Dầu thực vật dùng làm thức ăn chăn nuôi là nguyên liệu thuộc Danh mục quản lý theo Thông tư 21/2019/TT-BNNPTNT, chịu sự quản lý của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn. Việc sản xuất, kinh doanh và sử dụng dầu thực vật với mục đích này phải tuân thủ nghiêm ngặt về an toàn, chất lượng, công bố sản phẩm và ghi nhãn.
Theo ông Trần Việt Hòa, hành vi sử dụng nguyên liệu dầu thực vật có nguồn gốc dành cho thức ăn chăn nuôi để sản xuất, chế biến thực phẩm tiêu dùng cho người là hành vi cố ý làm sai lệch bản chất, công dụng và mục đích sử dụng của hàng hóa, có dấu hiệu cấu thành hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả theo quy định tại Khoản 7 Điều 3 Nghị định số 98/2020/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả.
Dầu thực vật dùng cho chăn nuôi không đạt chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, không có công dụng, giá trị sử dụng dành cho người tiêu dùng. Khi bị cố tình đưa vào chuỗi sản xuất thực phẩm cho người và gắn nhãn là “dầu thực vật” hoặc “dầu ăn cho người” đã sai lệch về bản chất và công dụng. Cùng đó, có dấu hiệu giả mạo về công dụng và mục đích sử dụng của hàng hóa. Việc gắn nhãn dầu thực vật dùng cho người là hành vi gian lận về bản chất hàng hóa. Hành vi này tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng tới sức khỏe cộng đồng và xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng.
Theo quy định tại Điều 65 Luật An toàn thực phẩm, Điều 40 Nghị định số 15/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật an toàn thực phẩm, ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm thực hiện quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm trên phạm vi địa phương, chịu trách nhiệm trước Chính phủ về an toàn thực phẩm tại địa phương. Cùng đó, tổ chức tiếp nhận bản tự công bố sản phẩm; chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm theo phân công, phân cấp; thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm trên địa bàn quản lý.
Qua thông tin sơ bộ thu thập được đến thời điểm hiện tại, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Sản xuất và Xuất nhập khẩu Nhật Minh Food đã có bản tự công bố sản phẩm đối với sản phẩm dầu thực vật. Tuy nhiên, Bộ Công Thương chưa cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm đối với doanh nghiệp này. Đồng thời, Bộ Công Thương chưa nhận được báo cáo của chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan về hành vi sản xuất và tiêu thụ dầu ăn giả nêu trên.
Cũng theo ông Trần Việt Hòa, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm được giao tại các văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Công Thương đã có công văn số 2192/BCT-CN ngày 23/4/2025 gửi ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố về việc tăng cường quản lý sản xuất, lưu thông thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương, công điện số 2755/CĐ-BCT ngày 18/4/2025 về việc tăng cường giám sát, kiểm tra, kiểm soát thị trường.
Thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục chỉ đạo các Sở Công Thương và phối hợp với ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương để chỉ đạo các đơn vị chức năng tại địa phương kiểm tra diện rộng các cơ sở sản xuất dầu ăn, đặc biệt các cơ sở nhỏ lẻ, cơ sở chưa có chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, cơ sở thuộc diện miễn chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
Bộ Công Thương giao Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước chủ trì, phối hợp với Sở Công Thương các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khẩn trương chỉ đạo các Chi cục Quản lý thị trường giám sát chặt chẽ các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh sản phẩm dầu ăn trên phạm vi cả nước. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm và kịp thời báo cáo kết quả, tình hình về Bộ Công Thương (thông qua Văn phòng Bộ).
Bên cạnh đó, phối hợp chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong việc hướng dẫn việc sản xuất, kinh doanh, sử dụng dầu thực vật dùng làm thức ăn chăn nuôi theo đúng quy định tại Thông tư số 21/2019/TT-BNNPTNT ngày 28/11/2019 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về hướng dẫn một số điều của Luật Chăn nuôi về thức ăn chăn nuôi. Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; tăng cường tuyên truyền cảnh báo người tiêu dùng, công khai các thương hiệu, cơ sở vi phạm.
Vụ việc nêu trên có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng về sản xuất, buôn bán hàng giả, gian lận thương mại, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và vi phạm điều cấm theo quy định pháp luật về an toàn thực phẩm. Do đó, Bộ Công Thương chỉ đạo các đơn vị chức năng tiếp tục phối hợp các cơ quan chức năng xử lý kiên quyết, không để ảnh hưởng đến uy tín ngành thực phẩm và niềm tin của người tiêu dùng.
Trước đó, trên một số phương tiện thông tin đại chúng đăng tải thông tin vụ án sản xuất dầu ăn giả với quy mô lớn. Nhãn hiệu dầu ăn Ofood của Công ty Trách nhiệm hữu hạn sản xuất và xuất nhập khẩu Nhật Minh Food được rao bán rộng rãi trên thị trường với danh nghĩa là dầu thực phẩm bổ sung vitamin A.
Tuy nhiên kết quả kiểm nghiệm cho thấy sản phẩm hoàn toàn không chứa vitamin như công bố và nghiêm trọng hơn, đây là loại dầu thực vật không đạt chuẩn an toàn thực phẩm, vốn chỉ dùng để chế biến thức ăn cho vật nuôi./.
