Nhiều thành phần có hàm lượng dưới 70% so với mức công bố
Bị cáo Phạm Vũ Khiêm (sinh năm 1975, Giám đốc Công ty Herbitech) bị xét xử về 3 tội "Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm"; "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" và "Rửa tiền".
Vợ của bị cáo Phạm Vũ Khiêm là Trần Thị Huệ (sinh năm 1988, quản lý, hỗ trợ điều hành hoạt động của công ty) bị đưa ra xét xử 2 tội danh: "Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm" và "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng".
Tại phiên tòa, 5 bị cáo bị đưa ra xét xử tội "Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm", 12 bị cáo bị đưa ra xét xử về tội "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng".
Theo kết quả điều tra, Khiêm là cổ đông nắm giữ 70% cổ phần, điều hành toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh của Công ty Herbitech (trụ sở tại 56 ngõ 144 phố Quan Nhân, phường Nhân Chính, Hà Nội). Công ty này hoạt động trong lĩnh vực gia công, sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe, có nhà máy tại xã Sóc Sơn.
Kết quả điều tra xác định, quá trình sản xuất, dù đã đăng ký công bố tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm nhưng để giảm chi phí, tăng lợi nhuận và nâng cao khả năng cạnh tranh, bị cáo Khiêm đã chỉ đạo điều chỉnh công thức sản xuất bằng cách cắt giảm thành phần, giảm hàm lượng hoặc thay thế nguyên liệu so với hồ sơ công bố.
Theo Viện Kiểm sát, chuỗi hành vi này được tổ chức bài bản từ khâu nghiên cứu công thức, lập định mức nguyên liệu, phê duyệt sản xuất đến kiểm soát chất lượng. Để đối phó cơ quan chức năng, nhóm bị cáo còn lập thêm bộ hồ sơ kỹ thuật "hợp thức" đúng với hồ sơ công bố nhằm che giấu sai phạm.
Khi tiến hành khám xét tại giai đoạn điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an thu giữ 118 mẫu thuộc 118 lô sản phẩm trưng cầu giám định. Kết quả xác định, có 87 lô sản phẩm của 67 loại thực phẩm bảo vệ sức khỏe là hàng giả do nhiều thành phần có hàm lượng dưới 70% so với mức công bố trên nhãn sản phẩm.
Sản xuất gần 13 triệu sản phẩm giả các loại
Kết quả điều tra cho thấy, tính từ tháng 4/2020-4/2025, Công ty Herbitech đã sản xuất gần 13 triệu sản phẩm giả các loại, tiêu thụ cho 35 khách hàng với tổng giá trị hơn 10 tỷ đồng, thu lợi bất chính gần 1,4 tỷ đồng.
Đáng chú ý, để che giấu doanh thu, bị can Phạm Vũ Khiêm còn chỉ đạo bộ phận kế toán lập và sử dụng hai hệ thống sổ sách kế toán trên phần mềm Misa.
Trong đó, tổng số tiền doanh thu không kê khai, che giấu khỏi cơ quan thuế được xác định lên tới khoảng 190 tỷ đồng. Do đó, hoạt động kinh doanh thực tế có lãi nhưng doanh nghiệp vẫn báo lỗ trên báo cáo tài chính.
Đối với nhóm bị cáo phạm tội "Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm", là những người trực tiếp làm việc tại các bộ phận nghiên cứu, phát triển sản phẩm, kiểm soát chất lượng và tổ chức sản xuất của Công ty Herbitech.
Mặc dù biết rõ việc thay đổi, cắt giảm hoặc thay thế thành phần, hàm lượng nguyên liệu không đúng hồ sơ đăng ký công bố sản phẩm là trái quy định pháp luật, nhưng các bị cáo vẫn thực hiện theo chỉ đạo; trực tiếp xây dựng định mức kỹ thuật, ký duyệt lệnh sản xuất, kiểm soát quy trình sản xuất và hoàn thiện hồ sơ nhằm hợp thức hóa hoạt động sản xuất thực tế.
Nhóm "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng", đã trực tiếp tham gia vận hành hai hệ thống sổ sách kế toán.
Thay đổi công thức nhưng không công bố vì sợ lộ bí mật kinh doanh
Trả lời xét hỏi tại tòa sáng nay, bị cáo Phạm Vũ Khiêm khai nhận, ngành nghề kinh doanh chủ yếu của công ty Herbitech là sản xuất gia công sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Khi Hội đồng xét xử hỏi bị cáo có nhớ đã thay đổi những thành phần gì trong những sản phẩm thực phẩm nào theo kết luận của cơ quan điều tra không, bị cáo Khiêm nói không nhớ. Khi thay đổi công thức cũng không báo lại với khách hàng cũng như không thay đổi đăng ký, công bố lại sản phẩm theo đúng quy định pháp luật.
Bị cáo này khai nhận, mục đích của việc không công bố đúng thành phần trong các sản phẩm là nhằm khắc phục một số sản phẩm trong quá trình sản xuất, không muốn lộ bí mật công thức sản xuất vì sợ lộ bí mật kinh doanh, bên khác sẽ sử dụng công thức của mình đồng thời cũng muốn tăng sức cạnh tranh sản phẩm với chi phí thấp hơn.
Theo kết quả trưng cầu giám định áp dụng theo quy định tại điểm b Khoản 7 Điều 3 Nghị định số 98/2020/NĐ-CP ngày 26/8/2020 của Chính phủ, do các sản phẩm đều có nhiều thành phần chỉ tiêu có giá trị hàm lượng nhỏ hơn 70% so với mức công bố và ghi trên nhãn sản phẩm.
Bị cáo Khiêm đề nghị được xem xét lại cách áp dụng quy định tại Nghị định 98 đối với các sản phẩm của công ty Herbitech vì “bị cáo thấy việc áp dụng này không phù hợp”. Không chỉ trình bày tại cơ quan điều tra, Khiêm còn gửi văn bản nói rõ quan điểm, thành phần chỉ là cơ sở xây dựng nên tiêu chuẩn, không phải là tiêu chuẩn chất lượng, mục đích khác nhau, tên gọi khác nhau.
Bị cáo này cũng cho rằng, việc thay đổi thành phần (chủ yếu chỉ đạo nhân viên làm) chưa chắc dẫn đến việc thay đổi chỉ tiêu chất lượng sản phẩm. Do đó bị cáo này mong muốn được xem xét lại việc áp dụng Nghị định 98 với tội danh Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm.
Đối với hành vi vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, bị cáo Khiêm thừa nhận có chỉ đạo nhân viên công ty lập 2 sổ sách kế toán song không thừa nhận tổng số tiền doanh thu không kê khai, che giấu khỏi cơ quan thuế được xác định là khoảng 190 tỷ đồng.
“Không thể có lợi nhuận 190 tỷ đồng, lợi nhuận chỉ khoảng hơn 50 tỷ đồng. Mong Hội đồng xét xử xem xét cho bị cáo. Khi xét đến lợi nhuận bị cáo hiểu là phần doanh thu, trong đó việc xét phải tính chi phí doanh nghiệp đã bỏ ra”, bị cáo Khiêm phân trần.
Về hành vi rửa tiền, bị cáo Khiêm thừa nhận có thanh toán tiền thuê đất hơn 12 tỷ đồng, và số tiền này lấy từ nguồn không kê khai thuế, có nguồn tiền sản xuất buôn bán hàng không bảo đảm chất lượng.
Bị cáo cho biết, không nắm rõ thế nào là rửa tiền, khi thuê đất để xây nhà máy thì bị cáo chỉ nghĩ đang phải đi thuê vì không còn phù hợp tình hình sản xuất kinh doanh hiện tại, thuê đất để xây dựng nhà máy mới.
Bị cáo chỉ làm khi được chồng cho phép
Là người kế tiếp bị xét hỏi, bị cáo Trần Thị Huệ, vợ của bị cáo Khiêm cho biết có hỗ trợ chồng trong các hoạt động của công ty từ năm 2019. “Mọi việc bị cáo đều xin phép chồng, được phép mới làm. Sản xuất cái gì trước, cái gì sau đều xin phép. Trong xưởng bị cáo được chồng cho phép làm gì thì mới làm”, bị cáo Huệ nói.
Khai về quy trình sản xuất hàng hóa, bị cáo Huệ xin khai rõ việc tham gia quá trình sản xuất thuốc. Giữa năm 2019 đến giữa năm 2020, bị cáo Huệ tham gia tìm kiếm khách hàng mới, chào sản phẩm mới khách hàng cũ rồi đưa xuống các bộ phận triển khai đơn hàng. Toàn bộ công thức là chồng bị cáo Huệ làm, Huệ chỉ nhận mẫu từ bộ phận nghiên cứu để khách hàng thử hiệu quả sản phẩm, về vị, mẫu mã... Nếu khách hàng chốt, Khiêm sẽ gửi công thức cho bộ phận nghiên cứu chốt để sản xuất.
Bị cáo Huệ khẳng định, sau quy trình này mới đưa công thức đi đăng ký công bố chứ không có chuyện công bố trước rồi mới chốt thành phần. Giữa năm 2020 khi lượng khách hàng nhiều hơn, để bảo đảm thời gian, Khiêm đã đưa những công thức có sẵn cho Huệ để khi khách hàng hỏi sẽ tự đưa cho phòng nghiên cứu làm.
Khi được hỏi ở giai đoạn sản xuất, có thấy những thay đổi trong bảng thành phần so với công bố hay không, bị cáo Huệ cho biết, bị cáo cũng có thấy khác biệt và hỏi chồng. "Chồng bị cáo nói là để giữ bí quyết, bảo đảm yếu tố ổn định trong sản phẩm", Huệ khai.
Trong quá trình sản xuất, bị cáo Huệ cho biết cũng có nhận được phản hồi từ nhân viên các bộ phận nghiên cứu, kiểm tra. Bị cáo cho biết, cũng trả lời nhân viên như những gì chồng nói, để ổn định, tăng hiệu quả. Bị cáo không nhận được phản hồi từ phía khách hàng vì chỉ thử mẫu với khách hàng về hiệu quả sản phẩm để phản hồi lại với chồng.
