Theo kênh CNA (Singapore), từ các dự án bảo tồn môi trường tại Thái Lan cho đến những sáng kiến cộng đồng tại Indonesia và Malaysia, du lịch tình nguyện đang được tái định hình hướng đến bền vững, hòa nhập và học hỏi lẫn nhau.
Tại Malaysia, ngành công nghiệp không khói đã và đang tích cực thúc đẩy các dịch vụ hòa nhập và bền vững hơn, làm nổi bật vai trò của du lịch tình nguyện. Trên đảo Langkawi, câu chuyện của một người phụ nữ đang truyền cảm hứng cho thay đổi ở cả quy mô địa phương và khu vực.
Mang lại thay đổi
Surina Pison, được mọi người trìu mến gọi là Chik Su (Cô Su), là người sáng lập DESA - một doanh nghiệp xã hội tại Langkawi, với mục tiêu hỗ trợ trẻ em khuyết tật tại làng của cô. Người phụ nữ 43 tuổi này lấy động lực từ chính hành trình làm mẹ của hai đứa con tự kỷ.
DESA tổ chức các buổi hội thảo và đào tạo kỹ năng cho trẻ em có nhu cầu đặc biệt, đồng thời mời gọi du khách đến tham gia học tập. Cô Surina chia sẻ với CNA: “Chúng ta cần phải thay đổi bản thân. Đây là điều tôi luôn nhấn mạnh với các con mình. Nếu muốn mọi người chú ý đến mình, trước tiên chúng ta cần phải cho họ thấy kỹ năng của bản thân”. Con gái lớn của cô hiện đã có chứng chỉ spa và chăm sóc sức khỏe, trong khi con trai cô rất giỏi về nghệ thuật và thủ công, bao gồm cả chạm khắc gỗ.
Nhưng Surina cho biết cô từng phải đối mặt với phân biệt đối xử và cáo buộc cô bóc lột trẻ em. Cô kể lại: "Đôi khi mọi người nói rằng những đứa trẻ này còn quá nhỏ, tại sao chúng phải trải qua những khóa đào tạo như vậy? Nhưng nếu một ngày nào đó cha mẹ các em mất đi, ai sẽ dạy chúng? Vì vậy, đối với chúng tôi, chỉ có kỹ năng và kiến thức mới giúp chúng tồn tại trên thế giới này".
DESA xem chính mình như một ví dụ cho thấy du lịch tình nguyện không chỉ dừng lại ở những tấm ảnh kỷ niệm hay khoảnh khắc nhất thời - mà còn hướng tới khơi dậy sức mạnh và thay đổi dài hạn.
Surina tâm sự rằng cô muốn chia sẻ kinh nghiệm của mình với phụ nữ ở các quốc gia thành viên Đông Nam Á đang phải đối mặt với thách thức tương tự. Cô bổ sung: "Bất kể bạn đến từ quốc gia nào, bạn đều có thể phát triển các sản phẩm du lịch của riêng mình. Đối với trẻ em có nhu cầu đặc biệt trên toàn thế giới – hãy giúp các em tỏa sáng".
Trải nghiệm đáng nhớ
Một số du khách từng tham gia du lịch tình nguyện chia sẻ với CNA rằng họ thấy những cơ hội này vô cùng ý nghĩa. Hai vợ chồng người Australia đã nghỉ hưu Tony và Janis Hughes đến thăm Langkawi 3 lần/năm. Họ tham gia các hội thảo địa phương và dạy trẻ em ở làng quê kỹ năng thanh nhạc.
Ông Tony Hughes, cựu giáo viên âm nhạc, cho biết: "Chúng tôi đã tìm thấy niềm vui và tình yêu thương khi giúp đỡ mọi người, và chúng tôi thật may mắn khi được đến làng quê và chứng kiến cuộc sống thực tế của người dân". Vợ ông, một cựu y tá, chia sẻ thêm: "Đó là niềm vui trọn vẹn". Ông bà thậm chí còn sáng tác một bài hát gần đây đã được sản xuất thành video ca nhạc và phát sóng trên truyền hình địa phương.
Đáng chú ý, du lịch tình nguyện đang vấp phải chỉ trích ở một số khu vực, bao gồm lo ngại về tình nguyện viên không có kỹ năng trong các dự án xây dựng… Nhưng các chuyên gia cho rằng khi được thực hiện một cách có đạo đức, nó có thể mang lại lợi ích cho cả cộng đồng địa phương và du khách.
Theo báo cáo du lịch của Liên hợp quốc (LHQ) năm 2019, du lịch tình nguyện có trách nhiệm có thể thúc đẩy các mục tiêu phát triển bền vững, đặc biệt là trong giáo dục và bình đẳng giới.
Trên khắp Malaysia, du lịch tình nguyện được hoan nghênh và coi là kênh để thu hút khách du lịch lưu trú lâu hơn, quay trở lại và chi tiêu nhiều hơn. Ông Nigel Wong, chủ tịch Hiệp hội Du lịch và Lữ hành Malaysia, cho biết nhiều nhóm khách du lịch đã đến để giảng dạy và thậm chí giúp xây dựng cơ sở vật chất. Ông đánh giá: “Không chỉ là nhà tài trợ mà còn thực sự là bắt tay vào làm việc. Bạn sẽ cảm thấy tuyệt vời khi trở về”.
Năm ngoái, Malaysia đã triển khai chứng nhận môi trường, xã hội và quản trị (ESG) cho các khách sạn nhằm thúc đẩy các hoạt động du lịch bền vững.
Nhiều chuyên gia trong ngành nhận định rằng các quốc gia thành viên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) cũng có thể hưởng lợi từ doanh nghiệp xã hội của nhau bằng cách tạo ra chứng nhận ESG được công nhận trong khu vực.
