Sau khi đất nước hoàn toàn thống nhất, để bảo vệ vững chắc chủ quyền vùng biển, đảo rộng lớn của Tổ quốc, ngày 26/10/1975, Bộ Quốc phòng đã ra quyết định thành lập 5 vùng duyên hải trực thuộc Bộ Tư lệnh Hải quân. Trong đó, Vùng 4 duyên hải, nay là Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân được giao quản lý, bảo vệ vùng biển rộng trên 360.000 km2, từ Cù Lao Xanh (Bình Định) đến Mũi Ba Kiệm (Bình Thuận), có 21 đảo thuộc quần đảo Trường Sa. Đây là vùng biển, đảo có vị trí chiến lược trọng yếu, đặc biệt quan trọng cả về kinh tế - chính trị - quốc phòng - an ninh của đất nước.
Trong suốt 50 năm xây dựng và trưởng thành, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Vùng 4 Hải quân luôn không ngừng phấn đấu, rèn luyện, vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, lập nhiều chiến công xuất sắc, đóng giữ, khẳng định và bảo vệ vững chắc chủ quyền trên các đảo, điểm đảo thuộc Quần đảo Trường Sa.
Những năm gần đây, tình hình biển Đông, nhất là vùng biển, đảo do Vùng 4 Hải quân quản lý vẫn còn nhiều diễn biến phức tạp, căng thẳng, khó lường, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra xung đột.
Trước tình hình trên, cán bộ, chiến sĩ Vùng 4 Hải quân đã quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị, phương châm, đối sách của Đảng, Nhà nước, sự chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng trong giải quyết tranh chấp và các vấn đề trên biển, đảo; tập trung duy trì nghiêm nền nếp, chế độ, lực lượng, phương tiện trực sẵn sàng chiến đấu; tổ chức quan sát, trinh sát phát hiện hơn 5 triệu lượt mục tiêu, hoạt động của “nước ngoài” trên không, trên biển, kịp thời báo cáo, tham mưu, đề xuất với Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương - Bộ Quốc phòng thực hiện hiệp đồng chặt chẽ với các lực lượng liên quan xử trí thắng lợi các tình huống, không để bị động, bất ngờ; không để xảy ra xung đột, không làm phức tạp thêm tình hình; giữ vững chủ quyền biển, đảo và môi trường hòa bình, ổn định trên biển để phát triển đất nước.
Để đáp ứng yêu cầu xây dựng Vùng 4 Hải quân tiến thẳng lên hiện đại, các đơn vị đã tích cực đổi mới toàn diện, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ huấn luyện, diễn tập, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp, trình độ, khả năng sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.
Chủ trì và hiệp đồng với các đơn vị bạn nhanh chóng huấn luyện làm chủ, đưa vào khai thác, sử dụng nhiều vũ khí, trang bị kỹ thuật mới, hiện đại, trong điều kiện thời gian ngắn, yêu cầu khẩn trương, qua đó khẳng định bản lĩnh, trí tuệ, niềm tin, khả năng làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật mới.
Cùng với xây dựng lực lượng, nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ vững chắc chủ quyền, Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân đã quan tâm công tác tuyên truyền, nhân lên niềm tự hào về biển, đảo; nâng cao trách nhiệm và sự quan tâm của cả nước, góp phần xây dựng các đảo trong quần đảo Trường Sa thực sự là điểm tựa vững chắc của Tổ quốc.
Đại tá Nguyễn Hữu Minh, Phó Chính ủy Vùng 4 Hải quân chia sẻ: Thông qua chương trình phối hợp tuyên truyền biển đảo với các địa phương, chương trình “Xanh hóa Trường Sa”, phong trào “Cả nước vì Trường Sa, Trường Sa vì cả nước”, tổ chức đưa đón các đoàn đại biểu đi thăm, động viên quân và dân trên quần đảo Trường Sa, nhà giàn DK1... đã góp phần tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, ngành; vận động các địa phương, tổ chức, doanh nghiệp ủng hộ hàng ngàn tỷ đồng, xây dựng các công trình dân sinh, văn hóa; trồng và chăm sóc hàng triệu cây xanh góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ, chiến sĩ, quân và dân huyện đảo Trường Sa.
Trong khoảng 10 năm gần đây, các đơn vị của Vùng 4 Hải quân đã thực hiện hơn 650 lượt tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn hơn 6.000 ngư dân, cứu kéo gần 200 lượt tàu cá bị nạn trên biển; huy động hơn 19.000 lượt cán bộ, chiến sĩ, gần 500 lượt xe các loại và gần 20.000 ngày công giúp đỡ Nhân dân địa phương phòng chống, khắc phục hậu quả thiên tai, hỏa hoạn. Mỗi đảo, điểm đảo, mỗi con tàu của Vùng 4 Hải quân thực sự là điểm tựa, là niềm tin vững chắc cho ngư dân vươn khơi bám biển...
Trải qua 50 năm xây dựng và trưởng thành, với những thành tích, chiến công đặc biệt xuất sắc, Vùng 4 Hải quân đã vinh dự được Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Chiến công hạng Ba, Huân chương Bảo vệ Tổ quốc các hạng và nhiều hình thức khen thưởng khác.
Đặc biệt, ngày 7/1/2025, Vùng 4 Hải quân vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận những thành tích đặc biệt xuất sắc của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ trong sự nghiệp bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.
