn lại cho các tổ bầu cử ở thôn, bản nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống”, ông Nguyễn Bá Thành chia sẻ.
Cho biết Ủy ban bầu cử phường Ea Kao (Đắk Lắk) thường xuyên tương tác với các thành viên qua nhóm Zalo để rà soát, cập nhật và chia sẻ các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn mới nhất, đồng thời tổ chức các hội nghị tập huấn trực tiếp để “cầm tay chỉ việc” cho thành viên các tổ bầu cử, Bí thư Đảng ủy phường Đặng Gia Duẩn thông tin, với cách làm này, đến nay, 25 buôn, tổ dân phố trên địa bàn phường đã cơ bản nắm vững các quy định liên quan và sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ.
Theo Sở Nội vụ thành phố Đà Nẵng, công tác tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ tham gia công tác bầu cử được đặc biệt quan tâm và triển khai từ sớm. Thời gian qua, thành phố đã tổ chức 15 hội nghị triển khai, giao ban, tập huấn nghiệp vụ công tác bầu cử cho 100% cán bộ, công chức và thành viên các tổ chức phụ trách bầu cử ở cấp thành phố và cấp xã; trong đó có buổi tập huấn với hơn 25.000 đại biểu tham dự.
Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND, Chủ tịch Ủy ban bầu cử thành phố Đà Nẵng Nguyễn Đức Dũng cho biết, cuộc bầu cử lần này diễn ra trong bối cảnh thành phố vừa thực hiện sắp xếp, hợp nhất đơn vị hành chính và vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Với quy mô hơn 2,18 triệu cử tri, 93 xã, phường và một đặc khu, khối lượng công việc rất lớn.
Đối với các địa bàn có điều kiện đặc thù như các xã khu vực biên giới đất liền, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, thành phố chỉ đạo rà soát cụ thể, yêu cầu các địa phương xây dựng phương án tổ chức bầu cử phù hợp với thực tế, bảo đảm quyền bầu cử của nhân dân. Trên cơ sở điều kiện địa lý, giao thông, khoảng cách giữa các khu vực bỏ phiếu và trung tâm hành chính, các địa phương đã chủ động bố trí khu vực bỏ phiếu hợp lý, xây dựng phương án vận chuyển tài liệu, hòm phiếu, hồ sơ bầu cử.
Sẵn sàng cho Ngày hội lớn của toàn dân
Kiểm tra thực tế công tác chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 tại Lạng Sơn, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình ghi nhận, đánh giá cao công tác chuẩn bị cho ngày hội bầu cử và quá trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp của tỉnh. Địa phương này đã thành lập 1.419 Tổ bầu cử tại các khu vực bỏ phiếu, bảo đảm thành phần, số lượng theo quy định. Ủy ban bầu cử tỉnh chỉ đạo các lực lượng chức năng xây dựng, tổ chức triển khai đồng bộ chương trình, kế hoạch bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn phục vụ cuộc bầu cử. Các điểm bỏ phiếu tại 65 xã, phường thực hiện niêm yết danh sách cử tri và tiểu sử người ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp theo đúng quy định. Khu vực bỏ phiếu, hòm phiếu, các điều kiện tổ chức bầu cử đã sẵn sàng.
Trong chuyến công tác tại Điện Biên, trực tiếp kiểm tra tại các điểm bỏ phiếu thuộc các xã, phường: Thanh An, Thanh Yên, Điện Biên Phủ và Mường Thanh, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đánh giá, việc lập và niêm yết danh sách cử tri được thực hiện đúng quy định; công tác tuyên truyền bầu cử được triển khai đồng bộ, liên tục bằng nhiều hình thức trên các phương tiện thông tin đại chúng và đã phát huy tốt hiệu quả; các điểm bỏ phiếu được bố trí hợp lý, trang trí khánh tiết bảo đảm trang trọng, thẩm mỹ, tạo điều kiện thuận lợi cho cử tri đi bầu…
Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Bầu cử quốc gia Trần Thanh Mẫn khẳng định, công tác chuẩn bị cho cuộc bầu cử đã và đang được triển khai với tinh thần chủ động, khẩn trương, toàn diện, đồng bộ và bám sát quy định của pháp luật, đã chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để Ngày hội lớn diễn ra thành công, an toàn, dân chủ, đúng pháp luật.
Theo đánh giá của Hội đồng Bầu cử quốc gia, công tác chuẩn bị đã được triển khai đồng bộ, chặt chẽ, đúng tiến độ theo quy định của pháp luật. Nhiều nội dung quan trọng của quy trình bầu cử đã hoàn thành sớm hơn so với thời hạn luật định.
Ở Trung ương, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã tổ chức 2 hội nghị trực tuyến toàn quốc triển khai công tác bầu cử; 2 hội nghị tập huấn trực tuyến về phần mềm bầu cử và 4 phiên họp để chỉ đạo, điều hành trong quá trình tổ chức triển khai công tác bầu cử. Các cơ quan đã ban hành đầy đủ 27/27 văn bản hướng dẫn công tác bầu cử theo phân công của Hội đồng Bầu cử quốc gia. Hội đồng Bầu cử quốc gia và các tiểu ban đã ban hành 31 nghị quyết, 8 kế hoạch và 46 văn bản triển khai hướng dẫn, giải đáp liên quan đến công tác bầu cử, bầu cử sớm; qua đó kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn vướng mắc phát sinh trong quá trình tổ chức thực hiện.
Qua 3 đợt kiểm tra, giám sát tại 34 tỉnh, thành phố cho thấy, các địa phương đã chủ động ban hành 6.636 văn bản lãnh đạo, chỉ đạo phục vụ công tác bầu cử, điều này thể hiện sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Việc thành lập các tổ chức phụ trách bầu cử được thực hiện đúng theo quy định. Các địa phương đã hoàn thành việc thành lập các tổ chức phụ trách bầu cử theo đúng thành phần, số lượng và thời hạn luật định.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội Tạ Thị Yên, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Hội đồng Bầu cử quốc gia cho hay, tính đến nay, cả nước đã thành lập 34 Ủy ban bầu cử cấp tỉnh, 3.320 Ủy ban bầu cử cấp xã; 182 Ban bầu cử đại biểu Quốc hội; 724 Ban bầu cử đại biểu HĐND cấp tỉnh; 22.401 Ban bầu cử đại biểu HĐND cấp xã và 72.191 Tổ bầu cử. Việc kiện toàn đầy đủ các tổ chức phụ trách bầu cử là cơ sở quan trọng để bảo đảm cuộc bầu cử được tổ chức đúng pháp luật, thống nhất, hiệu quả trên phạm vi toàn quốc.
Chỉ còn chưa đầy 20 giờ nữa, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 sẽ chính thức diễn ra. Thời điểm này đòi hỏi đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tham gia công tác bầu cử, đặc biệt là các thành viên Tổ bầu cử, nêu cao tinh thần trách nhiệm, giữ vững bản lĩnh chính trị và thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật. Mỗi người làm nhiệm vụ phải bảo đảm tuyệt đối sự công tâm, khách quan, trung thực trong từng khâu, từ chuẩn bị, tổ chức bỏ phiếu đến kiểm phiếu và tổng hợp kết quả, bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng pháp luật, an toàn, trật tự.
