Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Bảo tồn ngôn ngữ các dân tộc thiểu số từ trường học

Bảo tồn ngôn ngữ các dân tộc thiểu số từ trường học

Giáo dục đa ngôn ngữ cho học sinh dân tộc thiểu số đang được một số trường học vùng cao Lào Cai chú trọng thực hiện, qua đó góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị truyền thống của văn hóa bản địa.

Tại thị xã Sa Pa, những tiết học tiếng Mông của học sinh tiểu học trên địa bàn được duy trì đều đặn 2 tiết học trong 1 tuần. Tại đây, các em được học chữ viết do giáo viên dân tộc Mông quê ở Sa Pa giảng dạy theo Chương trình song ngữ của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

7-985-7234.jpg

Hiện nay, các trường tiểu học trên địa bàn thị xã Sa Pa triển khai dạy tiếng Mông sẽ có một giáo viên là người địa phương có trình độ đại học sư phạm trực tiếp giảng dạy song song chữ viết và tiếng Mông. Với phương pháp dạy song ngữ, các trường dạy tiếng mẹ đẻ là ngôn ngữ thứ nhất, tiếng Việt là ngôn ngữ thứ hai. Việc sử dụng hai ngôn ngữ được thực hiện linh hoạt, trong đó tiếng mẹ đẻ hỗ trợ việc học tiếng Việt, giúp học sinh hiểu được các khái niệm, thuật ngữ khó trong bài. Thời lượng sử dụng mỗi ngôn ngữ thay đổi theo từng khối lớp. Sự tác động hỗ trợ tự nhiên giữa 2 ngôn ngữ giúp học sinh tiếp thu được kiến thức và tiếp tục học lên cao với kết quả tốt hơn.

- Ông Nguyễn Trường Chinh -
Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Sa Pa.

Ngoài chú trọng giáo dục đa ngôn ngữ cho học sinh, các trường tiểu học trên địa bàn thị xã Sa Pa còn thực hiện hiệu quả việc duy trì những giờ học ngoại khóa về văn hóa truyền thống của người Mông; mặc trang phục truyền thống dân tộc Mông 2 buổi/tuần, từ đó tạo môi trường học tập gắn với bản sắc văn hóa dân tộc.

Thầy giáo Châu A Tầu, giáo viên tiếng Mông của Trường Tiểu học Hàm Rồng, thị xã Sa Pa cho biết: Thời gian đầu giảng dạy, tôi phải nghiên cứu, biên soạn thành bài riêng để học sinh dễ tiếp thu. Tôi luôn cố gắng sáng tạo đồ dùng dạy học nhằm nâng cao chất lượng truyền thụ tiếng dân tộc, đồng thời lồng ghép giới thiệu văn hóa, phong tục, tập quán, các trò chơi dân gian... của các dân tộc thông qua các chương trình học chính khóa, ngoại khóa, các hoạt động tập thể.

Toàn trường có 99% học sinh dân tộc Mông, bản tính của các em vốn rất nhút nhát. Nhờ chương trình giáo dục song ngữ dựa trên cơ sở tiếng mẹ đẻ, học sinh lớp 1 - 2 tự tin giao tiếp hơn. Bên cạnh việc tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số, chương trình giáo dục song ngữ còn cải thiện chất lượng và hiệu quả giáo dục dân tộc, đồng thời bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số.

- Cô giáo Trần Thị Thoa -
Hiệu trưởng Trường Tiểu học Hàm Rồng, thị xã Sa Pa.

Trường PTDT nội trú THCS và THPT huyện Bảo Thắng là trường học đầu tiên của tỉnh Lào Cai thành lập Câu lạc bộ dạy tiếng mẹ đẻ, chữ viết cho học sinh. Mỗi tuần 1 lần, với “giáo trình” tự biên soạn qua tìm hiểu thực tế kết hợp sưu tầm và tham khảo trên internet, các em trong câu lạc bộ sẽ bàn chủ đề cho buổi sinh hoạt định kỳ, như giao tiếp cơ bản, vật dụng trong gia đình, một số hoạt động hằng ngày… Sau những buổi sinh hoạt định kỳ của câu lạc bộ, học sinh thường xuyên giao tiếp với nhau bằng ngôn ngữ mẹ đẻ; trau dồi, học hỏi lẫn nhau, làm phong phú hơn vốn từ của mình. Ngoài ra, câu lạc bộ còn tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ mang tính cộng đồng tại các buổi sinh hoạt nội trú, sinh hoạt tập thể đầu tuần, các ngày lễ lớn… để học sinh có cơ hội thực hành tiếng mẹ đẻ và tìm hiểu nét văn hóa đặc sắc.

Phạm Duy Khương, học sinh lớp 11B chia sẻ: Càng tìm hiểu, em càng thấy yêu tiếng Tày của mình. Ngoài tham gia câu lạc bộ, trong sinh hoạt hằng ngày, chúng em sử dụng tiếng Tày nhiều hơn, khi về nhà cũng giao tiếp với bố mẹ bằng tiếng Tày. Không chỉ dạy tiếng nói, chữ viết, câu lạc bộ còn lồng ghép dạy những làn điệu dân ca Tày, đàn tính, điệu Then rất thú vị.

Giờ đây, học sinh trong trường đã mạnh dạn giao tiếp bằng ngôn ngữ mẹ đẻ trong quá trình học tập, tham gia câu lạc bộ và trong sinh hoạt hằng ngày với các bạn cùng dân tộc. Câu lạc bộ đã tổ chức kiểm tra, khảo sát kết quả học tập giai đoạn 1 đối với 37/37 học sinh, các em đều đạt kỹ năng viết và nói. Trong năm học 2024 - 2025, nhà trường tổ chức rà soát số học sinh tuyển mới của 3 dân tộc (Mông, Dao, Tày) để bổ sung vào các lớp, câu lạc bộ dạy tiếng mẹ đẻ, chữ viết cho học sinh dân tộc thiểu số. Đồng thời, tăng cường luyện viết câu và đoạn văn, tập trung rèn kỹ năng nói thông qua giao tiếp giữa các học sinh trong câu lạc bộ, lớp học và nơi sinh hoạt cộng đồng. Bên cạnh đó, nhà trường định hướng mở rộng thêm dạy tiếng mẹ đẻ cho học sinh người Nùng.

- Cô giáo Trần Thị Phương Lan -
Phó Hiệu trưởng Trường PTDT nội trú THCS và THPT huyện Bảo Thắng.

Tỉnh Lào Cai hiện có khoảng 70% học sinh là người dân tộc thiểu số. Nhằm phát triển giáo dục dân tộc, ngành giáo dục và đào tạo tỉnh Lào Cai đã chủ động xây dựng kế hoạch giáo dục học sinh dân tộc hằng năm; hướng dẫn các cơ sở giáo dục xây dựng kế hoạch hoạt động phù hợp với tình hình địa phương, sát đối tượng học sinh. Tại thị xã Sa Pa và các huyện Bắc Hà, Mường Khương và Si Ma Cai đã có gần 20 trường phổ thông áp dụng việc dạy tiếng Mông như môn học chính khóa. Thông qua đó đã giúp học sinh thêm yêu quý, phát huy những nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc mình trong cuộc sống.

Một số trường học còn tổ chức câu lạc bộ phát thanh măng non bằng tiếng Việt - Mông; mời nghệ nhân đến dạy học sinh các bài hát, ca dao, bài khèn, các phong tục, tập quán; tổ chức cho học sinh tham gia các lễ hội của người dân tộc và chia sẻ lại bằng 2 ngôn ngữ; trang trí trường lớp, treo khẩu hiệu song ngữ... Nhiều trường học còn có phòng truyền thống, phòng nghệ thuật giới thiệu các sản phẩm văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số, qua đó góp phần bảo tồn và phát huy tiếng nói, chữ viết dân tộc thiểu số trong trường học.

6-8506.png

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Sân chơi nghệ thuật trong trường học

Sân chơi nghệ thuật trong trường học

Bên cạnh hoạt động dạy học trên lớp, nhiều nhà trường chú trọng tạo môi trường để học sinh phát triển năng khiếu và sở thích cá nhân. Các câu lạc bộ nghệ thuật trở thành nơi phát hiện, bồi dưỡng tài năng, nuôi dưỡng cảm xúc, khơi dậy ước mơ cho học sinh ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vũ Thị Hiền Hạnh chủ trì họp xét tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân, Nhà giáo Ưu tú lần thứ 17

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vũ Thị Hiền Hạnh chủ trì họp xét tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân, Nhà giáo Ưu tú lần thứ 17

Chiều 11/5, Hội đồng cấp tỉnh xét tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân, Nhà giáo Ưu tú lần thứ 17 năm 2026 tỉnh Lào Cai tổ chức họp xét các hồ sơ đề nghị phong tặng. Đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh – Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Chủ tịch Hội đồng chủ trì cuộc họp.

“Từ cỏ hóa vàng” và hành trình chinh phục giải Nhất

“Từ cỏ hóa vàng” và hành trình chinh phục giải Nhất

Trong bối cảnh thúc đẩy đổi mới sáng tạo, đưa khoa học - công nghệ vào thực tiễn theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW, tại Lào Cai đã xuất hiện nhiều mô hình khởi nghiệp gắn với nghiên cứu khoa học. Tiêu biểu là Dự án “Từ cỏ hóa vàng” của nhóm sinh viên Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tỉnh Lào Cai. Dự án vừa giành giải Nhất tại Cuộc thi “Sinh viên Đại học Thái Nguyên với ý tưởng khởi nghiệp năm 2026”, mở ra hướng đi mới trong kết nối nghiên cứu với thương mại hóa sản phẩm nông nghiệp.

Lào Cai có nhiều thí sinh dự thi và đoạt giải cao tại Cuộc thi Violympic cấp quốc gia

Lào Cai có nhiều thí sinh dự thi và đoạt giải cao tại Cuộc thi Violympic cấp quốc gia

Với hơn 1 triệu lượt thí sinh tham gia, sau 5 vòng tranh tài, cuộc thi đã vinh danh 32.303 học sinh xuất sắc ở các bộ môn Toán, Toán tiếng Anh, Tiếng Việt, Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lý. Theo Ban Tổ chức, năm nay cuộc thi thu hút đông đảo thí sinh đến từ các tỉnh miền núi, vùng sâu, vùng xa, trong đó có Lào Cai.

Để tiếng Anh trở thành niềm đam mê của học sinh

Để tiếng Anh trở thành niềm đam mê của học sinh

Trong kỷ nguyên số hiện nay, ngoại ngữ không đơn thuần là một môn học mà ngày càng trở thành công cụ quan trọng giúp thế hệ trẻ mở rộng tri thức, tự tin hội nhập. Nhận thức rõ điều đó, nhiều trường học trên địa bàn tỉnh Lào Cai đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đổi mới toàn diện phương pháp giảng dạy, từng bước đưa tiếng Anh trở thành môn học yêu thích, khơi gợi niềm đam mê tự thân trong mỗi học sinh.

Dạy con trong thời đại số

Dạy con trong thời đại số

Điện thoại thông minh, máy tính bảng hay internet ngày càng trở nên quen thuộc trong nhiều gia đình. Trẻ em tiếp xúc với công nghệ từ sớm, mở ra cơ hội học tập mới nhưng cũng khiến nhiều phụ huynh trăn trở trong việc dạy con sử dụng thiết bị số đúng cách giữa môi trường số đầy hấp dẫn và phức tạp.

Trường Cao đẳng nghề Yên Bái phối hợp với Công ty TNHH LG Electronics Việt Nam Hải Phòng triển khai chương trình tuyển dụng năm 2026

Trường Cao đẳng nghề Yên Bái phối hợp với Công ty TNHH LG Electronics Việt Nam Hải Phòng triển khai chương trình tuyển dụng năm 2026

Ngày 07/5, Trường Cao đẳng nghề Yên Bái phối hợp với Công ty TNHH LG Electronics Việt Nam Hải Phòng tổ chức chương trình truyền thông tuyển dụng kỹ thuật viên năm 2026; khánh thành, bàn giao Góc LG và khai trương Văn phòng tuyển dụng LG, phòng học trực tuyến tại trường.

 “Tiên Ngân Sâm” của học sinh vùng cao Bắc Hà chinh phục sân chơi khởi nghiệp quốc gia

“Tiên Ngân Sâm” của học sinh vùng cao Bắc Hà chinh phục sân chơi khởi nghiệp quốc gia

Từ những cây dược liệu được chính gia đình trồng trên cao nguyên trắng Bắc Hà, nhóm học sinh Trường PTDT Bán trú THCS Thải Giàng Phố, xã Bắc Hà đã thực hiện dự án khởi nghiệp “Đa dạng hóa sản phẩm từ Tiên Ngân Sâm” và xuất sắc giành giải Ba tại Cuộc thi học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp lần thứ 8 (SV Startup 2026).

Chỉ sáp nhập trường, điểm trường trong phạm vi một đơn vị hành chính cấp xã

Chỉ sáp nhập trường, điểm trường trong phạm vi một đơn vị hành chính cấp xã

Về sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập ở địa phương trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, tại Nghị quyết 105/NQ-CP của Chính phủ yêu cầu chỉ sáp nhập trường, điểm trường trong phạm vi 1 đơn vị hành chính cấp xã; bảo đảm mỗi đơn vị hành chính cấp xã có ít nhất một trường mầm non, một trường tiểu học, một trường trung học cơ sở. 

Giữ "vùng xanh" học đường trước hiểm hoạ ma túy

Giữ "vùng xanh" học đường trước hiểm hoạ ma túy

Trong lộ trình xây dựng địa bàn không ma túy năm 2026, công tác phòng, chống ma túy trong trường học tại Lào Cai đang được xác định là một trong những “tuyến đầu” then chốt. Không chỉ là nơi truyền đạt tri thức, trường học đang trở thành không gian phòng ngừa sớm, nơi mỗi học sinh được trang bị kiến thức, kỹ năng và bản lĩnh để tự bảo vệ mình trước những cám dỗ ngày càng tinh vi của ma túy.

Để học sinh vững tin trước kỳ thi tốt nghiệp THPT

Để học sinh vững tin trước kỳ thi tốt nghiệp THPT

Khi kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 chỉ còn được tính bằng từng tuần, giai đoạn nước rút của học sinh lớp 12 không còn là hành trình đơn độc. Đó là sự đồng hành chặt chẽ giữa thầy cô, gia đình và trên hết là bản lĩnh của chính các em - cùng bước vào kỳ thi với tâm thế vững vàng, tự tin chinh phục cột mốc quan trọng phía trước.

Nguyễn Huy Phong – học sinh Lào Cai duy nhất được miễn thi tốt nghiệp, tuyển thẳng đại học

Nguyễn Huy Phong – học sinh Lào Cai duy nhất được miễn thi tốt nghiệp, tuyển thẳng đại học

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố danh sách 151 học sinh đội tuyển Olympic năm 2026 được miễn thi tốt nghiệp THPT và ưu tiên xét tuyển thẳng vào đại học, cao đẳng. Trong đó, em Nguyễn Huy Phong - học sinh lớp 12 chuyên Tin, Trường THPT Chuyên Lào Cai là đại diện duy nhất của tỉnh Lào Cai góp mặt. Thành tích này giúp Phong trở thành học sinh duy nhất của tỉnh được “tốt nghiệp” sớm nhất trong năm 2026.

Thí sinh đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học năm 2026 từ ngày 02/7 - 14/7

Thí sinh đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học năm 2026 từ ngày 02/7 - 14/7

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành văn bản số 2304/BGDĐT-GDĐH hướng dẫn tuyển sinh đại học, tuyển sinh cao đẳng 2026, gửi các đại học, học viện, trường đại học; các trường sĩ quan có đào tạo trình độ đại học; các trường cao đẳng; các Sở Giáo dục và Đào tạo đăng kí tham gia Hệ thống xét tuyển chung. Trong đó, các thí sinh cần lưu ý một số điểm mới quan trọng từ kỳ tuyển sinh năm nay để thực hiện đăng ký nguyện vọng xét tuyển theo đúng quy định.

Nâng tầm văn hóa đọc trong kỷ nguyên số

Nâng tầm văn hóa đọc trong kỷ nguyên số

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ, ngành thư viện và các trường học tại Lào Cai đang đẩy mạnh triển khai số hóa văn hóa đọc. Với việc triển khai các hệ sinh thái thông minh như VietBiblio hay Thư viện số 4.0, biến tri thức thành nguồn tài nguyên mở, giúp mọi công dân dễ dàng tiếp cận trong kỷ nguyên dữ liệu.

fb yt zl tw