Theo một nghiên cứu quy mô lớn được công bố trên Tạp chí Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ (JAMA) số tháng 7/2025, những người lớn từ 50 đến 79 tuổi chăm sóc cháu hàng tuần ở mức độ vừa phải có thể giảm 24% nguy cơ sa sút trí tuệ.
Giải thích về cơ chế kỳ diệu này, các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng: chăm sóc trẻ nhỏ buộc người lớn tuổi phải chủ động trò chuyện, chơi đùa với cháu. Những hành động tưởng như đơn giản đó lại tạo nên sự vận động não bộ đều đặn và hiệu quả. Việc dành thời gian cho cháu không chỉ giúp người lớn tuổi giữ gìn trí nhớ mà còn là cánh cửa để họ tiếp cận thế giới hiện đại. Từ việc học cách bật gọi video, tra cứu thông tin trên mạng, đến việc hát theo các bài "đồng dao thời công nghệ"... mọi hành động đều kích hoạt các vùng khác nhau của não bộ.
Không ít người cao tuổi nhờ chơi với cháu mà biết cài ứng dụng mới, học thêm ngoại ngữ đơn giản, hay thậm chí dùng mạng xã hội chỉ để "theo dõi hành trình lớn lên của cháu".
Không chỉ mang lại những tác động tích cực về mặt nhận thức, chăm cháu còn là liều thuốc tinh thần xua tan cô đơn - một yếu tố nguy cơ lớn của trầm cảm và suy giảm chức năng não ở người cao tuổi. Khi ông bà cảm thấy mình còn vai trò trong gia đình, còn được yêu thương và nhờ cậy, họ sống tích cực và lạc quan hơn.
Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cũng lưu ý rằng việc chăm cháu quá nhiều, đặc biệt trên 40 giờ mỗi tuần, có thể tạo ra áp lực thể chất và tâm lý không mong muốn. Điều quan trọng là giữ việc chăm sóc các cháu ở mức độ vừa phải, xem như một hoạt động tăng cường kết nối xã hội và kích thích não bộ, thay vì gánh nặng. Người già cũng cần thời gian nghỉ ngơi, tĩnh dưỡng.
