Theo thông tin từ Phòng Văn hóa thị xã Sa Pa, tính đến nay, địa phương có 14 di sản được công nhận Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia.
Trong 14 di sản được công nhận Di sản Văn hoá phi vật thể Quốc gia phải kể đến các lễ hội độc đáo, như: Gầu tào của người Mông; nghi lễ Cấp sắc của người Dao đỏ; lễ hội Roóng Poọc của người Giáy; lễ hội Pút tồng của người Dao và những nghề truyền thống như: Làm bạc của người Mông, Dao, nghệ thuật trang trí trên trang phục người Dao, Xa Phó...
Các di sản này đã phát huy giá trị, trở thành tài nguyên quý trong phát triển du lịch, góp phần phát triển kinh tế - xã hội.
Dưới đây là hình ảnh 14 Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc Gia tại Sa Pa.
Lễ hội Gầu tào của người Mông ở Lào Cai được Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch công nhận Di sản Văn hoá phi vật thể Quốc gia tại Quyết định số 5079/QĐ-BVHTTDL ngày 27/12/2012.Nghi lễ Cấp sắc của người Dao được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia vào ngày 27/12/2012 tại Quyết định số 5079/QĐ-BVHTTDL.
Nghi lễ Then của người Tày được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia vào ngày 27/12/2012, theo Quyết định số 5079/QĐ-BVHTTDL.Lễ hội Roóng poọc (Xuống đồng) của người Giáy, xã Tả Van, thị xã Sa Pa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia tại Quyết định số 3820/QĐ-BVHTTDL ngày 31/10/2013.Lễ Pút tồng của người Dao đỏ được đưa vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia tại Quyết định số 3820/QĐ-BVHTTDL ngày 31/10/2013.Nghề chạm khắc bạc của người Mông được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia tại Quyết định số 3820/QĐ-BVHTTDL, ngày 31/10/2013.Nghi lễ kéo co của cộng đồng người Tày - Giáy được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia tại Quyết định số 2684/QĐ-BVHTTDL, ngày 25/8/2014.
Nghề làm trống của người Dao được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia tại Quyết định số 257/QĐ-BVHTTDL, ngày 21/1/2020.Nghệ thuật trang trí trên trang phục người Dao đỏ được công nhận Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia tại Quyết định số 2738/QĐ-BVHTTDL, ngày 30/9/2020.Nghề chạm khắc bạc của người Dao được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia tại Quyết định số 266/QĐ-BVHTTDL, ngày 30/1/2018.Nghệ thuật trang trí trên trang phục người Xa Phó được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia tại Quyết định số 4205/QĐ-BVHTTDL, ngày 19/12/2014.Nghề vẽ tranh thờ của người Dao đỏ được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia tại Quyết định số 825/QĐ-BVHTTDL, ngày 9/3/2021.
Chữ Nôm của người Dao được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia tại Quyết định số 3465/QĐ-BVHTTDL, ngày 13/10/2015.Nghệ thuật làm trang phục của người Mông đen thị xã Sa Pa được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia tại Quyết định số 3433/QĐ-BVHTTDL, ngày 10/11/2023.
Giữa vùng quế Văn Yên, nơi hương quế nồng nàn quyện vào từng hơi thở của núi rừng, người Dao vẫn gìn giữ phong tục đầy tính nhân văn: Trồng quế mừng trẻ ra đời. Đó không chỉ là cách họ chào đón sinh linh bé nhỏ, mà còn là lời gửi gắm tương lai vào “đất mẹ”, là sợi dây kết nối giữa các thế hệ.
Nhiều năm qua, chị Làng Thị Quê và nhóm phụ nữ ở thôn Bản Noỏng, xã Văn Bàn đã cùng nhau giữ nghề may thêu thổ cẩm truyền thống. Mô hình không chỉ giúp bảo tồn bản sắc của người Tày ở Văn Bàn mà còn đưa sản phẩm thổ cẩm đi khắp thị trường trong và ngoài tỉnh, tạo việc làm thường xuyên cho 7 lao động với mức thu nhập từ 6 - 7 triệu đồng/người/tháng.
Từ thời kỳ dựng nước đến đời sống đương đại, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương luôn hiện diện như sợi dây thiêng liêng gắn kết quá khứ với hiện tại, gắn kết cá nhân với cộng đồng.
Hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh đã sôi nổi tổ chức các hoạt động thiết thực nhằm tôn vinh giá trị của sách và khơi dậy niềm đam mê học tập, sáng tạo trong thế hệ trẻ.
Sáng 20/4, Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh Lào Cai phối hợp với Trường THPT số 3 Bảo Thắng (xã Phong Hải) tổ chức Ngày hội Sách và Văn hóa đọc năm 2026 trong hệ thống thư viện và nhà văn hóa trên địa bàn tỉnh với chủ đề "Văn hóa đọc - Nền tảng tri thức cho xã hội học tập và phát triển bền vững".
Từ ngày 20 đến 22/4, tại Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Bảo Thắng, Ngày Sách và Văn hóa đọc năm 2026 được tổ chức trong không gian trưng bày sáng tạo, thu hút đông đảo học sinh và Nhân dân trên địa bàn.
Mỗi dịp tham gia trình diễn tại các chương trình, sự kiện văn hóa, lễ hội ở các tỉnh, thành phố trong nước đều là cơ hội để các nghệ nhân, diễn viên quần chúng ở Mường Lò tự hào giới thiệu, lan tỏa vẻ đẹp của điệu xòe nói riêng và bản sắc văn hóa vùng Mường Lò nói chung đến bạn bè ngoài tỉnh.
Ngày 19/4 (tức mùng 3 tháng 3 Âm lịch), tại đình Tháp Cái, thôn Tháp Cái, xã Xuân Ái, UBND xã Xuân Ái tổ chức Lễ cầu mùa truyền thống năm 2026, thu hút đông đảo cán bộ, Nhân dân và du khách tham dự.
Sáng 19/4, Phòng Cảnh sát cơ động, Công an tỉnh Lào Cai tổ chức sinh hoạt chính trị với chủ đề “Chiến sĩ với Ngày Sách và Văn hóa đọc năm 2026”, thu hút 50 cán bộ, chiến sĩ, đoàn viên thanh niên tham gia.
Ngày 19/4 (tức 3/3 âm lịch), phường Yên Bái đã long trọng tổ chức Lễ hội đền Tuần Quán năm 2026. Dự Lễ hội có đồng chí Nguyễn Thế Phước - Phó Bí thư Tỉnh ủy; đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo các sở, ban, ngành, địa phương của tỉnh, cùng Nhân dân và du khách thập phương.
Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, Tết Hàn thực mùng 3 tháng 3 âm lịch Bính Ngọ vẫn lặng lẽ trở về như một “điểm hẹn” văn hóa quen thuộc của người Việt. Không ồn ào, không rực rỡ lễ hội, ngày Tết này được gìn giữ bằng những điều giản dị: Đĩa bánh trôi, bát bánh chay, nén hương thơm trên bàn thờ gia tiên.
Trong hành trình khám phá mảnh đất Lào Cai, du khách hôm nay không chỉ dừng lại ở việc ngắm cảnh, mà còn tìm kiếm những trải nghiệm sâu hơn, được sống trong không gian văn hóa bản địa và "chạm" vào nhịp sống thường ngày của người dân. Và chính những homestay, với vẻ mộc mạc, chân thực, đang trở thành cầu nối để những câu chuyện văn hóa được kể một cách tự nhiên và gần gũi nhất.
Từ quy định về nguồn lực tài chính đến cơ chế bảo tồn gắn với vai trò chủ thể của cộng đồng dân tộc thiểu số, Điều 7 dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam hướng tới thúc đẩy gìn giữ và đưa di sản của các dân tộc trở thành nguồn lực đóng góp cho phát triển bền vững.
Giữa đại ngàn Mù Cang Chải, có một người phụ nữ Mông vẫn miệt mài viết nên câu chuyện về sự hồi sinh của thổ cẩm. Đó là chị Lý Thị Ninh - Giám đốc Hợp tác xã thêu dệt thổ cẩm Mông Style tại xã Mù Cang Chải - người đã dành cả thanh xuân và tình yêu để gìn giữ hồn cốt trang phục truyền thống của dân tộc mình.
Tinh thần của Nghị quyết 80-NQ/TW đã và đang mở ra một hướng đi rõ ràng: biến văn hóa thành tài sản quý, thành nguồn lực nội sinh, thành sức mạnh mềm của quốc gia. Khi mỗi giá trị văn hóa trở thành một sản phẩm, mỗi bản sắc trở thành một giá trị kinh tế, thì văn hóa không chỉ được bảo tồn mà còn được sống, được lan tỏa và tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại.
Là vùng đất giàu truyền thống cách mạng với nhiều di tích lịch sử, văn hóa, xã Chấn Thịnh đang gìn giữ, phát huy các giá trị di sản bằng những việc làm cụ thể, thiết thực. Không chỉ bảo tồn ký ức hào hùng của cha ông, địa phương còn nỗ lực biến các di tích thành "địa chỉ đỏ", góp phần giáo dục truyền thống, bồi đắp tình yêu quê hương, lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.