Theo thông tin từ Phòng Văn hóa thị xã Sa Pa, tính đến nay, địa phương có 14 di sản được công nhận Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia.
Trong 14 di sản được công nhận Di sản Văn hoá phi vật thể Quốc gia phải kể đến các lễ hội độc đáo, như: Gầu tào của người Mông; nghi lễ Cấp sắc của người Dao đỏ; lễ hội Roóng Poọc của người Giáy; lễ hội Pút tồng của người Dao và những nghề truyền thống như: Làm bạc của người Mông, Dao, nghệ thuật trang trí trên trang phục người Dao, Xa Phó...
Các di sản này đã phát huy giá trị, trở thành tài nguyên quý trong phát triển du lịch, góp phần phát triển kinh tế - xã hội.
Dưới đây là hình ảnh 14 Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc Gia tại Sa Pa.
Lễ hội Gầu tào của người Mông ở Lào Cai được Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch công nhận Di sản Văn hoá phi vật thể Quốc gia tại Quyết định số 5079/QĐ-BVHTTDL ngày 27/12/2012. Nghi lễ Cấp sắc của người Dao được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia vào ngày 27/12/2012 tại Quyết định số 5079/QĐ-BVHTTDL.
Nghi lễ Then của người Tày được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia vào ngày 27/12/2012, theo Quyết định số 5079/QĐ-BVHTTDL. Lễ hội Roóng poọc (Xuống đồng) của người Giáy, xã Tả Van, thị xã Sa Pa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia tại Quyết định số 3820/QĐ-BVHTTDL ngày 31/10/2013. Lễ Pút tồng của người Dao đỏ được đưa vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia tại Quyết định số 3820/QĐ-BVHTTDL ngày 31/10/2013. Nghề chạm khắc bạc của người Mông được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia tại Quyết định số 3820/QĐ-BVHTTDL, ngày 31/10/2013. Nghi lễ kéo co của cộng đồng người Tày - Giáy được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia tại Quyết định số 2684/QĐ-BVHTTDL, ngày 25/8/2014.
Nghề làm trống của người Dao được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia tại Quyết định số 257/QĐ-BVHTTDL, ngày 21/1/2020. Nghệ thuật trang trí trên trang phục người Dao đỏ được công nhận Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia tại Quyết định số 2738/QĐ-BVHTTDL, ngày 30/9/2020. Nghề chạm khắc bạc của người Dao được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia tại Quyết định số 266/QĐ-BVHTTDL, ngày 30/1/2018. Nghệ thuật trang trí trên trang phục người Xa Phó được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia tại Quyết định số 4205/QĐ-BVHTTDL, ngày 19/12/2014. Nghề vẽ tranh thờ của người Dao đỏ được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia tại Quyết định số 825/QĐ-BVHTTDL, ngày 9/3/2021.
Chữ Nôm của người Dao được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia tại Quyết định số 3465/QĐ-BVHTTDL, ngày 13/10/2015. Nghệ thuật làm trang phục của người Mông đen thị xã Sa Pa được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia tại Quyết định số 3433/QĐ-BVHTTDL, ngày 10/11/2023.
Mỗi độ xuân về, khắp các địa phương trong tỉnh Lào Cai lại rộn ràng không khí lễ hội truyền thống với lời ca, tiếng hát, tiếng khèn, điệu múa mang đậm bản sắc văn hóa. Để mùa xuân trọn niềm vui, các cấp, các ngành trong tỉnh đã chủ động triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp bảo đảm an ninh trật tự, tạo môi trường an toàn, lành mạnh để Nhân dân vui xuân, vui hội.
Ngày 01/03, xã Púng Luông tổ chức ngày hội Tết Nav Tsaz năm 2026. Đây là nghi lễ truyền thống mang đậm ý nghĩa tâm linh và bản sắc văn hóa. Không chỉ đơn thuần là dấu mốc khép lại chuỗi ngày vui xuân, Nav Tsaz còn được xem là “Tết của cội nguồn”, của sự tri ân tổ tiên, trời đất và mở ra một chu kỳ lao động, sản xuất mới.
Diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 01 - 03/03/2026 (tức 13 – 15 tháng Giêng năm Bính Ngọ), Lễ hội xuân Đền Thượng chính thức khai hội với nhiều hoạt động phong phú, đặc sắc ở cả phần lễ và phần hội, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương.
Chương trình mới “Sao 24h” - bản tin văn hóa, giải trí dành cho giới trẻ, sẽ lên sóng VTV3 (Đài Truyền hình Việt Nam) lúc 19h55 hằng ngày, bắt đầu từ ngày 1-3. Bản tin cập nhật toàn cảnh đời sống giải trí trong nước và quốc tế với phong cách trẻ trung, mới mẻ hướng tới nhóm khán giả “gen Z”.
Những lễ hội chật cứng du khách là tín hiệu vui cho mùa du lịch bội thu, nhưng vẫn đi kèm nỗi lo hạ tầng không đáp ứng được nhu cầu, dẫn đến quá tải. Rác thải tăng đột biến, di sản chịu sức ép vượt ngưỡng là bài toán cần lời giải sau mùa lễ hội với nhiều kỷ lục về lượng khách.
Sáng 28/2, tại xã Mường Bo (tỉnh Lào Cai), Lễ hội Sắc xuân Mường Bo năm 2026 đã chính thức khai mạc, thu hút hàng nghìn người dân và du khách. Điểm nhấn của lễ hội là màn đại xòe đoàn kết với sự tham gia của hơn 500 người.
Ngày 28/02 (tức ngày 12 tháng Giêng Bính Ngọ), tại sân vận động trung tâm xã Thượng Bằng La diễn ra lễ hội Cầu mùa, trong đó điểm nhấn là màn múa đại Dậm Thuông (còn gọi là Xòe Then) với sự tham gia của hơn 1.000 nghệ nhân, diễn viên đến từ các thôn trên địa bàn xã.
Nằm trong chuỗi các hoạt động chào mừng Lễ hội đền Thượng - 10 năm Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, xuân Bính Ngọ năm 2026, các trường học trên địa bàn phường Lào Cai đã thực hiện công trình điểm check-in ấn tượng với 10.000 bông hoa khoe sắc.
Hòa chung không khí vui xuân Bính Ngọ 2026, ngày 28/02 (tức ngày 12 tháng Giêng năm Bính Ngọ), xã Mường Lai tổ chức Lễ hội Xo may. Sự kiện thu hút đông đảo Nhân dân địa phương và du khách thập phương đến tham quan, trải nghiệm.
Sáng 28/02, xã Khánh Hòa tổ chức Lễ hội đền Suối Tiên năm 2026, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách trong, ngoài xã tham dự. Sự kiện diễn ra trong hai ngày 27 - 28/02 (tức 11 và 12 tháng Giêng Bính Ngọ).
Ngày 28/02 (tức ngày 12 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại không gian văn hóa các dân tộc thuộc Khu Du lịch Cát Cát, UBND xã Tả Van phối hợp cùng Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Du lịch Cát Cát tổ chức lễ hội truyền thống Gầu tào năm 2026.
Trong 2 ngày 27 - 28/02, UBND xã Dền Sáng tổ chức Lễ hội Văn hoá truyền thống cộng đồng các dân tộc Xuân Bính Ngọ 2026 với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, trò chơi dân gian sôi nổi, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách tham gia. Đây là lễ hội lớn đầu tiên của xã sau khi được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 xã: Dền Sáng, Dền Thàng và Sàng Ma Sáo (cũ).
Những ngày đầu xuân, tại thôn Làng Chút, xã Văn Bàn, tỉnh Lào Cai tưng bừng Lễ hội Xuống đồng năm 2026 trong rộn ràng tiếng trống, hân hoan tiếng cười, chan chứa niềm tin và hy vọng.
Từ rằm tháng Chạp năm Ất Tỵ 2025 đến hết ngày 11 tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026 (tức từ 02/02 đến 27/02/2026), xã Bảo Hà, tỉnh Lào Cai đã đón khoảng 300.000 lượt du khách đến tham quan, chiêm bái, cho thấy sức hút lớn của điểm đến trong dịp đầu xuân năm mới.
Cuộc thi viết "Bữa cơm gia đình ấm áp yêu thương" tạo cơ hội để mọi người chia sẻ những kỷ niệm, lòng biết ơn và những câu chuyện cảm động, các giá trị truyền thống của gia đình quanh mâm cơm.
Lễ hội Đền Thượng - 10 năm Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, Xuân Bính Ngọ năm 2026 được tổ chức từ ngày 01 - 03/3/2026 (tức từ ngày 13 - 15 tháng Giêng âm lịch) với nhiều hoạt động tâm linh, văn hóa, văn nghệ đặc sắc. Đến nay, công tác chuẩn bị đã được phường Lào Cai tích cực thực hiện, sẵn sàng cho sự kiện văn hóa được mong chờ đầu năm nơi vùng cao Tây Bắc.
Ở phường Cam Đường, phong trào văn hóa - văn nghệ quần chúng đang từng bước khẳng định vai trò trong đời sống cộng đồng. Thông qua các câu lạc bộ, tổ, đội sinh hoạt tại khu dân cư, phong trào văn nghệ được duy trì thường xuyên, góp phần tạo không khí vui tươi, tăng cường sự gắn kết và làm phong phú đời sống tinh thần của người dân.
Khi văn hóa trở thành nền tảng vững chắc, điều đó có nghĩa là mọi lĩnh vực của đời sống đều phải dựa trên các giá trị văn hóa, đạo đức và chuẩn mực của con người Việt Nam.
Sáng 26/02, tại Di tích đền Thượng, UBND phường Lào Cai tổ chức Hội nghị lần thứ nhất về bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa tín ngưỡng gắn với di tích đền Thượng và lễ hội truyền thống trên địa bàn, giai đoạn 2026 - 2035.