“Hello mọi người nhé, mình xuống Bắc Ninh làm đây, không học nữa, đi học chán lắm. Bạn đồng hành cùng mình đi xuống Bắc Ninh nhé. Không cần học đâu”.
Giữa tháng 5 vừa qua, clip với những câu nói trên của một học sinh nữ, được cho là học tại một trường cấp THCS trên địa bàn huyện Bát Xát chia sẻ rộng rãi trên các trang mạng xã hội và thu hút nhiều sự chú ý. Có thể, đây chỉ là những lời bông đùa của học sinh. Nhưng cũng có không ít bậc cha mẹ khi xem clip này phải giật mình, bởi con mình cũng đã từng có ý định đi tìm “việc nhẹ, lương cao” như thế.
Cạm bẫy từ những lời đường mật
Được một người rủ đi làm việc tại Bắc Ninh với mức lương 12 triệu đồng/tháng, ngày 11/5, Lương Duy K., sinh năm 2010, học sinh lớp 9, Trường THCS Bản Qua, huyện Bát Xát, cùng với 2 bạn của mình là Lù Văn T và Lý Phúc T cùng ở xã Bản Vược rủ nhau rời nhà, bắt xe đi xuống khu công nghiệp Bắc Ninh. Khi gần tới Bến xe Trung tâm Lào Cai, cả 3 em đã được lực lượng chức năng tìm thấy, đưa về địa phương và bàn giao cho gia đình. K cho biết: Người ta hứa hẹn chỉ cần đi tới địa chỉ họ cung cấp, sẽ có người đón và sắp xếp chỗ ăn ở, làm việc. Do mong muốn có tiền để tiêu xài cá nhân trong dịp hè, K và các bạn rất tin tưởng và làm theo hướng dẫn.
Thiếu úy Trương Đăng Chiến, Công an xã Bản Qua, huyện Bát Xát cho biết: Khi tiếp nhận thông tin của người nhà báo có học sinh bỏ học, đi làm việc tại khu công nghiệp theo lời dụ dỗ của một thanh niên lạ mặt, nhận thấy vụ việc có dấu hiệu lừa đảo, công an xã đã phối hợp với gia đình kịp thời tìm kiếm và đưa các em trở về địa phương. Tại trụ sở Công an xã Bản Qua, các em đã viết bản tường trình, được lực lượng chức năng giải thích để hiểu rõ vấn đề.
Cũng vào cuối tháng 3 vừa qua, Công an thị trấn Bát Xát đã kịp thời phát hiện và ngăn chặn 2 học sinh bị dụ dỗ rời nhà đi làm ở Bắc Ninh với lời hứa hẹn “việc nhẹ lương cao”.
Tiếp đó, ngày 13/5/2025, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Lào Cai phát hiện và ngăn chặn kịp thời xe khách đang chở 4 học sinh lớp 8, trú tại xã Cán Cấu (Si Ma Cai) rời khỏi địa bàn. Được biết, các cháu trốn xuống Bắc Ninh làm thuê theo lời dụ dỗ của người lạ trên mạng xã hội.
Ngày 22/5/2025, Công an xã Tòng Sành, huyện Bát Xát cũng kịp thời ngăn chặn 3 học sinh lớp 9 bỏ học, dấu hiệu bị dụ dỗ đi làm thuê, khi nhóm học sinh này đang trên xe khách đi xuống Vĩnh Phúc.
Ngày 23/5/2025, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Lào Cai phối hợp với Công an tỉnh Yên Bái, Công an thành phố Hà Nội để đưa một học sinh lớp 8, Trường THCS Vĩnh Yên (Bảo Yên) bị dụ dỗ đi làm thuê xa nhà, bàn giao cho gia đình an toàn. Trường hợp này được một người không quen biết môi giới đi làm việc và phải trả phí môi giới 1,8 triệu đồng, đồng thời bị người môi giới giữ điện thoại, không cho liên lạc về gia đình.
Mặc dù chưa có con số thống kê đầy đủ, nhưng đây là những trường hợp mà lực lượng công an nắm được và can thiệp kịp thời. Ngoài ra, còn nhiều vụ việc xảy ra rải rác tại các địa phương, nhưng chưa phát hiện được. Đây là hồi chuông báo động về tình trạng học sinh bỏ đi khỏi địa phương làm thuê, cảnh báo về những cạm bẫy các em có thể gặp phải cần được gia đình đặc biệt quan tâm.
Ngăn chặn kịp thời
Độ tuổi học sinh THCS, THPT thường có tâm lý muốn khám phá, khẳng định bản thân, nhưng còn thiếu hiểu biết, nên dễ bị tác động bởi những lời dụ dỗ hấp dẫn. Đặc biệt, vào thời điểm này, khi năm học đã kết thúc, các em không phải đến trường, gia đình lại bận rộn với mùa vụ vùng cao, thiếu kiểm soát dẫn đến tình trạng học sinh bị dụ dỗ đi làm thêm càng có xu hướng gia tăng.
Năm học sắp kết thúc, Lù Minh K, học sinh lớp 11, Trường THCS và THPT huyện Bát Xát cùng 2 người bạn của mình đã lên mạng tìm việc làm thêm. K cho biết: Em muốn có tiền để mua một chiếc điện thoại mới nên đã tìm việc trên Facebook. Dù công việc cũng hấp dẫn, nhưng phải làm ban đêm, nên em cũng khá lo lắng.
Bà Sìn Thị B (mẹ của K) trú tại thôn Mường Hum, xã Mường Hum chia sẻ: Tôi và gia đình rất lo lắng khi biết ý định đi làm thêm dịp hè của con mình. Sau khi khuyên nhủ, gia đình cũng để ý đến con nhiều hơn, yêu cầu con phụ giúp một số công việc nhà để không còn suy nghĩ đi kiếm tiền ở bên ngoài, tránh những rủi ro có thể xảy ra.
Trung tá Phạm Văn Hoàn, Phó Trưởng Công an xã Mường Hum, huyện Bát Xát cho biết: Theo quy định pháp luật Việt Nam, người sử dụng lao động không được tuyển dụng trẻ em dưới 14 tuổi vào làm việc, trừ các trường hợp đặc biệt như công việc nghệ thuật, thể dục, thể thao mà không gây ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ. Vì vậy, cơ bản, học sinh học lớp 7, lớp 8 sẽ không thể xin việc tại những khu công nghiệp như lời dụ dỗ trên mạng.
Hiện trên địa bàn xã Mường Hum có khoảng hơn 200 học sinh lứa tuổi THCS và THPT. Chính quyền địa phương và công an xã đã chủ động nắm tình hình, tiến hành tuyên truyền, vận động, đồng thời đề nghị các hộ gia đình ký cam kết không cho con em đi làm thuê. Trung tá Phạm Văn Hoàn cho biết thêm: Hiện trên địa bàn xã Mường Hum cũng có 2 nhà xe. Chúng tôi cũng chủ động làm việc với các nhà xe, đề nghị cung cấp thông tin cho công an địa phương nếu phát hiện các trường hợp học sinh có dấu hiệu trốn gia đình đi làm thuê, để có biện pháp kịp thời ngăn chặn, xử lý.
Ông Tẩn Láo Sì, Phó Chủ tịch UBND xã Mường Hum cũng chia sẻ: Vừa rồi có một công ty liên hệ qua nhà trường trên địa bàn để tuyển học sinh đi làm trong dịp hè. Nhận thấy thông tin không minh bạch, rõ ràng nên chính quyền xã đã yêu cầu học sinh không tự kết nối để tìm việc làm theo kênh này.
Trở lại với câu chuyện của học sinh nữ ở đầu bài viết. Làm việc với nhà trường nơi học sinh này đang theo học, chúng tôi được thông tin: Trường đã yêu cầu học sinh gỡ bỏ bài viết, tránh dư luận không tốt. Đồng thời, ngay trước thời điểm tổ chức tổng kết năm học, trường đã phối hợp với lực lượng chức năng tổ chức truyền thông về lao động việc làm, từ đó nâng cao hiểu biết cho các em và có những cảnh báo cần thiết.
Mùa hè là khoảng thời gian quý giá để học sinh học hỏi, trải nghiệm và trưởng thành. Tuy nhiên, nếu thiếu sự tỉnh táo, các em dễ bị lừa đảo, ảnh hưởng trực tiếp tới tài sản, sức khỏe, thậm chí cả sự an toàn về tính mạng. Chủ động phòng từ sớm, từ xa sẽ giúp các em tránh được “bẫy” việc làm trong dịp nghỉ hè này.
