Bệnh án điện tử: "Cú hích" chuyển đổi số trong toàn ngành y tế

Bộ Y tế xác định triển khai hồ sơ bệnh án điện tử là nhiệm vụ trọng tâm, quan trọng hàng đầu, thủ trưởng các cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm toàn diện về công tác này... Các bệnh viện, viện có giường bệnh trên toàn quốc phải hoàn thành trong tháng 9/2025.

Phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus đã có cuộc phỏng vấn với Tiến sỹ Hà Anh Đức - Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế) về việc đẩy mạnh triển khai bệnh án điện tử, liên thông dữ liệu tiến tới xây dựng mô hình bệnh viện thông minh.

Liên thông dữ liệu toàn ngành

- Thưa Cục trưởng, xin ông cho biết Bộ Y tế đang triển khai các giải pháp để hoàn thành bệnh án điện tử như thế nào?

Tiến sỹ Hà Anh Đức: Ngày 14/3 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 07/CT-TTg về đẩy mạnh triển khai đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030 tại các bộ, ngành, địa phương năm 2025 và những năm tiếp theo.

Giữa tháng 3/2025, Bộ trưởng Bộ Y tế cũng đã có văn bản về việc đẩy mạnh chuyển đổi số và triển khai Đề án 06 tại các cơ quan, đơn vị trong ngành y tế, trong đó yêu cầu lãnh đạo nêu gương đi đầu, tiên phong trong nhận thức, đổi mới tư duy, phương pháp luận về chuyển đổi số.

Đối với việc triển khai bệnh án điện tử, lãnh đạo Bộ và các đơn vị thuộc Bộ Y tế đang rất quyết liệt để thực hiện chủ trương của Chính phủ. Trong đó, Cục Khoa học công nghệ đào tạo, Cục quản lý khám, chữa bệnh và Trung tâm thông tin y tế quốc gia là 3 đơn vị phối hợp với nhau để tổ chức thực hiện nhiệm vụ này.

Cách đây hơn một tuần, Cục Quản lý khám, chữa bệnh đã tham mưu cho lãnh đạo Bộ Y tế ký văn bản các danh mục liên thông xét nghiệm cận lâm sàng với mã định danh cho từng loại xét nghiệm và danh mục này đạt tới chuẩn khoảng trên 90% so với các danh mục quốc tế đang có.

Đây là cơ hội đầu tiên trong việc đảm bảo liên thông dữ liệu trên phạm vi toàn quốc. Bởi khi có danh mục này thì tất cả các cơ sở y tế áp dụng bệnh án điện tử đều có thể liên kết được với nhau.

Tiếp đó là việc chuẩn hóa danh mục cận lâm sàng. Hiện nay danh mục các dịch vụ cận lâm sàng với hàng trăm, hàng ngàn danh mục khác nhau, Cục quản lý khám, chữa bệnh chúng tôi cũng đang rất quyết liệt để đảm bảo được đến cuối tháng 5 sẽ trình để ban hành danh mục này và từng bước để đảm bảo cho lộ trình thực hiện đề án bệnh án điện tử khả thi trong tháng 9 tới.

- Việc triển khai bệnh án điện tử sẽ được Bộ Y tế triển khai đồng loạt ra sao thưa ông?

Tiến sỹ Hà Anh Đức: Việc triển khai bệnh án điện tử sẽ được Bộ Y tế triển khai đồng loạt diễn ra tại các bệnh viện chuyên khoa và hạng đặc biệt, trên nền khung hướng dẫn thống nhất chung cho các bệnh viện. Thứ hai là phải áp dụng tất cả các chuyên khoa, chuyên khoa, từ chuyên khoa nhỏ đến các bệnh viện hạng đặc biệt. Mỗi bệnh viện sẽ triển khai theo điều kiện thực tế, hướng tới mục tiêu liên thông dữ liệu toàn ngành.

Bên cạnh đó, để liên thông dữ liệu, vai trò của Cục quản lý khám, chữa bệnh phải xây dựng được các danh mục lâm sàng, cận lâm sàng và các danh mục liên quan trong hồ sơ bệnh án và đối với bệnh án điện tử phải có mã nguồn mở để các bệnh viện có thể bổ sung vào.

Về khung chuẩn của bệnh án điện tử, hiện có 141 bệnh viện áp dụng bệnh án điện tử đã có khung và cần thiết phải chuẩn hóa thì bệnh viện đã có sẵn. Các bệnh viện tùy theo khả năng áp dụng khung cho phù hợp.

Phần mềm quản lý bệnh án điện tử của các bệnh viện có thể sử dụng của nhiều nhà cung cấp khác nhau, nhưng khi thay đổi phần mềm quản lý nó không ảnh hưởng tới việc liên thông dữ liệu giữa các bệnh viện. Đó là những nguyên tắc là chúng tôi tham mưu cho lãnh đạo Bộ trong việc triển khai các công việc liên quan đến thực hiện bệnh án điện tử.

Bộ Y tế đang hướng dẫn cho các địa phương, các bệnh viện trong việc triển khai để đảm bảo tiến độ. Hiện nay, mô hình bệnh án điện tử quy mô lớn nhất và đầy đủ nhất là của Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh và đây cũng là bệnh viện chúng tôi lấy căn cứ làm chuẩn để có thể làm hình mẫu áp dụng cho các bệnh viện khác.

Trên phạm vi toàn quốc chúng ta có 3.000 phòng xét nghiệm, tuy nhiên hiện nay mới chuẩn hóa được khoảng hơn 10%. Vì vậy nhiệm vụ thời gian tới của Cục quản lý khám, chữa bệnh là phải đẩy nhanh tiến độ chuẩn hóa các phòng xét nghiệm chuẩn hóa được thì kết quả xét nghiệm giữa các bệnh viện mới công nhận được kết quả với nhau.

Chia sẻ xét nghiệm dùng chung

- Từ thực tế khám chữa bệnh tại các bệnh viện đang triển khai bệnh án điện tử, ông có thể cho biết những lợi ích mà bệnh án điện tử mang lại là gì?

Tiến sỹ Hà Anh Đức: Thực tế cho thấy việc triển khai bệnh án điện tử sẽ mang lại hiệu quả ở nhiều góc độ.

Thứ nhất là hiệu quả về mặt tài chính, đây sẽ là một chính sách mang lại lợi ích, tiết kiệm được rất nhiều chi phí. Khi dùng bệnh án điện tử, mỗi cơ sở dữ liệu nó sẽ được lưu theo vòng đời của mỗi bệnh nhân, chúng ta không phải in đi lại nhiều lần.

Thứ hai, khi chúng ta triển khai liên thông dữ liệu giữa các bệnh viện, những xét nghiệm có thể dùng chung chia sẻ được, vì vậy bệnh nhân khi tới bệnh viện không phải xét nghiệm nào bác sỹ cũng chỉ định phải làm lại.

Về mặt chuyên môn, khi bác sỹ đọc trên bệnh án điện tử có thể rà soát được tất cả lịch sử, bệnh tật của một bệnh nhân, giúp cho cá thể hóa trong điều trị, nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị. Thay vì việc mỗi lần đến khám bệnh bác sỹ lại phải hỏi bệnh nhân về lịch sử điều trị, với bệnh án điện tử các bác sỹ mở mã số của bệnh nhân ra là có thể thấy được hết lịch sử khám bệnh của bệnh nhân như đã dùng thuốc gì và đã từng được chẩn đoán ra sao, khoảng thời gian đã nằm viện.

Đặc biệt, đây còn là tiền đề quan trọng để ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), hình thành cơ sở dữ liệu lớn (Big Data), phục vụ hiệu quả hơn trong điều trị và quản lý bệnh viện.

Xin trân trọng cảm ơn Cục trưởng!