Cùng dự họp có các đồng chí: nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh; nguyên Chủ tịch nước Lương Cường; Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; các nguyên Thủ tướng Chính phủ: Nguyễn Tấn Dũng, Phạm Minh Chính; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, các nguyên Chủ tịch Quốc hội: Nguyễn Văn An, Nguyễn Sinh Hùng, Nguyễn Thị Kim Ngân; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, nguyên Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng, thành viên Ban Chỉ đạo.
Tại Phiên họp, Ban Chỉ đạo cho ý kiến về hai đề cương chi tiết: Báo cáo tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930-2030), định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030-2130) và Báo cáo tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.
Phát biểu tại Phiên họp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh đây là nhiệm vụ chiến lược của Đảng và dân tộc ta. Một thế kỷ lãnh đạo cách mạng kết tinh bản lĩnh, trí tuệ của Đảng, sức sáng tạo của nhân dân và sự hy sinh to lớn của nhiều thế hệ. Trách nhiệm của chúng ta là làm sáng rõ tầm vóc những thành tựu đã thay đổi vận mệnh dân tộc, đúc kết những bài học có giá trị lâu dài, chuẩn bị cơ sở khoa học cho đường lối phát triển đất nước trong thế kỷ tiếp theo.
Đất nước đang triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, bước vào giai đoạn phát triển với yêu cầu cao hơn về năng suất, chất lượng, năng lực tự chủ và đời sống nhân dân. Biến đổi công nghệ, dân số, môi trường, quan hệ quốc tế đặt ra nhiều vấn đề vượt ngoài kinh nghiệm đã có. Tổng kết phải giúp Đảng nhận rõ thời cơ, nguy cơ và năng lực cần chuẩn bị để chủ động dẫn dắt sự phát triển.
Hai cuộc tổng kết cùng phục vụ hoạch định đường lối, chuẩn bị Văn kiện Đại hội XV của Đảng và luận cứ xây dựng Cương lĩnh mới. Báo cáo 100 năm phải làm rõ tiến trình lãnh đạo cách mạng, những lựa chọn chiến lược và bài học xuyên suốt. Báo cáo 40 năm đi sâu vào sự phát triển nhận thức và quá trình hiện thực hóa Cương lĩnh, làm sáng rõ hơn mô hình chủ nghĩa xã hội, con đường và bước đi phù hợp với Việt Nam. Hai báo cáo cần bổ sung cho nhau, thống nhất về luận cứ, đồng thời cũng phải rõ về những đóng góp riêng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ từ thực tiễn lịch sử phải phát triển được nhận thức lý luận, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền; cần lý giải vì sao Đảng quy tụ được sức mạnh dân tộc, vượt qua những bước ngoặt, thử thách hiểm nghèo; đồng thời phân tích thẳng thắn hạn chế, khuyết điểm, những cơ hội chưa tận dụng được. Qua đó, làm rõ năng lực tự đổi mới, tự chỉnh đốn và những điều kiện bảo đảm sự lãnh đạo đúng đắn, bền vững của Đảng, mục tiêu là phát triển đất nước, nâng cao đời sống nhân dân.
Nhân dân phải hiện diện trong toàn bộ quá trình tổng kết với tư cách chủ thể sáng tạo lịch sử; phải thấy rõ sức dân, trí dân trong hình thành, thực hiện đường lối, giám sát quyền lực và thụ hưởng thành quả. Hiệu quả lãnh đạo phải được kiểm chứng bằng khả năng giải quyết những vấn đề của đất nước, bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.
Tầm nhìn đến năm 2130 đòi hỏi tư duy vượt khỏi giới hạn một nhiệm kỳ, gắn với trách nhiệm của nhiều thế hệ; cần xác định những giá trị phải giữ vững, những năng lực phải tích lũy, những không gian phát triển cần mở ra. Đặc biệt, phải làm rõ Đảng cần đổi mới tư duy, phương thức lãnh đạo và chuẩn bị đội ngũ như thế nào để lãnh đạo một đất nước phát triển ở trình độ cao hơn.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tập trung hoàn thiện đề cương để định hướng nghiên cứu. Những vấn đề đã có căn cứ cần xác định rõ; những vấn đề mới, còn ý kiến khác nhau phải được đặt thành nhiệm vụ nghiên cứu với phương pháp kiểm chứng phù hợp. Đề cương cần tạo điều kiện cho phát hiện khoa học, khuyến khích tìm tòi có trách nhiệm, gắn kiên định nền tảng tư tưởng với phát triển sáng tạo lý luận từ thực tiễn Việt Nam.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh cần thống nhất mục tiêu và kết cấu của hai báo cáo; phải làm rõ những giá trị lịch sử và những bài học về sự lãnh đạo của Đảng. Tổng kết phải làm nổi bật tầm vóc những thành tựu đã thay đổi vận mệnh dân tộc; phải làm sâu sắc bài học dựa vào nhân dân. Trọng tâm là lý giải sự thống nhất giữa kiên định độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội và sáng tạo trong đường lối, sách lược, phương pháp. Cùng với khẳng định thành tựu, phải phân tích thẳng thắn hạn chế, sai lầm, cơ hội bị bỏ lỡ và quá trình sửa chữa.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị làm rõ một số nội dung, phát triển lý luận qua tổng kết thực hiện Cương lĩnh; xác lập tầm nhìn và năng lực lãnh đạo trong kỷ nguyên tới; bảo đảm phương pháp khoa học và chất lượng luận cứ.
Về tổ chức thực hiện và hoàn thiện Đề án trình Trung ương, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, Cơ quan Thường trực và Tổ Biên tập hoàn thiện báo cáo tiếp thu, giải trình; làm rõ nội dung chỉnh sửa, vấn đề cần nghiên cứu tiếp và nội dung xin ý kiến. Trách nhiệm của chúng ta là làm cho trí tuệ tích lũy trong lịch sử tiếp tục trở thành năng lực dẫn dắt sự phát triển của đất nước. Công trình tổng kết phải bồi đắp bản lĩnh của Đảng, phát huy sức sáng tạo của nhân dân, chuẩn bị những điều kiện vững chắc cho tương lai.
