Sau 40 năm đổi mới, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với hai cột mốc chiến lược quan trọng: kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam vào năm 2030 và kỷ niệm 100 năm thành lập nước vào năm 2045.
Đại hội XIV sẽ đặt nền tảng cho những quyết định cơ bản về tương lai đất nước và đề ra các mục tiêu. Đó là tăng trưởng hai chữ số trong giai đoạn 2026 - 2030, GDP bình quân đầu người đạt 8.500 USD/người vào năm 2030, phấn đấu Chỉ số Phát triển Con người (HDI) gần mức 0,78, trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045, trong khi khoa học và công nghệ là nền tảng của tăng trưởng kinh tế. Việt Nam cũng cam kết hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu, được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và các ngành công nghệ cao chiến lược. Việt Nam sẽ lấy con người làm trung tâm: giáo dục, văn hóa, nhân tài và nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ là nền tảng của mô hình phát triển xã hội chủ nghĩa Việt Nam mới.
Nền kinh tế Việt Nam đã phát triển qua từng năm, trở thành một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới. "Kỳ tích" này cần được đánh giá cao trong bối cảnh điểm xuất phát của kinh tế Việt Nam: một nền kinh tế suy yếu do chiến tranh. Kế hoạch 5 năm 2025 - 2030 được định hướng theo nền kinh tế thị trường hướng xã hội chủ nghĩa, hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu, và được hỗ trợ bởi khoa học và công nghệ, đặc biệt là trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và các ngành công nghệ cao chiến lược. Đồng thời, kế hoạch này đặt con người làm trung tâm: giáo dục, văn hóa, nhân tài và nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ là nền tảng của mô hình phát triển xã hội chủ nghĩa mới của Việt Nam.
Bài báo điểm lại chặng đường dài của Việt Nam sau 40 năm thực hiện công cuộc Đổi Mới. Kể từ khi chuyển đổi từ nền kinh tế nông nghiệp, kế hoạch hóa tập trung, sang nền kinh tế định hướng công nghiệp và thị trường vào năm 1986, Việt Nam đã đạt được các mức tăng đáng kể về thu nhập và tốc độ tăng trưởng vững chắc, chủ yếu nhờ nhu cầu nội địa tăng và xuất khẩu hàng hóa chế tạo mạnh mẽ.
Đến cuối những năm 1990, thành công của các cuộc cải cách thương mại và nông nghiệp được thực hiện tại Việt Nam trong thời kỳ Đổi Mới năm 1986 đã khá rõ ràng. Các doanh nghiệp liên tục được thành lập, hầu hết là các công ty cổ phần do người lao động làm chủ, cả tư nhân và nước ngoài. Nền kinh tế tăng trưởng với tốc độ hàng năm trên 7%. Tỷ lệ nghèo bắt đầu giảm và tuổi thọ bắt đầu tăng. Từ năm 1991, Nhà nước bãi bỏ độc quyền ngoại thương, tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại phát triển giữa các doanh nghiệp tư nhân và nhà nước. Việc tìm kiếm các nguồn tài chính mới đã được tiến hành, dẫn đến việc thực hiện các chính sách khuyến khích tiết kiệm và đầu tư, như phát triển thị trường vốn, tăng lãi suất và tiết kiệm ngoại tệ cá nhân tại các ngân hàng thương mại. Một thập kỷ sau đó, năm 2001, Đảng Cộng sản Việt Nam thông qua kế hoạch kinh tế 10 năm, củng cố vai trò của khu vực tư nhân trong nền kinh tế, đồng thời khẳng định vị thế dẫn dắt của khu vực kinh tế nhà nước. Kế hoạch này được đặc trưng bởi “nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”. Năm 2007, Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), đẩy mạnh hiện diện trên trường quốc tế bằng cách hội nhập vào các liên minh kinh tế Đông Nam Á.
Một nền kinh tế năng động với tốc độ tăng trưởng GDP bình quân 6,3% trong giai đoạn 2011 - 2025, quy mô nền kinh tế từ 346 tỷ USD năm 2020 ước tăng lên 510 tỷ USD vào năm 2025, GDP bình quân đầu người đạt khoảng 5.000 USD, đã đưa Việt Nam vào nhóm các nước thu nhập trung bình cao. Sự phát triển kinh tế nhanh chóng này đã giúp Việt Nam đạt được những tiến bộ vượt bậc trong giáo dục, y tế, đổi mới sáng tạo và an sinh xã hội. Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm nhanh, từ 4,4% năm 2021 xuống còn 1,3% năm 2025, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt khoảng 95,16% dân số và tuổi thọ trung bình là 74,8 tuổi. Việt Nam cũng đã cải thiện vị thế quốc tế về phúc lợi: Chỉ số HDI đạt 0,766, và Chỉ số Hạnh phúc Thế giới của Liên hợp quốc (liên quan đến các yếu tố khác nhau về chất lượng cuộc sống) tăng 33 bậc, xếp thứ 46/143 quốc gia, cho thấy chất lượng cuộc sống, môi trường xã hội và phúc lợi tinh thần được cải thiện đáng kể.
Bài báo kết luận Việt Nam có tiềm năng trở thành hình mẫu toàn cầu cho các quốc gia khao khát và quyết tâm xây dựng hệ thống xã hội chủ nghĩa. Điều này đòi hỏi các chính sách phù hợp để giải quyết những thách thức về môi trường và các vấn đề toàn cầu, cũng như ưu tiên công nghệ thông tin cho sự phát triển của con người. Một Việt Nam độc lập, thịnh vượng và tự lực ngày nay là kết quả của 96 năm lãnh đạo và phát triển của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đảng đã dẫn dắt dân tộc đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, từ khi giành được độc lập dân tộc và thống nhất đất nước đến giai đoạn phát triển như hiện nay.
