Theo Bloomberg, Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) đang đẩy nhanh xây dựng tuyến đường ống dẫn tới cảng Fujairah trên vịnh Oman. Theo tuyên bố của văn phòng truyền thông của UAE được đăng trên mạng xã hội X, công ty ADNOC đã vận hành một tuyến đường ống có công suất 1,5 triệu thùng/ngày từ các mỏ dầu tới cảng ở bờ biển phía Đông của nước này, tuyến được xem là “phao cứu sinh” trong cuộc xung đột tại Trung Đông.
Tuyến đường ống hiện tại đã giúp UAE tiếp tục cung ứng cho thị trường, bù đắp thiệt hại về doanh thu dầu mỏ khi Iran gần như phong tỏa tuyến vận chuyển thông thường qua eo biển Hormuz ngay sau khi chiến sự bắt đầu vào cuối tháng 2. Trước đó, ADNOC đã lên kế hoạch mở rộng đường ống trên vì tuyến hiện tại chỉ có thể vận chuyển chưa tới một nửa khối lượng xuất khẩu thông thường của công ty.
Giám đốc điều hành công ty tư vấn Crystol Energy Ltd., bà Carole Nakhle, nói: “Dự án này có ý nghĩa mới trong bối cảnh khủng hoảng eo biển Hormuz, nhưng logic đằng sau đã có từ trước chiến tranh. Mục tiêu chiến lược cốt lõi rất rõ ràng: giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz”.
Việc Iran đóng eo biển này đã đẩy nhiều nền kinh tế vào hỗn loạn và làm gián đoạn hoạt động vận chuyển các mặt hàng như kim loại, phân bón và nhựa. Mỹ cũng đã áp đặt lệnh phong tỏa trong tháng qua nhằm ngăn chặn các chuyến hàng tới hoặc đi từ các cảng của Iran.
UAE và Saudi Arabia là hai nhà sản xuất lớn duy nhất tại vùng Vịnh có thể đưa khối lượng dầu thô đáng kể ra thị trường trong thời gian chiến sự. Các công ty dầu khí nhà nước của hai nước đã âm thầm xuất một số lô hàng ra khỏi vùng Vịnh trong những tuần gần đây, tránh được lệnh phong tỏa của Iran.
Việc đẩy nhanh xây dựng đường ống cũng diễn ra sau khi UAE rời Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC). Không còn bị ràng buộc bởi hạn ngạch sản xuất của tổ chức này, UAE cho biết họ sẽ có thể phản ứng linh hoạt hơn trước nhu cầu thị trường trong bối cảnh gián đoạn do chiến sự gây ra. Năng lực xuất khẩu bổ sung qua Fujairah sẽ mang lại cho nước này thêm lựa chọn ngay cả sau khi eo biển Hormuz mở cửa trở lại cho hoạt động hàng hải.
Bà Nakhle nói: “Việc mở rộng năng lực xuất khẩu tại Fujairah hoàn toàn phù hợp với kế hoạch mở rộng sản lượng của ADNOC. Sẽ không có nhiều ý nghĩa nếu mở rộng sản lượng khai thác thượng nguồn nhưng hạ tầng xuất khẩu lại trở thành nút thắt”.
Sau khi rời OPEC, UAE sẽ tìm cách tận dụng tối đa các dự án mở rộng mỏ dầu lớn. ADNOC dự kiến nâng công suất lên 5 triệu thùng/ngày vào năm tới. Khi công ty này lần đầu thảo luận mục tiêu trên vào năm 2018, công suất khai thác chỉ khoảng 3 triệu thùng/ngày.
ADNOC xuất khẩu phần lớn loại dầu thô chủ lực Murban, được khai thác tại các mỏ trên đất liền, thông qua đường ống tới Fujairah để xuất khẩu. Công suất mở rộng của hai tuyến đường ống có khả năng vượt khối lượng dầu Murban mà ADNOC có thể sản xuất. Điều đó đồng nghĩa công ty có thể sử dụng tuyến mới để xuất khẩu các loại dầu khai thác ngoài khơi từ Fujairah. Các loại dầu như Upper Zakum, được khai thác tại các mỏ ở vùng Vịnh và xuất khẩu từ các cảng ngoài khơi, được nhiều nhà máy lọc dầu ưa chuộng nhờ chất lượng cao và thường ảnh hưởng tới mức giá trong khu vực.
UAE không phải nước duy nhất có phương án thay thế Hormuz. Công ty Aramco của Saudi Arabia vận hành một tuyến đường ống chạy ngang nước này tới Biển Đỏ và đang tìm cách tăng năng lực xuất khẩu tại các cảng ở đây. Tuy nhiên, không tuyến nào hoàn toàn an toàn, khi cả đường ống của Aramco và cảng Fujairah đều bị tấn công trong cuộc xung đột hiện nay. Dù vậy, các nhà sản xuất lớn tại vùng Vịnh vẫn đang tạo thêm lựa chọn và tìm kiếm các phương án thay thế trong tương lai.
Mặc dù tuyến đường ống dài 406 km tới Fujairah hiện chưa trở thành mục tiêu trực tiếp trong chiến sự, nhưng hạ tầng ở cả hai đầu tuyến đã bị ảnh hưởng. Thiết bị bay không người lái của Iran đã tấn công một cơ sở xử lý khí đốt gần điểm khởi đầu của đường ống tại Habshan, trong khi ở đầu còn lại là cảng Fujairah cũng bị hư hại, tạm thời làm gián đoạn hoạt động vận chuyển sau nhiều cuộc tấn công trong thời gian xung đột.
