Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Bảo tồn ngôn ngữ các dân tộc thiểu số từ trường học

Bảo tồn ngôn ngữ các dân tộc thiểu số từ trường học

Giáo dục đa ngôn ngữ cho học sinh dân tộc thiểu số đang được một số trường học vùng cao Lào Cai chú trọng thực hiện, qua đó góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị truyền thống của văn hóa bản địa.

Tại thị xã Sa Pa, những tiết học tiếng Mông của học sinh tiểu học trên địa bàn được duy trì đều đặn 2 tiết học trong 1 tuần. Tại đây, các em được học chữ viết do giáo viên dân tộc Mông quê ở Sa Pa giảng dạy theo Chương trình song ngữ của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

7-985-7234.jpg

Hiện nay, các trường tiểu học trên địa bàn thị xã Sa Pa triển khai dạy tiếng Mông sẽ có một giáo viên là người địa phương có trình độ đại học sư phạm trực tiếp giảng dạy song song chữ viết và tiếng Mông. Với phương pháp dạy song ngữ, các trường dạy tiếng mẹ đẻ là ngôn ngữ thứ nhất, tiếng Việt là ngôn ngữ thứ hai. Việc sử dụng hai ngôn ngữ được thực hiện linh hoạt, trong đó tiếng mẹ đẻ hỗ trợ việc học tiếng Việt, giúp học sinh hiểu được các khái niệm, thuật ngữ khó trong bài. Thời lượng sử dụng mỗi ngôn ngữ thay đổi theo từng khối lớp. Sự tác động hỗ trợ tự nhiên giữa 2 ngôn ngữ giúp học sinh tiếp thu được kiến thức và tiếp tục học lên cao với kết quả tốt hơn.

- Ông Nguyễn Trường Chinh -
Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Sa Pa.

Ngoài chú trọng giáo dục đa ngôn ngữ cho học sinh, các trường tiểu học trên địa bàn thị xã Sa Pa còn thực hiện hiệu quả việc duy trì những giờ học ngoại khóa về văn hóa truyền thống của người Mông; mặc trang phục truyền thống dân tộc Mông 2 buổi/tuần, từ đó tạo môi trường học tập gắn với bản sắc văn hóa dân tộc.

Thầy giáo Châu A Tầu, giáo viên tiếng Mông của Trường Tiểu học Hàm Rồng, thị xã Sa Pa cho biết: Thời gian đầu giảng dạy, tôi phải nghiên cứu, biên soạn thành bài riêng để học sinh dễ tiếp thu. Tôi luôn cố gắng sáng tạo đồ dùng dạy học nhằm nâng cao chất lượng truyền thụ tiếng dân tộc, đồng thời lồng ghép giới thiệu văn hóa, phong tục, tập quán, các trò chơi dân gian... của các dân tộc thông qua các chương trình học chính khóa, ngoại khóa, các hoạt động tập thể.

Toàn trường có 99% học sinh dân tộc Mông, bản tính của các em vốn rất nhút nhát. Nhờ chương trình giáo dục song ngữ dựa trên cơ sở tiếng mẹ đẻ, học sinh lớp 1 - 2 tự tin giao tiếp hơn. Bên cạnh việc tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số, chương trình giáo dục song ngữ còn cải thiện chất lượng và hiệu quả giáo dục dân tộc, đồng thời bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số.

- Cô giáo Trần Thị Thoa -
Hiệu trưởng Trường Tiểu học Hàm Rồng, thị xã Sa Pa.

Trường PTDT nội trú THCS và THPT huyện Bảo Thắng là trường học đầu tiên của tỉnh Lào Cai thành lập Câu lạc bộ dạy tiếng mẹ đẻ, chữ viết cho học sinh. Mỗi tuần 1 lần, với “giáo trình” tự biên soạn qua tìm hiểu thực tế kết hợp sưu tầm và tham khảo trên internet, các em trong câu lạc bộ sẽ bàn chủ đề cho buổi sinh hoạt định kỳ, như giao tiếp cơ bản, vật dụng trong gia đình, một số hoạt động hằng ngày… Sau những buổi sinh hoạt định kỳ của câu lạc bộ, học sinh thường xuyên giao tiếp với nhau bằng ngôn ngữ mẹ đẻ; trau dồi, học hỏi lẫn nhau, làm phong phú hơn vốn từ của mình. Ngoài ra, câu lạc bộ còn tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ mang tính cộng đồng tại các buổi sinh hoạt nội trú, sinh hoạt tập thể đầu tuần, các ngày lễ lớn… để học sinh có cơ hội thực hành tiếng mẹ đẻ và tìm hiểu nét văn hóa đặc sắc.

Phạm Duy Khương, học sinh lớp 11B chia sẻ: Càng tìm hiểu, em càng thấy yêu tiếng Tày của mình. Ngoài tham gia câu lạc bộ, trong sinh hoạt hằng ngày, chúng em sử dụng tiếng Tày nhiều hơn, khi về nhà cũng giao tiếp với bố mẹ bằng tiếng Tày. Không chỉ dạy tiếng nói, chữ viết, câu lạc bộ còn lồng ghép dạy những làn điệu dân ca Tày, đàn tính, điệu Then rất thú vị.

Giờ đây, học sinh trong trường đã mạnh dạn giao tiếp bằng ngôn ngữ mẹ đẻ trong quá trình học tập, tham gia câu lạc bộ và trong sinh hoạt hằng ngày với các bạn cùng dân tộc. Câu lạc bộ đã tổ chức kiểm tra, khảo sát kết quả học tập giai đoạn 1 đối với 37/37 học sinh, các em đều đạt kỹ năng viết và nói. Trong năm học 2024 - 2025, nhà trường tổ chức rà soát số học sinh tuyển mới của 3 dân tộc (Mông, Dao, Tày) để bổ sung vào các lớp, câu lạc bộ dạy tiếng mẹ đẻ, chữ viết cho học sinh dân tộc thiểu số. Đồng thời, tăng cường luyện viết câu và đoạn văn, tập trung rèn kỹ năng nói thông qua giao tiếp giữa các học sinh trong câu lạc bộ, lớp học và nơi sinh hoạt cộng đồng. Bên cạnh đó, nhà trường định hướng mở rộng thêm dạy tiếng mẹ đẻ cho học sinh người Nùng.

- Cô giáo Trần Thị Phương Lan -
Phó Hiệu trưởng Trường PTDT nội trú THCS và THPT huyện Bảo Thắng.

Tỉnh Lào Cai hiện có khoảng 70% học sinh là người dân tộc thiểu số. Nhằm phát triển giáo dục dân tộc, ngành giáo dục và đào tạo tỉnh Lào Cai đã chủ động xây dựng kế hoạch giáo dục học sinh dân tộc hằng năm; hướng dẫn các cơ sở giáo dục xây dựng kế hoạch hoạt động phù hợp với tình hình địa phương, sát đối tượng học sinh. Tại thị xã Sa Pa và các huyện Bắc Hà, Mường Khương và Si Ma Cai đã có gần 20 trường phổ thông áp dụng việc dạy tiếng Mông như môn học chính khóa. Thông qua đó đã giúp học sinh thêm yêu quý, phát huy những nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc mình trong cuộc sống.

Một số trường học còn tổ chức câu lạc bộ phát thanh măng non bằng tiếng Việt - Mông; mời nghệ nhân đến dạy học sinh các bài hát, ca dao, bài khèn, các phong tục, tập quán; tổ chức cho học sinh tham gia các lễ hội của người dân tộc và chia sẻ lại bằng 2 ngôn ngữ; trang trí trường lớp, treo khẩu hiệu song ngữ... Nhiều trường học còn có phòng truyền thống, phòng nghệ thuật giới thiệu các sản phẩm văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số, qua đó góp phần bảo tồn và phát huy tiếng nói, chữ viết dân tộc thiểu số trong trường học.

6-8506.png

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Trường Cao đẳng nghề Yên Bái phối hợp với Công ty TNHH LG Electronics Việt Nam Hải Phòng triển khai chương trình tuyển dụng năm 2026

Trường Cao đẳng nghề Yên Bái phối hợp với Công ty TNHH LG Electronics Việt Nam Hải Phòng triển khai chương trình tuyển dụng năm 2026

Ngày 07/5, Trường Cao đẳng nghề Yên Bái phối hợp với Công ty TNHH LG Electronics Việt Nam Hải Phòng tổ chức chương trình truyền thông tuyển dụng kỹ thuật viên năm 2026; khánh thành, bàn giao Góc LG và khai trương Văn phòng tuyển dụng LG, phòng học trực tuyến tại trường.

 “Tiên Ngân Sâm” của học sinh vùng cao Bắc Hà chinh phục sân chơi khởi nghiệp quốc gia

“Tiên Ngân Sâm” của học sinh vùng cao Bắc Hà chinh phục sân chơi khởi nghiệp quốc gia

Từ những cây dược liệu được chính gia đình trồng trên cao nguyên trắng Bắc Hà, nhóm học sinh Trường PTDT Bán trú THCS Thải Giàng Phố, xã Bắc Hà đã thực hiện dự án khởi nghiệp “Đa dạng hóa sản phẩm từ Tiên Ngân Sâm” và xuất sắc giành giải Ba tại Cuộc thi học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp lần thứ 8 (SV Startup 2026).

Chỉ sáp nhập trường, điểm trường trong phạm vi một đơn vị hành chính cấp xã

Chỉ sáp nhập trường, điểm trường trong phạm vi một đơn vị hành chính cấp xã

Về sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập ở địa phương trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, tại Nghị quyết 105/NQ-CP của Chính phủ yêu cầu chỉ sáp nhập trường, điểm trường trong phạm vi 1 đơn vị hành chính cấp xã; bảo đảm mỗi đơn vị hành chính cấp xã có ít nhất một trường mầm non, một trường tiểu học, một trường trung học cơ sở. 

Giữ "vùng xanh" học đường trước hiểm hoạ ma túy

Giữ "vùng xanh" học đường trước hiểm hoạ ma túy

Trong lộ trình xây dựng địa bàn không ma túy năm 2026, công tác phòng, chống ma túy trong trường học tại Lào Cai đang được xác định là một trong những “tuyến đầu” then chốt. Không chỉ là nơi truyền đạt tri thức, trường học đang trở thành không gian phòng ngừa sớm, nơi mỗi học sinh được trang bị kiến thức, kỹ năng và bản lĩnh để tự bảo vệ mình trước những cám dỗ ngày càng tinh vi của ma túy.

Để học sinh vững tin trước kỳ thi tốt nghiệp THPT

Để học sinh vững tin trước kỳ thi tốt nghiệp THPT

Khi kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 chỉ còn được tính bằng từng tuần, giai đoạn nước rút của học sinh lớp 12 không còn là hành trình đơn độc. Đó là sự đồng hành chặt chẽ giữa thầy cô, gia đình và trên hết là bản lĩnh của chính các em - cùng bước vào kỳ thi với tâm thế vững vàng, tự tin chinh phục cột mốc quan trọng phía trước.

Nguyễn Huy Phong – học sinh Lào Cai duy nhất được miễn thi tốt nghiệp, tuyển thẳng đại học

Nguyễn Huy Phong – học sinh Lào Cai duy nhất được miễn thi tốt nghiệp, tuyển thẳng đại học

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố danh sách 151 học sinh đội tuyển Olympic năm 2026 được miễn thi tốt nghiệp THPT và ưu tiên xét tuyển thẳng vào đại học, cao đẳng. Trong đó, em Nguyễn Huy Phong - học sinh lớp 12 chuyên Tin, Trường THPT Chuyên Lào Cai là đại diện duy nhất của tỉnh Lào Cai góp mặt. Thành tích này giúp Phong trở thành học sinh duy nhất của tỉnh được “tốt nghiệp” sớm nhất trong năm 2026.

Thí sinh đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học năm 2026 từ ngày 02/7 - 14/7

Thí sinh đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học năm 2026 từ ngày 02/7 - 14/7

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành văn bản số 2304/BGDĐT-GDĐH hướng dẫn tuyển sinh đại học, tuyển sinh cao đẳng 2026, gửi các đại học, học viện, trường đại học; các trường sĩ quan có đào tạo trình độ đại học; các trường cao đẳng; các Sở Giáo dục và Đào tạo đăng kí tham gia Hệ thống xét tuyển chung. Trong đó, các thí sinh cần lưu ý một số điểm mới quan trọng từ kỳ tuyển sinh năm nay để thực hiện đăng ký nguyện vọng xét tuyển theo đúng quy định.

Nâng tầm văn hóa đọc trong kỷ nguyên số

Nâng tầm văn hóa đọc trong kỷ nguyên số

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ, ngành thư viện và các trường học tại Lào Cai đang đẩy mạnh triển khai số hóa văn hóa đọc. Với việc triển khai các hệ sinh thái thông minh như VietBiblio hay Thư viện số 4.0, biến tri thức thành nguồn tài nguyên mở, giúp mọi công dân dễ dàng tiếp cận trong kỷ nguyên dữ liệu.

Võ Thanh Tùng - Niềm tự hào của học sinh chuyên Tin

Võ Thanh Tùng - Niềm tự hào của học sinh chuyên Tin

Xuất sắc giành giải Nhất vòng loại cuộc thi Vô địch Tin học văn phòng thế giới (MOSWC) 2026 với số điểm tuyệt đối 1000/1000, em Võ Thanh Tùng (lớp 11 chuyên Tin, Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành) đã chính thức ghi tên mình vào vòng Chung kết Quốc gia.

Trợ lý ảo đồng hành ươm mầm xanh ở Lào Cai

Trợ lý ảo đồng hành ươm mầm xanh ở Lào Cai

Tại Lào Cai, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào giáo dục mầm non đang mở ra hướng đi mới, giúp giáo viên giảm tải áp lực, đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ. Những “trợ lý ảo” không chỉ hỗ trợ chuyên môn còn góp phần tạo nên môi trường học tập sinh động, giàu trải nghiệm, đặt nền móng cho sự phát triển toàn diện của trẻ em vùng cao.

Hành trình gieo yêu thương của cô giáo Hà Thị Huyền

Hành trình gieo yêu thương của cô giáo Hà Thị Huyền

Giữa những dãy núi trùng điệp của vùng cao Lào Cai, nơi cuộc sống vẫn còn nhiều thiếu thốn, có một giáo viên lặng lẽ mang con chữ đến với học trò nghèo. Không chỉ truyền đạt tri thức, cô giáo Hà Thị Huyền còn là điểm tựa tinh thần, như người mẹ thứ hai của nhiều học sinh dân tộc thiểu số. Hành trình của cô không dừng lại ở bục giảng, còn là câu chuyện về sự hy sinh, sẻ chia và lòng nhân ái.

Tăng tính thực tiễn trong giáo dục quốc phòng - an ninh

Tăng tính thực tiễn trong giáo dục quốc phòng - an ninh

Trong bối cảnh đổi mới giáo dục, việc chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực đã trở thành yêu cầu tất yếu. Với môn Giáo dục quốc phòng - an ninh, khi tăng cường thực hành, môn học không chỉ bớt khô khan mà còn trở nên sinh động, nâng cao hiệu quả học tập của học sinh.

Cậu học trò viết ước mơ bằng tình yêu tiếng Việt

Cậu học trò viết ước mơ bằng tình yêu tiếng Việt

Trong nắng nhẹ đầu ngày, sân trường Trường Tiểu học Nguyễn Trãi (phường Yên Bái) rộn ràng hơn thường lệ. Ở ghế đá quen thuộc, cậu học trò nhỏ với đôi mắt sáng, thông minh và nụ cười hiền - Lộc Minh Khang đang say sưa trao đổi bài với bạn. Em chính là “Trạng nguyên tiếng Việt” toàn quốc năm học 2025 - 2026.

“Điểm cộng” của thầy giáo mầm non

“Điểm cộng” của thầy giáo mầm non

Từ lâu, giáo viên mầm non vốn là nghề được “đóng khung” cho nữ giới. Thế nhưng, tại Trường Mầm non Hoa Phượng, xã Trạm Tấu, trong tổng số 15 giáo viên lại có tới 3 thầy giáo. Sự hiện diện của các thầy không chỉ mang đến màu sắc mới, những giá trị riêng biệt mà còn góp phần thay đổi cách nhìn nhận, trong môi trường giáo dục mầm non, giới tính không phải là rào cản, mà tình yêu nghề, yêu trẻ mới là điều quyết định.

Bảo hiểm Y tế học sinh - bảo vệ hôm nay, vun đắp ngày mai

Bảo hiểm Y tế học sinh - bảo vệ hôm nay, vun đắp ngày mai

Trong bối cảnh nguy cơ dịch bệnh, tai nạn học đường vẫn hiện hữu, bảo hiểm y tế (BHYT) học sinh đang trở thành điểm tựa quan trọng, góp phần bảo vệ sức khỏe và đảm bảo hành trình học tập liên tục cho thế hệ trẻ. Tại các trường học vùng cao, bằng những cách làm linh hoạt, sát thực tiễn, chính sách BHYT đã được triển khai hiệu quả, từng bước đi vào chiều sâu, tạo sự đồng thuận trong phụ huynh và xã hội.

Hội thảo nâng cao chất lượng dạy học tiếng Trung Quốc trong các trường phổ thông vùng biên giới

Hội thảo nâng cao chất lượng dạy học tiếng Trung Quốc trong các trường phổ thông vùng biên giới

Chiều 24/4, tại Trường THPT Chuyên Lào Cai, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tỉnh Lào Cai tổ chức Hội thảo "Nâng cao chất lượng dạy học tiếng Trung Quốc trong các trường phổ thông vùng biên giới" nhằm bàn giải pháp triển khai hiệu quả Đề án "Tăng cường dạy và học ngoại ngữ giai đoạn 2025 - 2035, định hướng đến năm 2045".

fb yt zl tw