Các nhà khoa học tại Đại học Công giáo Louvain (Bỉ) đang triển khai nhiều nghiên cứu quan trọng nhằm dự đoán chính xác phương pháp điều trị cho từng bệnh nhân ung thư, hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả điều trị và giảm tác dụng phụ không cần thiết.
Các dự án được thực hiện với sự hỗ trợ của Quỹ Chống ung thư Bỉ.
Dự án chủ yếu tập trung vào ung thư vú “tam âm” - một dạng ung thư chiếm khoảng 10-15% tổng số ca ung thư vú và được đánh giá là có mức độ ác tính cao.
Hiện nay, nhóm bệnh này chủ yếu được chỉ định điều trị kết hợp giữa liệu pháp miễn dịch với hóa trị. Tuy nhiên trên thực tế, không phải bệnh nhân nào cũng cần đến phương pháp điều trị bổ sung này.
Các số liệu lâm sàng cho thấy tỷ lệ sống sau 5 năm của bệnh nhân ung thư vú tam âm đạt 81,7% khi chỉ sử dụng hóa trị và tăng lên 86,6% khi kết hợp thêm liệu pháp miễn dịch.
Dù có mức cải thiện rõ ràng nhưng phần lớn bệnh nhân vẫn có thể đạt kết quả điều trị tốt mà không cần đến liệu pháp miễn dịch vốn có chi phí cao và nguy cơ gây tác dụng phụ. Vì thế, nhóm nghiên cứu đặt mục tiêu phải xác định chính xác những bệnh nhân chỉ cần điều trị bằng phương pháp hóa trị, không cần liệu pháp miễn dịch.
Để làm được điều này, nhóm khoa học đã phân tích gene của bệnh nhân và nhận thấy có sự khác biệt trong quá trình trao đổi chất của tế bào ung thư, đặc biệt là cách các tế bào này sử dụng đường để tăng sinh và tồn tại.
Dựa trên những phát hiện đó, nhóm nghiên cứu phát triển các mô hình “cơ quan nhân tạo thu nhỏ” trong phòng thí nghiệm. Các mô hình này được tạo ra từ tế bào khối u của chính bệnh nhân trong phòng thí nghiệm, cho phép dự đoán mức độ nhạy cảm của khối u đối với hóa trị để qua đó hỗ trợ bác sĩ lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp hơn.
Trong dài hạn, xu hướng điều trị ung thư tại Bỉ và châu Âu hướng tới việc phân loại bệnh ngày càng chi tiết, thay vì tiếp cận theo các nhóm rộng như trước đây.
Cùng với đó, các công nghệ mới như kháng thể liên hợp đưa thuốc hóa trị trực tiếp vào tế bào ung thư hay các xét nghiệm dự đoán khả năng đáp ứng với liệu pháp miễn dịch đang mở ra triển vọng điều trị chính xác hơn.
Hướng tiếp cận này đánh dấu bước tiến quan trọng trong y học chính xác, giúp điều trị ung thư hiệu quả hơn, đồng thời giảm gánh nặng cho người bệnh và hệ thống y tế trong tương lai.
