Văn kiện quan trọng này tạo ra một nền tảng vững chắc để các nhà lãnh đạo công vụ ASEAN chia sẻ kinh nghiệm, thảo luận về các xu hướng và thách thức mới, đồng thời thúc đẩy đổi mới trong quản trị và cung ứng dịch vụ công nhằm xây dựng một nền công vụ thích ứng, bền vững và hướng tới tương lai.
Hội nghị do Cơ quan Công vụ Malaysia đăng cai tổ chức, quy tụ lãnh đạo và quan chức cấp cao của cơ quan công vụ các nước ASEAN, cùng với đại diện Ban Thư ký ASEAN và các chuyên gia quốc tế. Timor Leste tham gia với tư cách quan sát viên. Tham dự sự kiện có Thứ trưởng Bộ Nội vụ Việt Nam Cao Huy.
Hội nghị đã tập trung vào 3 nội dung chính, bao gồm: Hợp tác, đổi mới chính sách và định hướng phát triển nền công vụ; Phát triển nguồn nhân lực cho nền công vụ tương lai; Đổi mới và chuyển đổi số trong dịch vụ công.
Phát biểu tại hội nghị, Tổng giám đốc Cơ quan Công vụ Malaysia, ông Wan Ahmad Dahlan đã nhấn mạnh rằng không một quốc gia nào có thể tiến bộ độc lập trong một thế giới thay đổi nhanh chóng. Các vấn đề như biến đổi khí hậu, căng thẳng địa chính trị, gián đoạn công nghệ và các vấn đề sức khỏe toàn cầu đều là các vấn đề xuyên biên giới. Để giải quyết chúng, "chúng ta phải sẵn sàng xem xét lại việc quản trị, hợp tác và đổi mới trong các giải pháp". Tương lai của nền công vụ ASEAN phải được xây dựng trên sự hợp tác xuyên quốc gia và đổi mới chính sách để dự đoán những thay đổi, bao gồm các phản ứng thích ứng và khả năng lãnh đạo đầy tham vọng.
Hội nghị cũng tập trung vào việc xây dựng nguồn nhân lực, xác định rõ rằng sức mạnh lớn nhất của khu vực "không chỉ nằm ở công nghệ hay tài nguyên mà ở lực lượng lao động". Các đại biểu đều thống nhất rằng tương lai của nền công vụ các nước sẽ được xác định bởi việc nuôi dưỡng tài sản lớn nhất của mình, đó là con người.
Theo ông Wan, ASEAN cần chiến lược hóa nỗ lực xây dựng lực lượng công vụ linh hoạt, kết hợp giữa năng lực, định hướng sứ mệnh và kỹ năng số. Ông đề xuất duy trì công tác đào tạo, huấn luyện kỹ năng tương lai và nuôi dưỡng những nhà lãnh đạo có đạo đức, sự đồng cảm và định hướng giá trị.
Hội nghị còn thảo luận về vai trò của công nghệ trong việc định hình nền công vụ, nơi công nghệ được coi là yếu tố hỗ trợ mạnh mẽ. Công nghệ số giúp dịch vụ trở nên hiệu quả, minh bạch và toàn diện hơn, trong bối cảnh kinh tế số của ASEAN được dự đoán đạt 1 nghìn tỷ USD vào năm 2030.
Tuy nhiên, theo Tổng giám đốc Bộ Kỹ thuật số Malaysia Fabin Bigar, chuyển đổi số không chỉ là thay đổi kỹ thuật mà là một sự phát triển về văn hóa và thể chế sâu sắc. Nó đặt ra câu hỏi cơ bản về việc làm thế nào các chính phủ duy trì lòng tin công chúng và tính hợp pháp trong khi theo kịp tốc độ thay đổi. Điều quan trọng là công nghệ phải được khai thác một cách khôn ngoan để tạo điều kiện tiếp cận, lòng tin và sự công bằng, "đảm bảo rằng không công dân nào bị bỏ lại phía sau". Ông cho rằng đổi mới trong ASEAN phải lấy con người làm trung tâm và có khả năng xây dựng lòng tin giữa chính phủ và công dân.
Với vai trò Chủ tịch ASEAN 2025, Malaysia cam kết thúc đẩy hợp tác khu vực, trong khi hướng tới tầm nhìn "Quốc gia AI Malaysia" trong 5 năm tới, định vị trí tuệ nhân tạo (AI) như một động lực thiết thực để cải thiện cuộc sống, thúc đẩy đổi mới và xây dựng lòng tin. Tuy nhiên, Malaysia cũng chỉ ra các thách thức bao gồm đối phó với các cuộc tấn công mạng tinh vi, đảm bảo khả năng tiếp cận kỹ thuật số ở nông thôn và nâng cấp các hệ thống kỹ thuật cũ kỹ từ những năm 1980 và 1990.
Tại hội nghị, bà Kheuavanh Chanthaphouvong, Phó vụ trưởng Vụ Phát triển hành chính công Lào, đã trình bày về Chiến lược phát triển kinh tế quốc gia 2021-2030 và Kế hoạch tổng thể chính phủ kỹ thuật số 2020-2025. Theo đó, Lào đã mở rộng mạng lưới cáp quang và triển khai thẻ căn cước kỹ thuật số trên toàn quốc vào tháng 10/2025 nhằm liên kết thông tin cá nhân với các dịch vụ khác như giáo dục và an sinh xã hội, cho phép quản trị không giấy tờ. Tuy nhiên, đại diện Lào chia sẻ những thách thức chung bao gồm: khung pháp lý chưa hoàn toàn thích ứng với kỷ nguyên số, khoảng cách lớn về cơ sở hạ tầng ở vùng nông thôn, thiếu hụt lực lượng lao động kỹ thuật số có kỹ năng và nhận thức kỹ thuật số thấp trong công chúng.
Trong khi ông Lưu Quang Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế thuộc Bộ Nội vụ Việt Nam, đã chia sẻ kinh nghiệm của Việt Nam trong việc ứng dụng công nghệ số nhằm nâng cao hiệu quả quản trị, hiện đại hóa nền công vụ, góp phần vào mục tiêu chung xây dựng nền công vụ ASEAN hiện đại, chuyên nghiệp, gắn với nhu cầu của người dân và xã hội.
Để biến những hiểu biết thành tác động lâu dài, hội nghị đã rút ra 3 ưu tiên thiết yếu, bao gồm tăng cường hợp tác khu vực, đầu tư vào con người để duy trì tiến bộ, xây dựng lòng tin và tính bao trùm. Theo đó, ASEAN có vai trò then chốt trong việc hài hòa hóa các tiêu chuẩn về chia sẻ dữ liệu, an ninh và khung kỹ thuật số, tạo ra sự kết nối mạnh mẽ và giảm thiểu sự phân mảnh. Các nước cần tập trung trang bị cho công chức và công dân các kỹ năng số. Ngoài ra, việc đổi mới công nghệ phải củng cố tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và khả năng tiếp cận. Điều này đòi hỏi phải ưu tiên bảo vệ dữ liệu công dân, tăng cường các biện pháp an ninh mạng mạnh mẽ và đảm bảo chuyển đổi số hỗ trợ tất cả các tầng lớp xã hội.
Hội nghị kết thúc với lời kêu gọi chung về quyết tâm đổi mới, hướng đến một nền công vụ năng động, công bằng và hoàn toàn sẵn sàng đối mặt với những thách thức và cơ hội của thời đại số.
