Hiện nay, trên địa bàn tỉnh, các cơ sở khám, chữa bệnh công lập đang triển khai 1.616 dịch vụ kỹ thuật y tế. Tuy nhiên, hầu hết các dịch vụ khám, chữa bệnh đều áp dụng theo khung giá cũ, được liên Bộ Y tế - Tài chính - Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành từ năm 2006. Qua 6 năm thực hiện đã có những bất cập, không còn phù hợp với thực tế, giá mua các mặt hàng thuốc; vật dụng cần thiết phục vụ cho người bệnh; giá điện, nước... đều đã tăng gấp nhiều lần so với thời điểm ban hành khung giá viện phí cũ. Ví dụ: Giá dịch vụ kỹ thuật cắt Polyp ống tai trước đây được quy định là 20.000 đồng, giá chi phí thực tế hiện nay là 359.024 đồng (gấp 18 lần so với quy định); Rửa dạ dày có giá quy định là 30.000 đồng, giá chi phí thực tế tạm tính là 277.556 đồng (gấp 9 lần so với quy định)...
Giá quy định cho dịch vụ y tế thấp nên người dân khi đi khám, chữa bệnh chưa được cấp những loại thuốc tốt nhất để điều trị, dẫn đến nhiều trường hợp tuy bệnh không nặng nhưng vẫn phải điều trị thời gian dài, hiệu quả lại không cao. Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng người bệnh có điều kiện về kinh tế chuyển sang các dịch vụ y tế tư nhân có chất lượng tốt hơn, hoặc nhiều trường hợp bệnh cần những loại thuốc đặc trị phải tự chi trả thêm phần kinh phí phụ trội khi điều trị tại cơ sở y tế công lập. Cũng vì giá quy định cho dịch vụ y tế thấp, thu không đủ bù chi nên các bệnh viện cũng không có kinh phí phục vụ cho việc bảo dưỡng, sửa chữa trang - thiết bị, chi phí điện nước, vệ sinh... Theo số liệu của Bệnh viện Đa khoa số I tỉnh, với giá viện phí cũ, do thu không đủ bù chi, nên chỉ riêng năm 2011, bệnh viện đã phải xin bổ sung 2,6 tỷ đồng kinh phí cho hoạt động khám, chữa bệnh.
Trong khi đó, nhờ tích cực huy động nhiều nguồn vốn, đến nay hầu hết các cơ sở khám, chữa bệnh công lập trên địa bàn tỉnh (trạm y tế, phòng khám đa khoa khu vực cụm xã, các bệnh viện huyện, tỉnh...) đều đã và đang được xây dựng khang trang, rộng rãi, được đầu tư mới nhiều trang, thiết bị hiện đại. Từ việc thực hiện các chương trình liên kết đào đạo, chuyển giao kỹ thuật, hiện nay các bác sỹ, thạc sỹ của Lào Cai đã có thể thực hiện trên 200 dịch vụ kỹ thuật vượt tuyến, tức là những kỹ thuật cao của tuyến Trung ương như: Mổ nội soi, mổ mắt phaco, tán sỏi ngoài cơ thể... Như vậy, với cơ sở vật chất, trang - thiết bị dần khang trang, đầy đủ; cán bộ có trình độ, tay nghề, nhưng do cơ chế giá viện phí thấp nên các bệnh viện không có điều kiện để triển khai các kỹ thuật cao tại tỉnh. Vì thế nhiều trường hợp bệnh nhân phải chuyển lên tuyến Trung ương để điều trị, gây tốn kém về kinh tế, sức khỏe và thời gian của người bệnh cũng như gia đình, cụ thể: Với 1 ca phẫu thuật giải phóng chèn ép tủy, nếu được thực hiện tại Lào Cai thì tổng chi phí khoảng 30 triệu đồng, trong khi nếu phải chuyển đi Hà Nội thì chi phí ít nhất sẽ là khoảng 70 triệu đồng, bao gồm chi phí điều trị trực tiếp cho người bệnh, chi phí tàu xe, ăn nghỉ cho bệnh nhân và người nhà đi theo, cùng các chi phí khác. Việc điều chỉnh giá các dịch vụ kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh theo Thông tư số 04 của liên Bộ Y tế - Tài chính lần này là nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, bệnh nhân được điều trị bằng những kỹ thuật mới, hiện đại ngay tại tỉnh, đồng thời từng bước giảm chi trả trực tiếp của bệnh nhân cho các cơ sở y tế.
Trên cơ sở của Thông tư và chỉ đạo của Thường trực Tỉnh ủy, Thường trực UBND tỉnh, các ngành: Y tế, Tài chính, Lao động-TB&XH, Bảo hiểm Xã hội đã xây dựng mức giá mới phù hợp với điều kiện và chi phí thực tế của các dịch vụ khám, chữa bệnh hiện nay. Trong đó, giá thuốc được tính theo giá các mặt hàng thuốc trúng thầu năm 2011 tại tỉnh; các chi phí trực tiếp cần thiết phục vụ cho người bệnh; giá điện, nước đều được tính theo hóa đơn chi thực tế tại bệnh viện năm 2011 - 2012. Một số mặt hàng thuốc, vật tư y tế của Lào Cai có giá mua thực tế cao hơn cơ cấu giá của Bộ Y tế, nhưng liên ngành chỉ đề xuất phê duyệt không quá mức tối đa của Thông tư 04. Sau khi tiến hành điều tra, rà soát, các ngành đã thống nhất đề nghị HĐND, UBND tỉnh phê duyệt mức viện phí mới cho 692 loại dịch vụ kỹ thuật (chiếm 43% tổng số dịch vụ đang được triển khai tại các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh hiện nay), giá thu mới của các dịch vụ này đạt 87,17% so với mức quy định. Ở mức giá này, chi phí chi trực tiếp cho người bệnh chiếm tới 92%; phần còn lại dành cho chi phí điện, nước, hậu cần và chi phí duy tu, bảo dưỡng trang, thiết bị.
Lào Cai có hơn 95% dân số là đối tượng hưởng bảo hiểm y tế, vì vậy việc chi trả chi phí khám, chữa bệnh cho các đối tượng chủ yếu là do Quỹ Bảo hiểm y tế chi trả, người dân tham gia BHYT chỉ phải đóng một khoản rất nhỏ, từ 5% - 20% tổng số chi phí khám, chữa bệnh khi đi khám, chữa bệnh đúng tuyến. Việc điều chỉnh giá viện phí không ảnh hưởng nhiều đến đời sống của người dân, ngược lại, người dân là đối tượng được thụ hưởng nhiều nhất từ việc điều chỉnh giá này, vì người bệnh sẽ được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn.
Giá dịch vụ khám chữa bệnh được điều chỉnh theo hướng tính đúng, tính đủ, các bệnh viện sẽ có kinh phí từ nguồn BHYT chi trả để đảm bảo được các chi phí cần thiết cho hoạt động khám, điều trị cho bệnh nhân, chủ động bảo dưỡng máy móc, thiết bị phục vụ người bệnh. Bệnh viện cũng có thể triển khai các dịch vụ kỹ thuật cao trong điều trị mà không phải bù chi, đặc biệt là các bác sỹ, thạc sỹ có trình độ cũng sẽ được sử dụng kiến thức, tay nghề của mình vào công việc, phục vụ chăm sóc sức khỏe cho mọi đối tượng.
Cùng với việc điều chỉnh giá viện phí, các bệnh viện cũng đã thực hiện tu sửa các khoa, phòng, cung cấp đầy đủ nước uống, giấy vệ sinh, bổ sung ga, đệm mới cho các giường bệnh, đồng thời thực hiện công khai giá viện phí mới và tuyên truyền phổ biến về chính sách viện phí tới các khoa, phòng, người bệnh.
Thời gian tới, song song với nâng cấp phương tiện, trang - thiết bị và hạ tầng phục vụ hoạt động chuyên môn, Sở Y tế chỉ đạo các đơn vị tiếp tục đẩy mạnh phong trào thi đua nâng cao y đức, tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực quy chế chuyên môn, tinh thần, thái độ phục vụ người bệnh, từng bước nâng cao chất lượng dịch vụ, đảm bảo cho mọi người dân, đặc biệt là người nghèo, người dân tộc thiểu số được hưởng các dịch vụ y tế tốt nhất ngay tại tỉnh, tại địa phương, từ đó nâng cao sức khỏe, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội.
