Kịp thời tham mưu các giải pháp điều hành kinh tế - xã hội và phản ứng chính sách phù hợp
Nghị quyết nêu rõ: Thời gian tới, dự báo tình hình thế giới tiếp tục biến động phức tạp, khó lường; căng thẳng địa chính trị, xung đột quân sự, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn kéo dài; tăng trưởng kinh tế, thương mại toàn cầu tiềm ẩn nhiều rủi ro, nguy cơ tái diễn đứt gãy chuỗi cung ứng… Đối với nước ta, năm 2026, vừa tập trung cụ thể hóa và triển khai Nghị quyết của Đại hội XIV của Đảng, thực hiện những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, trong đó có chỉ tiêu tăng trưởng đạt 2 con số, vừa phải tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy, nhất là đơn vị sự nghiệp công lập; tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, đồng thời, tiếp tục xử lý các khó khăn, vướng mắc nội tại và ứng phó kịp thời, hiệu quả với những vấn đề phát sinh. Bên cạnh đó, thiên tai, biến đổi khí hậu cực đoan, diễn biến khó lường cũng đặt ra nhiều thách thức và áp lực lớn đối với công tác chỉ đạo, điều hành phát triển kinh tế - xã hội.
Trước tình hình đó, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trên tinh thần “Nhà nước kiến tạo - Doanh nghiệp tiên phong - Cán bộ đi đầu - Công tư đồng hành - Đất nước phát triển - Nhân dân thụ hưởng”, tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, “không để lãng phí 1 ngày, không chậm trễ trong 1 tuần, không bỏ lỡ cơ hội trong 1 tháng, không để bị động cả năm”, rà soát kỹ lưỡng các nhiệm vụ trong tháng 3 và quý I năm 2026 để ưu tiên nguồn lực, tập trung chỉ đạo, thực hiện hiệu quả, tạo đà cho những tháng tiếp theo.
Trong đó, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu quán triệt đầy đủ, kịp thời và tổ chức thực hiện đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các Nghị quyết, Kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội; nhất là 9 Nghị quyết chuyên đề, đột phá, chiến lược của Bộ Chính trị, các Nghị quyết số 01/NQ-CP, 02/NQ-CP ngày 8/1/2026 của Chính phủ và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Chuẩn bị kỹ lưỡng các nội dung phục vụ Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, các đề án trong Chương trình làm việc của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chương trình công tác của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ năm 2026 bảo đảm tiến độ, chất lượng.
Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ trực tiếp chỉ đạo xây dựng, chủ động làm việc, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan của Quốc hội để hoàn thiện hồ sơ dự án luật, nghị quyết trình tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. Đẩy nhanh tiến độ soạn thảo, ban hành theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành văn bản quy định chi tiết thi hành luật, nghị quyết của Quốc hội đã có hiệu lực; tổ chức soạn thảo, trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành văn bản quy định chi tiết các luật, nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/4/2026; rà soát, kịp thời công bố văn bản quy định chi tiết, quy định biện pháp cụ thể để tổ chức, hướng dẫn thi hành văn bản tiếp tục có hiệu lực theo quy định tại khoản 2 Điều 57 của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; chủ động tham mưu các giải pháp để xử lý khoảng trống pháp lý trong thời gian chưa có văn bản quy định chi tiết. Tập trung rà soát các văn bản pháp luật chuyên ngành đã phân cấp, phân quyền tại 30 nghị định phân cấp, phân quyền để đưa vào danh mục sửa đổi, bổ sung văn bản pháp luật liên quan.
Theo dõi sát diễn biến tình hình thế giới, đẩy mạnh nghiên cứu, nâng cao chất lượng dự báo, kịp thời tham mưu các giải pháp điều hành kinh tế - xã hội và phản ứng chính sách phù hợp, hiệu quả, thích ứng với tình hình mới và điều chỉnh chính sách của các nước; tuyệt đối không chủ quan, lơ là, mất cảnh giác. Điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, kịp thời, hiệu quả, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác; bảo đảm thanh khoản, góp phần kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, đáp ứng nhu cầu vốn cho nền kinh tế; chỉ đạo các tổ chức tín dụng hướng dòng vốn tín dụng vào sản xuất kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên, động lực tăng trưởng. Quản lý chặt chẽ thị trường vàng; điều tra đánh giá thị trường bất động sản, thị trường tín dụng, thị trường vốn; thúc đẩy phát triển thị trường chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp ổn định, an toàn, hiệu quả. Kiên định mục tiêu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững.
Tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, ngân sách nhà nước, chống thất thu, mở rộng cơ sở thu, nhất là từ thương mại điện tử, dịch vụ ăn uống… Thực hiện hiệu quả các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí, tiền thuê đất để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp. Có phương án phân bổ, sử dụng nguồn tăng thu ngân sách Trung ương năm 2025; phân bổ chi tiết kế hoạch vốn ngân sách nhà nước năm 2026 có trọng tâm, trọng điểm, không dàn trải, manh mún, phù hợp với khả năng thực hiện, giảm hệ số ICOR; nợ công, bội chi ngân sách nhà nước trong giới hạn quy định. Tiết kiệm 10% chi thường xuyên để chi cho an sinh xã hội, tiết kiệm ngay 5% chi đầu tư để bổ sung cho tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Triển khai có hiệu quả, đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm chất lượng các dự án, công trình quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng, giao thông vận tải, dự án liên tỉnh, liên vùng, kết nối quốc gia, khu vực, quốc tế, các chương trình mục tiêu quốc gia, 248 dự án đầu tư xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới. Quyết liệt tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, giải quyết dứt điểm các dự án tồn đọng kéo dài theo đúng chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tại Nghị quyết số 17/NQ-CP ngày 26/1/2026 và Công điện số 14/CĐ-TTg ngày 15/2/2026, bảo đảm không bỏ sót, bỏ lọt dự án cần tháo gỡ; định kỳ gửi báo cáo bằng văn bản về Bộ Tài chính và cập nhật kết quả xử lý đối với các dự án bộ, cơ quan trung ương và địa phương chủ động xử lý theo thẩm quyền trên hệ thống 751 vào ngày 25 hằng tháng. Khẩn trương triển khai “Chiến dịch Đông Khê năm 2026”, thực hiện 85 ngày đêm nỗ lực cao nhất và tăng tốc hơn nữa để hoàn thành 2 tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh và Hữu Nghị - Chi Lăng nhân dịp kỷ niệm 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Quyết liệt thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ chống khai thác IUU
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu thúc đẩy phát triển sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực quốc gia. Tổ chức thực hiện hiệu quả các quy hoạch, kế hoạch thực hiện quy hoạch, bảo đảm đồng bộ, gắn kết chặt chẽ giữa đầu tư hạ tầng chiến lược với khai thác các hành lang phát triển mới; hoàn thiện cơ sở pháp lý về quy hoạch; rà soát, điều chỉnh quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn, quy hoạch ngành theo quy định. Đẩy mạnh xúc tiến thương mại, kiểm soát giá cả, phát triển thị trường trong nước, phấn đấu tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ năm 2026 tăng 13% đến 15%. Khẩn trương đàm phán, ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA) dịp đầu năm 2026 với các nước đã có trong kế hoạch đàm phán, ký kết, nhất là với các nước như Brazil, Nam Mỹ, Algeria...; khai thác hiệu quả các FTA đã ký kết; tiếp tục đàm phán Hiệp định thương mại đối ứng với Hoa Kỳ theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa.
Thực hiện hiệu quả công tác an sinh xã hội, chăm sóc sức khỏe, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân. Theo dõi, nắm bắt tình hình lao động - việc làm, không để đứt gãy nguồn cung lao động; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Khắc phục tình trạng ô nhiễm không khí, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng, chống thiên tai, bảo vệ môi trường. Tổ chức sản xuất, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả; bảo đảm cung ứng điện, xăng dầu trong mọi tình huống. Quyết liệt thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) nhằm phát triển ngành thủy sản bền vững.
Tiếp tục củng cố, tăng cường tiềm lực quốc phòng, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; thực hiện hiệu quả công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công trực tuyến cho người dân, doanh nghiệp. Phát huy hiệu quả các Ban Chỉ đạo, Tổ công tác của Thành viên Chính phủ. Tăng cường kỷ cương hành chính, kỷ luật lao động; thực hiện hiệu quả công tác phối hợp giữa các bộ, cơ quan địa phương trong xử lý công việc; khắc phục triệt để tình trạng chậm trả lời khi được lấy ý kiến. Tổ chức tốt các hoạt động đối ngoại; đẩy mạnh hội nhập quốc tế sâu rộng, thực chất, hiệu quả. Tăng cường truyền thông chính sách, tạo đồng thuận xã hội; đấu tranh, kịp thời phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, thông tin giả, thông tin xấu độc, luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch.
Chuẩn bị đầy đủ các điều kiện tổ chức bầu cử
Về Báo cáo công tác chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, Chính phủ cơ bản thống nhất với Báo cáo số 1831/BC-BNV ngày 3/3/2026 của Bộ Nội vụ về công tác chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, cơ quan, các địa phương đã triển khai đồng bộ, kịp thời các nhiệm vụ theo thẩm quyền. Đến nay, tiến độ thực hiện công tác bầu cử bảo đảm các mốc thời gian luật định; công tác tuyên truyền, bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội được triển khai chủ động, tạo nền tảng quan trọng để hoàn thành tốt các nhiệm vụ, công việc trong giai đoạn cao điểm trước ngày bầu cử.
Thời gian từ nay đến Ngày bầu cử không còn nhiều và là thời điểm rất quan trọng có tính quyết định thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Để thực hiện đúng các quy định của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân, bảo đảm cuộc bầu cử thành công tốt đẹp, thực sự là ngày hội của toàn dân, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân các cấp tiếp tục thực hiện nghiêm Chỉ thị số 46-CT/TW ngày 16/5/2025 của Bộ Chính trị về lãnh đạo cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, Kết luận số 03-KL/TW ngày 23/2/2026 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 46-CT/TW; chỉ đạo, hướng dẫn của Hội đồng Bầu cử quốc gia, mới nhất là tại văn bản số 163/HĐBCQG ngày 27/2/2026; bám sát các mốc thời gian luật định, tăng cường kiểm tra, đôn đốc, bảo đảm tổ chức cuộc bầu cử đúng quy định.
Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia và các cơ quan liên quan hướng dẫn, chỉ đạo tăng cường tập huấn nghiệp vụ bầu cử, theo dõi, tổng hợp tình hình, kịp thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
Bộ Tài chính, Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ theo chức năng, nhiệm vụ được giao bảo đảm kinh phí, cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, an ninh, an toàn phục vụ bầu cử; đẩy mạnh ứng dụng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các nền tảng số.
Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Ủy ban nhân dân các cấp chủ động triển khai các biện pháp bảo đảm an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội; rà soát, cập nhật chính xác danh sách cử tri, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện tổ chức bầu cử, đẩy mạnh tuyên truyền, chủ động phương án xử lý các tình huống phát sinh, bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng pháp luật, an toàn, thành công.
Bảo đảm nguồn cung xăng dầu đáp ứng sản xuất kinh doanh và tiêu dùng trong nước
Về một số giải pháp cấp bách ứng phó trong xung đột tại Trung Đông đang diễn ra, Thủ tướng Chính phủ đồng ý áp dụng quy định tại khoản 8 Điều 59 Luật Dầu khí năm 2022, theo đó yêu cầu các Chủ dầu bán phần dầu thô thuộc sở hữu của mình tại thị trường Việt Nam đối với các loại dầu thô/condensate (chưa ký kết hợp đồng xuất bán) phù hợp với nhu cầu và công nghệ chế biến của các nhà máy lọc dầu trong nước. Ủy quyền cho Bộ trưởng Bộ Tài chính chỉ đạo Hội đồng thành viên Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) (thay Chính phủ) quyết định các nội dung cụ thể, bảo đảm linh hoạt, hiệu quả, đúng quy định pháp luật về dầu khí.
Thủ tướng Chính phủ cho phép PVN và các đơn vị thành viên của PVN đang hoạt động trong lĩnh vực chế biến, kinh doanh dầu thô (Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn, Tổng Công ty Dầu Việt Nam) được thực hiện mua bán, xuất nhập khẩu dầu thô, nguyên liệu sản xuất xăng dầu.
Thủ tướng Chính phủ ủy quyền cho Bộ Công Thương và Bộ Tài chính chịu trách nhiệm quản lý nhà nước và đại diện quyền sở hữu phần vốn, chỉ đạo PVN và các tập đoàn trong điều kiện khủng hoảng; các Bộ phải chịu trách nhiệm quản lý nhà nước theo thẩm quyền và quyết.
Bộ Công Thương theo thẩm quyền rà soát kỹ, chủ động có biện pháp bảo đảm nguồn cung xăng dầu đáp ứng yêu cầu sản xuất kinh doanh và tiêu dùng trong nước; không để xảy ra thiếu hụt xăng dầu; kịp thời báo cáo, đề xuất, kiến nghị đối với vấn đề vượt thẩm quyền.
Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính theo thẩm quyền chỉ đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam, PVN và các đơn vị liên quan thống nhất nguyên tắc ưu tiên sử dụng tối đa khí nội địa cho phát điện và có cơ chế hoán đổi trong việc sử dụng nguồn khí nội địa thay cho LNG nhập khẩu, bảo đảm đúng quy định pháp luật về điện lực và các quy định liên quan, giảm thiểu rủi ro thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu cho sản xuất điện, gia tăng sản lượng khai thác condensate/dầu thô (lên theo khí), đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Thủ tướng Chính phủ đồng ý Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính áp dụng ngay sau khi Nghị quyết này của Chính phủ được ban hành việc điều chỉnh giá xăng dầu khi giá cơ sở xăng dầu của một trong các mặt hàng xăng dầu được tiêu dùng phổ biến trên thị trường trong ngày tăng từ 7% so với giá cơ sở xăng dầu công bố kỳ điều hành trước liền kề. Việc điều hành giá xăng dầu và công bố giá cơ sở xăng dầu được Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính thực hiện sau ngày giá cơ sở xăng dầu tăng từ 7%.
Khi giá cơ sở xăng dầu tăng dưới 7% so với giá cơ sở công bố kỳ điều hành trước liền kề thì việc điều hành giá xăng dầu sẽ tiếp tục được thực hiện theo quy định tại khoản 11 Điều 1 Nghị định số 80/2023/NĐ-CP (ngày Thứ 5 hàng tuần).
Trên cơ sở số liệu về các yếu tố cấu thành giá cơ sở xăng dầu theo quy định và ý kiến tham gia điều hành giá xăng dầu của Bộ Tài chính gửi bằng văn bản trước 12 giờ của ngày điều hành giá xăng dầu, Bộ Công Thương công bố giá cơ sở và giá bán xăng dầu.
Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương và cơ quan liên quan khẩn trương xây dựng Nghị định sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) của một số mặt hàng xăng dầu tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi ban hành kèm theo Nghị định số 26/2023/NĐ-CP ngày 31/5/2023 của Chính phủ về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi, Danh mục hàng hóa và mức thuế tuyệt đối, thuế hỗn hợp, thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch thuế quan theo trình tự thủ tục rút gọn, trình Chính phủ trong ngày 7/3/2026.
Trong trường hợp các nhà máy lọc dầu trong nước không đảm bảo sản lượng xăng dầu bán ra theo hợp đồng đã ký kết với các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, việc nhập khẩu xăng dầu khó khăn gây thiếu hụt nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong nước, Thủ tướng giao Bộ Công Thương đánh giá tình hình cân đối cung cầu xăng dầu trong nước, chỉ đạo các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu sử dụng xăng dầu dự trữ lưu thông của thương nhân hoặc xuất cấp xăng dầu dự trữ quốc gia theo thẩm quyền và quy định của pháp luật về dự trữ quốc gia để bù đắp thiếu hụt cho thị trường.
Bộ Công Thương chịu trách nhiệm quản lý nhà nước và các số liệu, nội dung đề xuất của mình, tăng cường giám sát kiểm tra, không để xảy ra tiêu cực trục lợi chính sách theo đề xuất.
Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền được giao khẩn trương chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, rà soát các tiêu chuẩn, quy chuẩn xăng sinh học, các điều kiện để sớm triển khai lộ trình chuyển đổi nhiên liệu sinh học, góp phần giảm lượng tiêu thụ xăng khoáng.
