Nhận thức rõ vai trò, ý nghĩa của nghiên cứu khoa học trong y học hiện đại, Sở Y tế tỉnh đã chỉ đạo quyết liệt, khuyến khích các cơ sở y tế trên địa bàn đẩy mạnh triển khai các đề tài nghiên cứu bám sát nhu cầu thực tế, tập trung vào những lĩnh vực then chốt, như: giảm tử vong trẻ em, kỹ thuật ghép tạng, chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu, xây dựng mô hình điều trị mới, chăm sóc toàn diện người bệnh…
Điểm nổi bật là nhiều đề tài sau khi được nghiệm thu đã nhanh chóng ứng dụng vào thực tế lâm sàng, mang lại hiệu quả rõ nét như: rút ngắn thời gian điều trị, giảm thiểu biến chứng, tăng cường khả năng phục hồi và cải thiện chất lượng sống cho bệnh nhân.
Một trong những đề tài tiêu biểu là “Nghiên cứu kết quả áp dụng thở máy không xâm nhập trên bệnh nhân suy hô hấp”, do bác sĩ Vũ Thị Thu Giang và bác sĩ Nguyễn Văn Chúc - Bệnh viện Đa khoa số 1 thực hiện. Đề tài này đã mở ra hướng điều trị hiệu quả, ít xâm lấn hơn cho bệnh nhân suy hô hấp - một trong những nhóm bệnh nhân nguy kịch nhất tại khoa Hồi sức - Cấp cứu.
Chia sẻ về quá trình nghiên cứu, bác sĩ Vũ Thị Thu Giang cho biết: "Suy hô hấp là tình trạng cấp cứu thường gặp, cần hỗ trợ thông khí kịp thời. Trước đây, thở máy xâm nhập là phương pháp phổ biến nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Qua quá trình theo dõi và tổng hợp số liệu, chúng tôi nhận thấy thở máy không xâm nhập mang lại hiệu quả điều trị rõ rệt, hướng điều trị mới nhẹ nhàng hơn cho người bệnh, bệnh nhân có thể giao tiếp, ăn uống nhẹ, sử dụng thuốc khí dung và đặc biệt là giảm tỷ lệ tử vong”.
Minh chứng rõ nét cho hiệu quả của phương pháp này là trường hợp của bà Hà Minh Chúc (67 tuổi, xã Quy Mông). Bà Chúc được chuyển vào khoa Hồi sức tích cực - Chống độc trong tình trạng khó thở nghiêm trọng, được chẩn đoán viêm phổi, suy tim và hở van hai lá nhiều. Nhờ được chỉ định thở máy không xâm nhập, chỉ sau 48 giờ, tình trạng của bà đã cải thiện rõ rệt. Sau vài ngày theo dõi, bà Chúc được xuất viện trong tình trạng sức khỏe ổn định.
"Tôi cảm thấy rất may mắn vì được các bác sĩ áp dụng kỹ thuật thở máy không xâm nhập. Phương pháp này không gây đau, giúp tôi nhanh chóng vượt qua cơn nguy kịch" - bà Chúc bộc bạch.
Nghiên cứu khoa học đã trở thành chiến lược xuyên suốt để Bệnh viện Đa khoa số 1 nâng cao trình độ chuyên môn và cải tiến quy trình điều trị. Chỉ tính riêng từ năm 2023 đến nay, bệnh viện đã có gần 70 đề tài nghiên cứu và sáng kiến cấp cơ sở được nghiệm thu, ứng dụng vào thực tế. Đặc biệt, nhờ đẩy mạnh đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, hợp tác khoa học với các cơ sở trong và ngoài nước, bệnh viện đã làm chủ được nhiều kỹ thuật khó, kỹ thuật chuyên sâu vượt tuyến, mở rộng khả năng tiếp cận điều trị chất lượng cao cho người dân ngay tại địa phương.
Hiện nay, Bệnh viện đa khoa số 1 tỉnh Lào Cai đã làm chủ các kỹ thuật hiện đại trong phẫu thuật nội soi: đặt lưới điều trị nhân tạo cho bệnh nhân thoát vị bẹn, phẫu thuật trĩ không đau Longo; đặt lưới điều trị thoát vị thành bụng; mở ống mật chủ lấy sỏi đường mật trong và ngoài gan; đặt lưới hoàn toàn ngoài phúc mạc (TEP), tán sỏi đường mật bằng laser; cắt đại trực tràng, cắt dạ dày, bước đầu triển khai phẫu thuật nội soi cắt gan...
Không chỉ dừng lại ở các kỹ thuật điều trị hiện đại, ngành y tế tỉnh còn đặc biệt chú trọng việc khai thác tiềm năng dược liệu địa phương, kết hợp giữa y học hiện đại và tri thức y học cổ truyền. Hội Đông y tỉnh đã phối hợp cùng Học viện Nông nghiệp Việt Nam triển khai đề tài nghiên cứu “Đề xuất giải pháp phát triển sản xuất và tiêu thụ cây dược liệu gắn với liên kết theo chuỗi giá trị trên địa bàn tỉnh”.
Bác sĩ Trần Quốc Toàn - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Đông y tỉnh cho biết: “Chúng tôi hướng đến xây dựng chuỗi giá trị bền vững từ trồng, sơ chế đến tiêu thụ, đồng thời kiểm soát chất lượng sản phẩm đầu ra. Khi được chuẩn hóa, dược liệu không chỉ có giá trị kinh tế mà còn được ứng dụng hiệu quả trong điều trị, đặc biệt là các bệnh mạn tính như đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa…”.
Thời gian qua, công tác nghiên cứu khoa học, phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật đã được ngành y tế hết sức chú trọng.
Theo thống kê, trong giai đoạn 2020 - 2025 ngành y tế đã chủ trì phối hợp với các viện đầu ngành trung ương nghiên cứu 5 đề tài cấp tỉnh; 649 đề tài nghiên cứu cấp cơ sở được nghiệm thu, đã có 28 giải pháp kỹ thuật được giải cao trong các hội thi sáng tạo kỹ thuật của tỉnh và Trung ương. Có 24 sáng kiến cải tiến cấp tỉnh và 953 sáng kiến cấp cơ sở được công nhận, trong đó nhiều sáng kiến được áp dụng, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế công.
Trao đổi về định hướng nghiên cứu khoa học của ngành y tế địa phương, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Song Hào - Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Lào Cai nhấn mạnh: "Chúng tôi xác định rõ trụ cột trong định hướng nghiên cứu khoa học của ngành là tập trung vào các vấn đề cấp thiết tại địa phương, như: ứng dụng AI, ứng dụng kỹ thuật cao trong chẩn đoán và điều trị, nghiên cứu các mô hình quản lý bệnh không lây nhiễm, chăm sóc sức khỏe người dân vùng cao.
Song song với đó là đẩy mạnh hợp tác với các viện, trường đại học, tổ chức quốc tế để tiếp cận công nghệ và phương pháp mới. Ngoài ra, xây dựng cơ chế, chính sách khuyến khích, hỗ trợ cán bộ y tế thực hiện nghiên cứu.
Chúng tôi tin rằng, khi nghiên cứu bắt nguồn từ thực tiễn thì hiệu quả điều trị sẽ bền vững hơn, chi phí y tế được tiết giảm và chất lượng chăm sóc sức khỏe Nhân dân được nâng cao.
Ngành Y tế Lào Cai đã chứng minh nghiên cứu khoa học là đòn bẩy mạnh mẽ, đưa các thành tựu vào thực tiễn khám, chữa bệnh. Qua đó giúp người dân được tiếp cận những dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại địa phương, khẳng định vị thế, hướng tới mục tiêu cao nhất là chăm sóc sức khỏe toàn diện cho Nhân dân.
