Bảo Thắng nỗ lực biến di sản thành tài sản

Một trong những trọng tâm đột phá mà Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Bảo Thắng nhiệm kỳ 2025 - 2030 đề ra là đẩy mạnh thu hút đầu tư phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch. Trong lĩnh vực du lịch, quan điểm nhất quán của xã mang tính chiến lược: Bảo tồn, phục dựng, khai thác và phát huy hiệu quả các giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, “biến” tiềm năng văn hóa thành nguồn lực nội sinh quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân.

Xã Bảo Thắng có bề dày lịch sử, văn hóa, hội tụ nhiều giá trị di sản đặc sắc, gắn liền với đời sống tâm linh, sinh hoạt tín ngưỡng, lao động, sản xuất và truyền thống yêu nước của cộng đồng các dân tộc. Trên địa bàn xã hiện có hệ thống di tích lịch sử - văn hóa quan trọng như đền Mẫu, đền Đồng Ân, Chiến thắng đồn Phố Lu… cùng nhiều di sản văn hóa phi vật thể mang đậm bản sắc dân tộc. Theo ông Nguyễn Văn Đại - Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Bảo Thắng, những di sản này vừa mang giá trị lịch sử, văn hóa, tâm linh sâu sắc, vừa là tiềm năng, lợi thế đặc thù để phát triển du lịch văn hóa, du lịch tâm linh, du lịch trải nghiệm.

Tuy nhiên, việc khai thác, phát huy giá trị di sản nếu thiếu định hướng đúng sẽ dễ dẫn đến thương mại hóa, làm mai một bản sắc và phá vỡ không gian văn hóa truyền thống. Nhận thức rõ vấn đề này, Bảo Thắng luôn xác định quan điểm xuyên suốt: Bảo tồn đi đôi với phát huy, giữ gìn và phát huy di sản văn hóa, bảo đảm tính nguyên gốc, tính tôn nghiêm, tính linh thiêng của các di tích, phải đặt dưới sự quản lý thống nhất của Nhà nước, phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân; kiên quyết tránh xa xu hướng thương mại hóa, biến tướng trong hoạt động tín ngưỡng, lễ hội; gắn chặt giữa bảo tồn với phát triển, giữa giữ gìn giá trị truyền thống với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới và nâng cao đời sống Nhân dân. Một trong những điểm nhấn quan trọng trong định hướng phát triển của xã là coi di sản văn hóa là “nguồn lực sống”, phải được bảo tồn trong đời sống cộng đồng, gắn với sinh kế và sự tham gia chủ động của người dân.

Trên cơ sở hệ thống di sản hiện có, Đảng ủy xã định hướng phát triển du lịch tâm linh, lấy cụm di tích đền Mẫu, đền Đồng Ân, Chiến thắng đồn Phố Lu làm trọng tâm. Với lợi thế là điểm kết nối đền Mẫu, đền Thượng, đền Cấm, đền Quan (phường Lào Cai) qua Bảo Thắng với cụm di tích đền Đồng Ân, đền Mẫu, đồn Phố Lu, tiếp nối với đền Hai Cô, đền Bảo Hà, đền Cô Tân An (xã Bảo Hà) đến đền Đông Cuông (xã Đông Cuông), Bảo Thắng đã hình thành các tuyến, điểm du lịch tâm linh gắn với du lịch văn hóa, du lịch trải nghiệm, kết hợp hài hòa giữa hoạt động tín ngưỡng, tham quan và giáo dục truyền thống lịch sử.

Để khai thác lợi thế ấy, xã từng bước hoàn thiện kết cấu hạ tầng phục vụ du lịch; nâng cao chất lượng tổ chức lễ hội, quản lý chặt các hoạt động dịch vụ, xây dựng hình ảnh điểm đến văn minh, thân thiện, an toàn. Song song với đó, công tác bảo vệ, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị các di tích lịch sử - văn hóa, tín ngưỡng được triển khai đồng bộ. Các di tích như đền Mẫu, đền Đồng Ân, Chiến thắng đồn Phố Lu không những được quan tâm gìn giữ về mặt kiến trúc, cảnh quan, mà còn được chú trọng phát huy giá trị giáo dục truyền thống lịch sử, lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, nhất là đối với thế hệ trẻ. Các trường học trên địa bàn đã thiết kế các chương trình ngoại khóa, nội dung giáo dục địa phương đến di tích, góp phần thực hiện giáo dục truyền thống yêu nước cũng như để các em hiểu hơn về địa phương mình.

Đối với di sản văn hóa phi vật thể, xã đặc biệt quan tâm bảo tồn và phát huy làng nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào dân tộc Dao họ. Phụ nữ Dao họ ở đây không sử dụng trang phục may sẵn, vì với họ, dệt, may vá, thêu thùa là thể hiện sự đảm đang, khéo léo của người phụ nữ. Hơn nữa, lại giữ được nét đẹp truyền thống. Nghề dệt vải thủ công của người Dao họ gồm nhiều công đoạn, đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và khéo léo từ đôi tay của người phụ nữ. Còn đàn ông trong gia đình sẽ căn chỉnh, sửa chữa khung dệt. Không dừng lại ở việc lưu giữ kỹ thuật dệt hoa văn truyền thống, địa phương còn chú trọng công tác truyền nghề cho thế hệ trẻ, hỗ trợ xây dựng các sản phẩm thủ công mỹ nghệ có giá trị văn hóa và tính thẩm mỹ cao, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và du lịch. Từ đó, từng bước hình thành các điểm trải nghiệm văn hóa làng nghề, gắn tham quan, học tập, trải nghiệm với tiêu thụ sản phẩm, mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững cho người dân.

Yếu tố then chốt trong quá trình “biến di sản thành tài sản” ở Bảo Thắng là phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng dân cư. Người dân vừa là người thụ hưởng, vừa trực tiếp tham gia bảo vệ, gìn giữ và phát huy giá trị di sản; tham gia các hoạt động dịch vụ du lịch, giới thiệu sản phẩm truyền thống, ẩm thực, văn hóa bản địa. Qua đó, di sản thực sự trở thành nguồn lực tạo việc làm, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân.

Cùng với phát triển kinh tế, công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân về vị trí, vai trò, giá trị của di sản văn hóa được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, gắn với xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở và xây dựng con người Bảo Thắng phát triển toàn diện.

Kết quả này có sự đóng góp quan trọng của lĩnh vực thương mại - dịch vụ, trong đó du lịch và các sản phẩm văn hóa truyền thống đang từng bước khẳng định vai trò, vị thế.

Với những định hướng và giải pháp đồng bộ, xã Bảo Thắng đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu biến di sản văn hóa thành nguồn lực nội sinh quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch, phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững, giàu bản sắc văn hóa. Đây là cách làm phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, đồng thời thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng bộ xã trong gìn giữ, phát huy giá trị di sản vì sự phát triển lâu dài, hài hòa giữa kinh tế, văn hóa và xã hội trong giai đoạn mới.