Đợt bùng phát Ebola tại CHDC Congo đang thu hút sự quan tâm của cộng đồng quốc tế khi số ca nghi nhiễm và tử vong tiếp tục tăng. Bệnh cũng đã xuất hiện tại nước láng giềng Uganda, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lây lan trong khu vực.
Ngày 28/5, Mỹ, Mexico và Canada thông báo phối hợp triển khai các biện pháp y tế công cộng đối với người nhập cảnh từ những khu vực ở châu Phi có nguy cơ bùng phát Ebola cao nhất. Theo tuyên bố chung của ba nước, mục tiêu là bảo đảm an toàn cho người dân và du khách trong thời gian diễn ra World Cup.
Trước đó, Canada đã cấm cư dân đến từ CHDC Congo, Uganda và Nam Sudan nhập cảnh trong 90 ngày kể từ ngày 27/5. Những người từng đến các khu vực bị ảnh hưởng nhưng chưa có triệu chứng sẽ phải cách ly 21 ngày kể từ ngày 30/5.
Tại Mexico, các biện pháp kiểm tra Ebola tại sân bay cũng được tăng cường. Nước này khuyến cáo người dân tránh đến CHDC Congo và yêu cầu những người nhập cảnh từ quốc gia châu Phi tự cách ly trong 21 ngày.
Trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus đã tới CHDC Congo. Theo ông Tedros, xung đột và tình trạng mất an ninh là những yếu tố chính cản trở nỗ lực kiểm soát dịch bệnh. WHO tiếp tục kêu gọi ngừng bắn tại các khu vực bị ảnh hưởng để tạo điều kiện cho công tác ứng phó.
Liên quan đến các biện pháp hạn chế đi lại mà một số quốc gia áp dụng, WHO cho biết không khuyến nghị lệnh cấm đi lại. Theo ông Tedros, các biện pháp này chỉ có thể làm chậm sự lây lan trong thời gian ngắn, đồng thời có nguy cơ tạo ra những tác động bất lợi đối với công tác y tế công cộng.
Theo số liệu mới nhất của WHO, đợt bùng phát Ebola hiện đã ghi nhận 1.077 ca nghi nhiễm, trong đó có 121 trường hợp được xác nhận dương tính. Ngoài ra, có 246 ca tử vong nghi liên quan đến Ebola, trong đó 17 trường hợp đã được xác nhận do virus này gây ra. WHO cho biết đang mở rộng hoạt động xét nghiệm tại CHDC Congo phối hợp với cơ quan nghiên cứu y học của nước này.
Ngày 17/5, WHO đã tuyên bố đợt bùng phát Ebola hiện nay là tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế. Sau đó, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi cũng ban bố tình trạng khẩn cấp an ninh y tế công cộng trên toàn châu lục.
Để ứng phó với dịch bệnh, WHO đã triệu tập các nhóm chuyên gia nhằm đánh giá những loại thuốc điều trị và vaccine tiềm năng đối với chủng virus Bundibugyo.
Đối với điều trị, các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên nghiên cứu ba loại thuốc gồm các kháng thể đơn dòng MBP134, Maftivimab và thuốc kháng virus remdesivir. Liệu pháp kết hợp giữa kháng thể đơn dòng và remdesivir cũng được đề xuất đưa vào đánh giá.
Về phòng ngừa sau phơi nhiễm, WHO đánh giá thuốc kháng virus dạng uống obeldesivir là ứng viên tiềm năng, dù hiệu quả của phương pháp này phụ thuộc đáng kể vào khả năng truy vết những người từng tiếp xúc với ca bệnh.
Ở lĩnh vực vaccine, WHO cho biết vaccine rVSV Bundibugyo do Tổ chức Sáng kiến Vaccine AIDS Quốc tế phát triển hiện được xem là ứng viên triển vọng nhất, song có thể cần thêm từ 7 đến 9 tháng trước khi bước vào thử nghiệm lâm sàng. Một vaccine khác do Đại học Oxford và Viện Huyết thanh Ấn Độ phát triển có thể sẵn sàng thử nghiệm trong vòng 2 đến 3 tháng tới.
Giới chuyên gia đặc biệt quan tâm đến chủng Bundibugyo vì đây mới là đợt bùng phát thứ ba được ghi nhận trong lịch sử. Dù có tỷ lệ tử vong thấp hơn chủng Zaire, hiện vẫn chưa có vaccine hoặc thuốc điều trị đặc hiệu nào được phê duyệt cho chủng virus này, khiến công tác ứng phó gặp nhiều thách thức.
