Sau 4 năm triển khai, tuyến đường vào trung tâm xã Tả Van (trước đây là đường vào trung tâm xã Mường Hoa, thị xã Sa Pa) vẫn còn nhiều đoạn dang dở, mặt đường xuống cấp, gây khó khăn đi lại cho người dân và hoạt động du lịch. Nguyên nhân được xác định chủ yếu liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng và một số khó khăn trong quá trình thi công. Các cơ quan chức năng đang phối hợp tháo gỡ những điểm nghẽn, phấn đấu sớm hoàn thiện tuyến đường.
Dự án kéo dài do nhiều nguyên nhân
Dự án nâng cấp, mở rộng đường vào trung tâm xã Mường Hoa, nay thuộc xã Tả Van, được UBND tỉnh Lào Cai phê duyệt chủ trương đầu tư tại Quyết định số 759/QĐ-UBND ngày 10/3/2021. Tuyến đường có chiều dài khoảng 3,5 km, được đầu tư nhằm cải tạo, nâng cấp hệ thống giao thông khu vực, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, đồng thời góp phần phát triển du lịch tại địa phương. Theo quyết định ban đầu, tổng mức đầu tư dự án là 10 tỷ đồng.
Tuy nhiên, quá trình triển khai dự án phát sinh nhiều khó khăn, khiến công trình đến nay vẫn chưa thể hoàn thành như kế hoạch. Đặc biệt, một số vị trí chưa có mặt bằng sạch đã làm cho việc tổ chức thi công bị chia cắt, không thể triển khai liên tục trên toàn tuyến.
Theo báo cáo của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Sa Pa, tổng diện tích cần giải phóng mặt bằng của dự án khoảng 29.609 m², liên quan đến 77 hộ gia đình, cá nhân và 21 ngôi mộ. Đến nay, phương án bồi thường, thu hồi đất đã được phê duyệt đối với 76/77 hộ và 21 ngôi mộ; 63 hộ đã nhận tiền và bàn giao đất.
Đối với 13 hộ đã được phê duyệt phương án nhưng chưa nhận tiền, tình trạng cũng không hoàn toàn giống nhau. Một số hộ không đồng ý do ảnh hưởng đến diện tích đất sản xuất; một số trường hợp đã chuyển nhượng đất hoặc vắng mặt tại địa phương, trong khi hiện trường không còn vướng mắc. Hiện còn những trường hợp cần tiếp tục vận động, trong đó có 3 hộ đã có quyết định phê duyệt nhưng chưa nhận tiền, bàn giao đất và 1 hộ chưa phối hợp thống kê, kiểm đếm.
Ông Nguyễn Trọng Lý - Trưởng phòng Kinh tế hạ tầng xã Tả Van cho biết địa phương đã phối hợp với chủ đầu tư thực hiện các biện pháp vận động, tuyên truyền, tháo gỡ khó khăn về mặt bằng. Đến nay, công tác giải phóng mặt bằng đạt khoảng 95%.
Thực tế tại tuyến đường cho thấy, nhiều đoạn mặt đường cũ đã xuống cấp, bê tông bị vỡ, lồi lõm. Với người dân sinh sống dọc tuyến, việc đi lại gặp nhiều khó khăn.
Anh Châu A Pho, thôn Hòa Sử Pán, xã Tả Van chia sẻ: Gia đình thường xuyên đi lại trên tuyến đường này. Mặt đường hiện có nhiều vị trí đất đá lởm chởm, vào những ngày trời mưa việc đi lại càng khó khăn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Không chỉ phục vụ dân sinh, tuyến đường còn có ý nghĩa đối với hoạt động du lịch. Anh Lý A Mình, lái xe taxi thường xuyên đưa khách vào khu vực thôn Hòa Sử Pán cho biết: Tuyến đường đã được sửa chữa từ nhiều năm trước nhưng đến nay vẫn chưa hoàn thành. Một số đoạn đường cũ đã hư hỏng, gây khó khăn cho phương tiện di chuyển.
Tiếp tục tháo gỡ khó khăn để sớm hoàn thành dự án
Một yếu tố khác tác động đến tiến độ là trong quá trình triển khai, dự án phải điều chỉnh, bổ sung một số hạng mục để phù hợp với thực tế. Cụ thể, tại Quyết định số 1552/QĐ-UBND ngày 16/5/2025 về phê duyệt điều chỉnh dự án, UBND tỉnh bổ sung các hạng mục khắc phục, xử lý sạt lở do thiên tai tại nhiều vị trí trên tuyến. Nội dung điều chỉnh gồm gia cố kè, hoàn trả mặt đường bị hư hỏng, điều chỉnh cao độ mặt đường và bổ sung, thay thế một số công trình thoát nước.
Cùng với việc bổ sung khối lượng, tổng mức đầu tư dự án được điều chỉnh từ 10 tỷ đồng lên 15,9 tỷ đồng, trong đó, chi phí xây dựng hơn 10,2 tỷ đồng, chi phí giải phóng mặt bằng 3,6 tỷ đồng... Nguồn vốn sau điều chỉnh gồm ngân sách tập trung 12 tỷ đồng và nguồn thu tiền sử dụng đất ngân sách thị xã Sa Pa 3,9 tỷ đồng.
Quyết định điều chỉnh cũng xác định nguyên nhân là bổ sung thiết kế một số hạng mục nhằm sửa chữa, khắc phục hậu quả thiên tai, phù hợp với chủ trương đầu tư đã được điều chỉnh.
Như vậy, tiến độ dự án không chỉ chịu tác động từ công tác giải phóng mặt bằng mà còn phát sinh yêu cầu điều chỉnh thiết kế, bổ sung hạng mục xử lý sạt lở và thoát nước để bảo đảm công trình phù hợp với điều kiện thực tế.
Mặt bằng bị chia cắt với 13 điểm vướng mắc khiến đơn vị thi công không thể triển khai liên tục. Bên cạnh đó, biến động giá vật liệu, xăng dầu trong thời gian qua cũng tạo thêm khó khăn cho nhà thầu trong quá trình thực hiện.
Trước tình hình này, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Sa Pa đang phối hợp với UBND xã Tả Van tiếp tục vận động các hộ dân còn lại nhận tiền bồi thường, bàn giao mặt bằng. Đối với trường hợp chưa phối hợp thống kê, kiểm đếm, chủ đầu tư sẽ phối hợp với chính quyền địa phương tiếp tục tuyên truyền; nếu vẫn không phối hợp sẽ thực hiện quy trình kiểm đếm bắt buộc theo quy định.
Song song với giải phóng mặt bằng, UBND xã Tả Van đã làm việc với chủ đầu tư để đôn đốc tiến độ và làm rõ khả năng tiếp tục thực hiện của nhà thầu. Theo thông tin từ chủ đầu tư, nhà thầu sẽ tiếp tục triển khai khi có mặt bằng sạch.
Việc sớm giải quyết các điểm còn vướng mắc được xem là điều kiện quan trọng để dự án có thể thi công trở lại đồng bộ. Khi mặt bằng được bàn giao đầy đủ, chủ đầu tư và nhà thầu sẽ có cơ sở tổ chức thi công các hạng mục liên tục, trong đó có những vị trí phải xử lý sạt lở, hoàn trả mặt đường và hoàn thiện hệ thống thoát nước.
Sau 4 năm kể từ thời điểm dự án bắt đầu triển khai, nhu cầu hoàn thiện tuyến đường đang ngày càng cấp thiết đối với người dân xã Tả Van. Bởi đây không chỉ là tuyến giao thông phục vụ đi lại hằng ngày, mà còn là tuyến dẫn vào trung tâm hành chính xã và khu vực có hoạt động du lịch. Việc tháo gỡ dứt điểm các điểm nghẽn về mặt bằng, đồng thời tổ chức thi công phù hợp với điều kiện thực tế được kỳ vọng sẽ giúp dự án sớm hoàn thành, đưa tuyến đường vào khai thác, bảo đảm an toàn giao thông và thuận lợi hơn cho người dân, du khách.
