Người già trong thôn vẫn kể, cái tên “Ngàn Vắng” xuất phát từ chính sự thưa thớt dân cư, cách trở về địa hình. Ngàn là núi, là rừng; còn vắng là vắng bóng người qua lại. Cả thôn nằm cheo leo lưng núi, mùa mưa đường giao thông thường bị chia cắt, mùa đông sương muối phủ trắng nương. Ngày trước, muốn xuống trung tâm xã, bà con phải đi bộ cả buổi, gùi từng bao thóc, từng can dầu vượt dốc. Cái nghèo đeo bám như mây mù quẩn quanh đỉnh núi. Thế nhưng xuân này khác lắm.
Trong nhà văn hóa thôn, Chi bộ thôn Ngàn Vắng tổ chức buổi sinh hoạt thường kỳ. Ngoài nội dung lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh sản xuất nông - lâm nghiệp, cuộc họp còn tập trung vào những vấn đề dân sinh thiết thực. Ông Đặng Phúc Bảo - Trưởng thôn Ngàn Vắng giọng trầm ấm: “Mỗi tháng, chi bộ sinh hoạt một lần. Có tháng họp với dân hai lần. Chuyện bàn không chỉ là sản xuất, còn là chăm sóc sức khỏe, phòng chống tệ nạn xã hội, không sinh con thứ ba, không bạo lực gia đình, không kết hôn cận huyết thống…”.
Ngồi ở hàng ghế đầu, đảng viên trẻ Lý Thị Hoa chăm chú ghi chép. Chị từng là hộ nghèo, nay đã có hơn 3 ha quế, thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Với chị, những buổi họp ấy thực sự là nơi tháo gỡ khó khăn cho chính mình và bà con dân bản. Theo chị Hoa, câu chuyện đổi thay của Ngàn Vắng bắt đầu từ cây quế.
Ngày trước, bà con chủ yếu trồng ngô, sắn, hiệu quả thấp. Đất dốc bạc màu, làm nhiều mà chẳng đủ ăn. Khi Chi bộ bàn nghị quyết chuyên đề về phát triển cây quế thành cây làm giàu bền vững, không ít người còn hoài nghi. Nhưng Bí thư Chi bộ trẻ tuổi Triệu Tòn Yết đã đi từng nhà vận động, phân tích lợi ích lâu dài. Anh nói: “Muốn thoát nghèo, phải thay đổi cách nghĩ. Đảng viên phải làm trước, dân sẽ làm theo”. Và anh làm thật. Gia đình anh Yết tiên phong chuyển đổi toàn bộ diện tích nương kém hiệu quả sang trồng quế. Vài năm sau, khi vỏ quế đầu tiên được bóc bán, giá cao gấp nhiều lần trồng ngô, lúa, bà con mới tin. Từ vài ha ban đầu, nay cả thôn phủ kín màu xanh của quế. Cả thôn hiện có gần 80 hộ, thì bấy nhiêu hộ đều trồng quế, nhà nhiều có hơn chục ha, hộ ít cũng vài ba ha. Mỗi mùa thu hoạch, thương lái tìm đến tận nơi. Tiếng cười nói rộn ràng thay cho vẻ đìu hiu xưa cũ.
Giờ đây tỷ lệ hộ khá, giàu trong thôn chiếm trên 50%. Trên 95% nhà xây kiên cố dạng biệt thự, mua sắm xe máy, ti vi, ô tô, cho con đi học đầy đủ. Trẻ em không còn bỏ học giữa chừng vì thiếu ăn, thiếu mặc.
Đến nay, đời sống của 100% số hộ ở Ngàn Vắng đều phụ thuộc vào cây quế, nhờ sản phẩm này mà đời sống của 357 nhân khẩu trong được đổi thay rõ nét, cả thôn đã có trên 95% nhà xây kiên cố dạng biệt thự, nhiều hộ đã mua ô tô...
Nhưng phát triển kinh tế thôi chưa đủ. Chi bộ xác định phải giữ gìn nếp sống văn minh, bài trừ hủ tục. Trong các buổi họp, nội dung “không sinh con thứ ba, không kết hôn cận huyết thống” luôn được nhấn mạnh. Các đảng viên phân công nhau phụ trách từng nhóm hộ, thường xuyên tuyên truyền, giải thích. Nhờ đó, nhiều năm nay thôn không còn tình trạng tảo hôn, không xảy ra bạo lực gia đình, an ninh trật tự được giữ vững.
Kinh tế phát triển, nhu cầu giao thông, giao thương đến với Ngàn Vắng tăng. Tuy đã được đổ bê tông, nhưng tuyến đường từ trung tâm xã Phong Dụ Hạ đến với thôn khá nhỏ hẹp, không đủ để 2 xe ô tô tránh nhau, ảnh hưởng đến việc vận tải nông sản của bà con. Do đó, cùng với tích cực phát triển kinh tế, người dân Ngàn Vắng mong được Nhà nước hỗ trợ mở rộng tuyến đường. Trong vai trò Bí thư, anh Triệu Tòn Yết đã lấy ý kiến đảng viên, đề xuất cấp trên đầu tư nâng cấp tuyến đường. Anh khẳng định: “Nếu được đầu tư, đảng viên chúng tôi sẽ tiên phong hiến đất, tạo mặt bằng thi công".
Qua khảo sát, nhiều đảng viên ý kiến sẽ tự nguyện chặt cây, lùi hàng rào, hiến đất vườn, không đòi hỏi đền bù để tạo mặt bằng sạch mở rộng tuyến đường. Họ hiểu, tuyến đường ấy không chỉ là bê tông, mà là đường đưa tương lai đến gần hơn với dân bản.
Trong căn nhà mới xây, chị Lý Thị Hoa pha ấm trà quế thơm nồng, kể cho con nghe chuyện ngày xưa. Chị bảo: “Hồi mẹ bằng tuổi con, cả thôn chỉ có vài mái nhà gỗ xiêu vẹo. Giờ thì khác rồi. Nhưng muốn giữ được cái khác ấy, phải nghe lời chi bộ, phải đoàn kết...”. Đứa bé gật đầu, đôi mắt trong veo phản chiếu sắc xuân ngoài cửa sổ.
Xuân về trên Ngàn Vắng không chỉ là sự thay đổi của đất trời, còn là mùa xuân trong lòng người. Từ một thôn cao và xa nhất xã, từng là điểm khó khăn nhất, nay Ngàn Vắng đã trở thành thôn kiểu mẫu. Sự trù phú hiện hữu trên từng đồi quế, từng mái nhà, từng nụ cười.
Ở đó, mỗi đảng viên trong chi bộ thực sự là “người truyền lửa”, khơi dậy tinh thần trách nhiệm của cộng đồng. Nghị quyết không nằm trên giấy, mà được cụ thể hóa bằng việc làm: Trồng thêm một ha quế, vận động một gia đình bỏ hủ tục, hiến một phần đất mở đường.
Gió xuân thổi qua những tán quế xanh, mang theo hương thơm dịu nhẹ lan khắp núi rừng. Ngàn Vắng không còn vắng. Tiếng cười trẻ nhỏ, tiếng máy cắt thu hoạch quế, tiếng chuyện trò trong các buổi họp chi bộ… tất cả hòa thành bản hòa ca của đổi thay. Trên đỉnh núi cao của xã Phong Dụ Hạ, mùa xuân vẫn đang tiếp tục nảy lộc, như chính niềm tin của người dân nơi đây vào tương lai bền vững, ấm no.
