Tại Bảo hiểm xã hội (BHXH) cơ sở Yên Bình, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong thực hiện chính sách BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) đang tạo ra những chuyển biến rõ nét, không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn mang lại nhiều tiện ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp.
BHXH cơ sở Yên Bình được phân cấp quản lý 8 xã, bao gồm: Bảo Ái, Yên Bình, Thác Bà, Yên Thành, Trấn Yên, Lương Thịnh, Việt Hồng, Quy Mông. Hiện, nay, đơn vị đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chuyển đổi số, từ tiếp nhận hồ sơ, chi trả chế độ đến liên thông dữ liệu khám chữa bệnh.
Đến hết tháng 3/2026, đơn vị đã tiếp nhận hơn 59.000 hồ sơ điện tử, chiếm 82% tổng số hồ sơ thuộc lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN. Đây là tỷ lệ khá cao đối với một địa bàn miền núi, nơi điều kiện tiếp cận công nghệ của người dân vẫn còn những hạn chế nhất định.
Không chỉ dừng lại ở việc số hóa hồ sơ, công tác chuẩn hóa dữ liệu cũng được đặc biệt chú trọng. Việc cập nhật, đồng bộ thông tin định danh cá nhân với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đạt tỷ lệ 99,98%, tương ứng hơn 151.000 người được xác thực. Điều này tạo nền tảng quan trọng để triển khai các dịch vụ công trực tuyến, giảm thiểu giấy tờ, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục.
Một trong những điểm sáng nổi bật là việc chi trả lương hưu và các chế độ BHXH qua phương thức thanh toán không dùng tiền mặt. Hiện nay, toàn cơ sở BHXH Yên Bình có hơn 7.100 người nhận lương hưu, trợ cấp qua tài khoản cá nhân, đạt 90,8% số người hưởng, trong đó, hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng gần 7.000 người, đạt tỷ lệ 90,6%; riêng trong tháng 3/2026, tổng số tiền chi trả qua hình thức này lên tới gần 48,8 tỷ đồng.
Từng là người quen với việc xếp hàng nhận lương hưu hàng tháng, bà Lã Thị Minh ở thôn 1, xã Thác Bà nay đã trở thành “người dùng số” sau khi chuyển sang nhận lương qua tài khoản ngân hàng.
Bà Minh chia sẻ: “Trước đây, đến ngày lĩnh lương, tôi phải đi từ sớm, có khi chờ đợi khá lâu. Từ khi chuyển sang nhận qua tài khoản, tôi thấy rất tiện. Dù có đi đâu cũng không lo lỡ ngày nhận lương, mà còn có thể chủ động rút tiền bất cứ lúc nào. Để tiền trong tài khoản cũng yên tâm và tiết kiệm được hơn”.
Không chỉ thuận tiện cho người dân, hình thức chi trả này còn giúp cơ quan quản lý nâng cao tính công khai, minh bạch, hạn chế rủi ro trong quá trình chi trả trực tiếp bằng tiền mặt.
Song song với đó, việc ứng dụng căn cước công dân (CCCD) gắn chip trong khám chữa bệnh BHYT cũng đang phát huy hiệu quả rõ rệt. Hiện, 100% cơ sở khám chữa bệnh BHYT trên địa bàn đã triển khai sử dụng CCCD thay thế thẻ BHYT giấy. Tỷ lệ tra cứu thông tin thành công đạt trên 93% với gần 35.000 lượt phục vụ người dân làm thủ tục khám chữa bệnh .
Bà Nguyễn Thị Mến ở thôn Minh Tân, xã Quy Mông cho biết: “Ngày trước đi khám bệnh phải mang theo nhiều giấy tờ, có khi quên thẻ BHYT là phải quay về nhà gần chục cây số để lấy. Giờ chỉ cần CCCD, hoặc chiếc điện thoại thông minh có cài phần mềm VssID - BHXH số, nhân viên y tế chỉ cần quẹt thẻ là mọi thủ tục được giải quyết nhanh gọn hơn nhiều. Không phải chờ đợi lâu như trước nữa”.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực BHXH tại các địa phương mà BHXH cơ sở Yên Bình quản lý vẫn còn một số thách thức: một bộ phận người dân, đặc biệt là người cao tuổi, vẫn còn tâm lý e ngại khi tiếp cận công nghệ mới; việc sử dụng điện thoại thông minh, tài khoản ngân hàng hay ứng dụng số vẫn chưa thực sự phổ biến.
Trước thực tế đó, công tác tuyên truyền, hướng dẫn được xác định là yếu tố then chốt. Không chỉ dừng lại ở việc phổ biến chính sách, cán bộ BHXH cơ sở Yên Bình còn trực tiếp “cầm tay chỉ việc”, hỗ trợ người dân cài đặt, sử dụng các ứng dụng số, mở tài khoản ngân hàng, từng bước hình thành thói quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến.
Chúng tôi xác định chuyển đổi số không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan BHXH mà cần sự tham gia, đồng thuận của người dân và doanh nghiệp. Thời gian tới, đơn vị tiếp tục phát triển hệ sinh thái số, trọng tâm là triển khai sổ BHXH, thẻ BHYT điện tử; đồng thời rà soát, chuẩn hóa, kết nối dữ liệu với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin.
Theo bà Cầm, một trong những mục tiêu quan trọng là hoàn thiện việc cập nhật, xác thực mã định danh cá nhân, phấn đấu đạt 100% trong thời gian sớm nhất.
Cùng với đó, BHXH cơ sở sẽ tiếp tục đẩy mạnh chi trả không dùng tiền mặt, mở rộng các dịch vụ công trực tuyến, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp.
Có thể thấy, chuyển đổi số trong lĩnh vực BHXH tại Yên Bình đang đi đúng hướng, từng bước thay đổi phương thức quản lý và phục vụ theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp. Từ việc nộp hồ sơ, nhận chế độ đến khám chữa bệnh, người dân ngày càng được hưởng lợi từ những tiện ích mà công nghệ mang lại.
Quan trọng hơn, quá trình này không chỉ dừng ở việc “số hóa” mà còn hướng tới xây dựng một nền hành chính phục vụ, lấy người dân làm trung tâm. Khi mỗi thủ tục được rút ngắn, mỗi giao dịch trở nên thuận tiện hơn, niềm tin của người dân đối với chính sách an sinh xã hội cũng được củng cố.
Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được đẩy mạnh, những kết quả bước đầu tại BHXH cơ sở Yên Bình là minh chứng rõ nét cho thấy: nếu có quyết tâm, cách làm phù hợp và sự đồng hành của người dân, thì ngay cả những địa phương miền núi cũng có thể bắt nhịp nhanh với xu thế mới, hướng tới một nền hành chính hiện đại, minh bạch và hiệu quả.
