Tội phạm trẻ ngày càng nguy hiểm

Khi trẻ em, thanh thiếu niên thường xuyên tiếp xúc với nội dung bạo lực trên mạng xã hội, phim ảnh, game, sẽ dễ mất dần khả năng đồng cảm

Nếu trước đây, hành vi phạm pháp của người trẻ thường được lý giải bằng sự bồng bột, bột phát thì gần đây, tội phạm ngày càng trẻ hóa, lạnh lùng, có tính toán và tổ chức.

Vừa qua, TAND TP HCM tuyên phạt bị cáo Nguyễn Ngọc Thiên (SN 2001) 13 năm tù, Nguyễn Văn Hoài (SN 2005) 7 năm tù về cùng tội danh "Mua bán người dưới 16 tuổi".

Lệch chuẩn về nhận thức và đạo đức

Điều khiến dư luận bàng hoàng là thời điểm gây án (năm 2022), các bị cáo mới chỉ từ 18 đến 22 tuổi, lứa tuổi đang ở giai đoạn định hình nhân cách, nghề nghiệp và tương lai.

Không phải một sai lầm bột phát, vụ án cho thấy dấu hiệu của một quy trình phạm tội được tổ chức khá bài bản. Hoài lập các tài khoản Facebook ảo, đăng tin tuyển dụng "việc nhẹ lương cao" để dụ dỗ các bé gái. Sau khi tiếp cận được nạn nhân, Hoài và Thiên dựng lên màn kịch "chuộc người khỏi quán karaoke" với số tiền 86 triệu đồng nhằm tạo sự ràng buộc nợ nần. Từ đó, các bé gái chưa đầy 14 tuổi bị ép buộc sang Campuchia làm việc.

Trong toàn bộ quá trình ấy, con người bị xem như một món hàng có thể quy đổi thành tiền. Thiên khai nhận 150 USD cùng 3 triệu đồng tiền ăn uống từ đối tượng tên "Lão Bản" ở Campuchia, nếu dẫn thành công một người sang biên giới. Hoài được hứa trả 50 USD cho mỗi nạn nhân dụ dỗ thành công.

Nguyễn Ngọc Thiên (bìa trái) tại phiên xét xử của TAND tỉnh Đắk Lắk.
Nguyễn Ngọc Thiên (bìa trái) tại phiên xét xử của TAND tỉnh Đắk Lắk.

Đáng chú ý, trước đó, vào tháng 6/2023, TAND tỉnh Đắk Lắk đã tuyên phạt bị cáo Nguyễn Ngọc Thiên 13 năm tù, Hà Phúc Minh Đăng (18 tuổi, cháu ruột Thiên) 8 năm tù với cùng thủ đoạn lừa bán người sang Campuchia. Tổng hợp với bản án hiện tại, buộc bị cáo Thiên phải chấp hành hình phạt chung là 26 năm tù giam.

Luật sư Nguyễn Văn Đông (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định đây là biểu hiện rõ của ý thức phạm tội. Với thủ đoạn tinh vi, có sự tính toán lợi ích, không thể xem đây là lỗi lầm nhất thời mà là sự lệch chuẩn nghiêm trọng về nhận thức và đạo đức, thể hiện thái độ coi thường pháp luật.

Theo luật sư Nguyễn Văn Đông, khi lật giở hồ sơ của nhiều vụ án do người trẻ gây ra, có thể nhận thấy những điểm chung đáng suy ngẫm. Như trường hợp của Nguyễn Ngọc Thiên, bị cáo chỉ học đến lớp 3/12 rồi bỏ học. Việc rời ghế nhà trường quá sớm khiến bị cáo thiếu hụt nghiêm trọng nền tảng tri thức, kỹ năng sống và hiểu biết pháp luật. Không nghề nghiệp ổn định, rơi vào trạng thái nhàn rỗi, người trẻ rất dễ bị lôi kéo vào các hoạt động phi pháp.

Hồi chuông cảnh báo

Không chỉ dừng lại ở các vụ xâm hại, tình trạng bạo lực tước đoạt mạng sống cũng đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Mới đây, Công an tỉnh Lâm Đồng đã dựng lại hiện trường vụ án mạng xảy ra tối 25-1 tại khu vực công viên ven sông Cà Ty. Hai nghi phạm trực tiếp gây án là Lê Minh S. và Lê Phước G., mới 15 và 16 tuổi.

Theo hồ sơ ban đầu, khoảng 23 giờ 50 phút cùng ngày, anh Huỳnh Công Minh D. (18 tuổi) cùng nhóm bạn đang ngồi chơi thì bị một nhóm thanh thiếu niên lạ mặt vô cớ gây sự. Chỉ sau vài câu lời qua tiếng lại, nhóm này đã dùng dao tấn công khiến anh D. tử vong.

Điều khiến dư luận đặc biệt bức xúc là thái độ của hai thiếu niên trong quá trình dựng lại hiện trường. Trong một số đoạn clip lan truyền trên mạng xã hội, cả hai thậm chí vẫy tay trước đám đông hiếu kỳ. Thái độ thản nhiên ấy cho thấy sự đứt gãy nguy hiểm giữa hành vi và cảm xúc, khi cái chết của người khác không còn đủ sức tạo ra nỗi sợ hay day dứt.

Theo ThS Nguyễn Thị Hải Yến - chuyên gia giáo dục, đây là biểu hiện của sự chai sạn cảm xúc. "Khi trẻ em, thanh thiếu niên thường xuyên tiếp xúc với nội dung bạo lực trên mạng xã hội, phim ảnh, game, sẽ dễ mất dần khả năng đồng cảm. Trong một số trường hợp, hành vi gây án không còn gắn với cảm giác tội lỗi mà trở thành cách để gây chú ý, thậm chí để thể hiện bản thân" - bà Yến phân tích.

Theo các chuyên gia, gia đình và nhà trường chính là hai "tuyến phòng thủ" quan trọng nhất trong việc ngăn chặn tội phạm trẻ. Khi hai tuyến này bị suy yếu, nguy cơ lệch chuẩn hành vi gia tăng rõ rệt. Không ít gia đình mải mưu sinh, buông lỏng quản lý con cái. Nhà trường thì chưa đủ nguồn lực để theo sát những học sinh có nguy cơ bỏ học sớm. Khoảng trống ấy rất dễ bị các nhóm tội phạm lợi dụng, đặc biệt trong bối cảnh mạng xã hội bùng nổ. Không gian ảo trở thành nơi tuyển mộ, dụ dỗ, thậm chí "huấn luyện" người trẻ phạm tội. Từ mua bán người, lừa đảo đến bạo lực, ma túy, nhiều hành vi phạm pháp được "bình thường hóa" qua những câu chuyện, clip và lời rủ rê trá hình.

Từ góc độ quản lý xã hội, ThS Nguyễn Thị Hải Yến cho rằng việc giữ trẻ em, thanh thiếu niên trong hệ thống giáo dục, tạo cơ hội học nghề, việc làm; tăng cường giáo dục pháp luật, kỹ năng sống; đồng thời nâng cao vai trò của gia đình và cộng đồng là những giải pháp căn cơ, lâu dài.

"Tội ác, dù do người trẻ hay người lớn gây ra, đều phải chịu sự phán xét nghiêm minh của pháp luật. Nhưng hành vi phạm tội của một bộ phận người trẻ hiện nay cho thấy đó không còn đơn thuần là sự nông nổi tuổi trẻ, mà là hồi chuông cảnh báo về những thiếu hụt trong giáo dục, quản lý và định hướng giá trị sống. Nếu không kịp thời lấp đầy những khoảng trống ấy, cái giá mà xã hội phải trả sẽ không chỉ là những bản án" - bà Nguyễn Thị Hải Yến nhấn mạnh.

Xử lý hình sự, dù cần thiết, chỉ là giải pháp cuối cùng. Quan trọng hơn là ngăn chặn từ sớm, bằng cách lấp đầy những khoảng trống trong giáo dục, quản lý và định hướng giá trị sống cho người trẻ.

nld.com.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Hoạt động tuần tra, kiểm soát được lực lượng CSGT triển khai thường xuyên, liên tục, xuyên suốt kỳ nghỉ lễ.

Quyết tâm đảm bảo an toàn cho người dân trong suốt kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5

Để đảm bảo an toàn cho người dân trong suốt kỳ nghỉ lễ 30/4 và 01/5, kéo giảm các vụ tai nạn giao thông liên quan đến hành vi vi phạm nồng độ cồn, ma túy, tốc độ, lực lượng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Lào Cai tăng cường tuần tra, kiểm soát, phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm vào bất kể thời điểm nào trong ngày trên các tuyến đường.

Giao thông nông thôn: Khi “mạch máu” cần thêm “rào chắn” an toàn

Giao thông nông thôn: Khi “mạch máu” cần thêm “rào chắn” an toàn

Những con đường bê tông, nhựa hóa trải dài đến tận thôn bản đã thay đổi hoàn toàn diện mạo nông thôn. Tuy nhiên, đằng sau sự khởi sắc ấy, tình hình giao thông ở khu vực nông thôn tiềm ẩn nhiều biến phức tạp. Chính vì vậy, việc tăng cường quản lý an toàn giao thông nông thôn đòi hỏi những giải pháp đồng bộ, bền bỉ và hiệu quả hơn nữa, nhằm bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân.

Đường mở rộng, cột điện vẫn “án ngữ”, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông

Đường mở rộng, cột điện vẫn “án ngữ”, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông

Phong trào hiến đất mở rộng đường giao thông nông thôn đang làm thay đổi diện mạo nhiều vùng quê ở Lào Cai. Tuy nhiên, tại xã Xuân Quang, sau khi đường được mở rộng, nhiều cột điện chưa kịp di dời lại nằm ngay trong phạm vi mặt đường, gây cản trở giao thông và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Hành lang cầu thành nơi họp chợ tự phát, nguy cơ mất an toàn giao thông

Hành lang cầu thành nơi họp chợ tự phát, nguy cơ mất an toàn giao thông

Tại một số tuyến giao thông trên địa bàn tỉnh Lào Cai, tình trạng người dân mang nông sản ra bày bán ngay trên hành lang, lề đường vẫn diễn ra khá phổ biến. Hoạt động này không chỉ gây cản trở giao thông mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, nhất là tại những khu vực có lưu lượng phương tiện lớn, tầm nhìn hạn chế.

Xã Xuân Ái ra mắt mô hình “Chi hội phụ nữ không ma túy”

Xã Xuân Ái ra mắt mô hình “Chi hội phụ nữ không ma túy”

Hưởng ứng chủ trương xây dựng “xã không ma túy”, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Xuân Ái đã đồng loạt ra mắt 5 mô hình "Chi hội phụ nữ không ma túy” tại các thôn Tân An, Đại Thắng, Đại Phác, Phúc Thành và Tân Thành, hình thành mạng lưới tự quản rộng khắp, góp phần nâng cao nhận thức, tăng cường phòng ngừa và đẩy lùi tệ nạn ma túy ngay từ cơ sở.

Tư vấn pháp luật, tiếp sức cho phạm nhân tái hòa nhập cộng đồng

Hội Luật gia tỉnh Lào Cai: Tư vấn pháp luật, tiếp sức cho phạm nhân tái hòa nhập cộng đồng

Sáng 28/4, Hội Luật gia tỉnh Lào Cai phối hợp với Ban Giám thị Trại giam Hồng Ca (thuộc Cục C10 - Bộ Công an) tổ chức hội nghị tuyên truyền, phổ biến và tư vấn pháp luật cho các phạm nhân sắp chấp hành xong án phạt tù. Đây là hoạt động ý nghĩa nhằm trang bị kiến thức và củng cố tâm lý, giúp người chấp hành xong án tự tin hơn trước khi tái hòa nhập với gia đình và cộng đồng.

Lào Cai tăng cường bảo đảm an toàn giao thông tuyến đường đi Sa Pa trước kỳ nghỉ lễ

Lào Cai tăng cường bảo đảm an toàn giao thông tuyến đường đi Sa Pa

Bước vào kỳ nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương, 30/4 và 01/5, lưu lượng phương tiện trên quốc lộ 4D, chiều từ phường Lào Cai đi Sa Pa, và tỉnh lộ 155, chiều từ Sa Pa qua cầu Móng Sến xuôi về phường Lào Cai tăng cao. Trước nguy cơ ùn tắc, va chạm trên đường đèo dốc, lực lượng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Lào Cai tăng cường tuần tra, phân luồng từ xa, kịp thời xử lý các nguy cơ mất an toàn trên tuyến.

Lào Cai: Khởi tố, bắt tạm giam 3 đối tượng tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy

Lào Cai: Khởi tố, bắt tạm giam 3 đối tượng tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy

Ngày 23/4, cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lào Cai đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thi hành Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Nguyễn Tất Đạt (sinh năm 1995), Hoàng Ngọc Hải (sinh năm 1998) và Nguyễn Khánh Anh (sinh năm 2000), cùng trú tại tỉnh Lào Cai, để điều tra về hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

 Cam Đường tăng cường các giải pháp đảm bảo an ninh, trật tự

Cam Đường tăng cường các giải pháp đảm bảo an ninh, trật tự

Thời gian gần đây, tại một số khu dân cư trên địa bàn phường Cam Đường xảy ra mất trộm tài sản, gây tâm lý lo lắng trong Nhân dân. Trước thực tế đó, chính quyền địa phương và lực lượng chức năng đang tăng cường các giải pháp phòng ngừa, giữ gìn an ninh, trật tự; đồng thời khuyến cáo người dân nâng cao ý thức tự bảo vệ tài sản, không để kẻ xấu lợi dụng sơ hở.

fb yt zl tw