Sự kiện lịch sử trọng đại này của dân tộc là mốc son chói lọi trong hành trình xây dựng, phát triển thể chế dân chủ. Sự kiện cũng khẳng định đanh thép về mặt pháp lý về quyền làm chủ của Nhân dân, mở ra thời kỳ phát triển mới của đất nước Việt Nam.
Chỉ một ngày sau khi đất nước giành được độc lập, ngày 3-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu rõ một trong “Những nhiệm vụ cấp bách của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa” là “Chính phủ tổ chức càng sớm càng hay cuộc Tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu phiếu. Tất cả công dân trai gái mười tám tuổi đều có quyền ứng cử và bầu cử, không phân biệt giàu nghèo, tôn giáo, dòng giống...”.
Trong những ngày đầu sau khi giành độc lập, đất nước còn muôn vàn khó khăn. Nhưng trên hết là quyền lợi tối cao của dân tộc, quyết tâm bảo vệ nền độc lập, tự do vừa giành được, dưới sự lãnh đạo sáng suốt và tài tình của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, với tinh thần yêu nước nồng nàn và khí thế hào hùng cách mạng, ngày 6-1-1946, công dân Việt Nam từ 18 tuổi trở lên trên khắp mọi miền của Tổ quốc, không phân biệt nam nữ, giàu nghèo, dân tộc, tôn giáo... đã nô nức tham gia cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu ra Quốc hội theo nguyên tắc dân chủ, trực tiếp và bỏ phiếu kín.
Cuộc Tổng tuyển cử ngày 6-1-1946 thắng lợi đã mở ra một thời kỳ mới của đất nước có một Quốc hội, một Chính phủ thống nhất, một hệ thống chính quyền với đầy đủ cơ sở pháp lý để đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, thay mặt nhân dân Việt Nam quyết định những công việc hệ trọng của đất nước.
Sự kiện cũng đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử, người dân Việt Nam từ thân phận nô lệ đã trở thành công dân của một nước tự do, độc lập, tự quyết định vận mệnh của mình, tự lựa chọn và dựng xây chế độ dân chủ cộng hòa.
Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử ngày 6/1/1946 là thắng lợi của tinh thần yêu nước, truyền thống giữ vững độc lập, tự do của dân tộc; thắng lợi của chính thể dân chủ cộng hòa lần đầu tiên được thiết lập trên đất nước Việt Nam. Đây cũng là thắng lợi của đường lối cách mạng đúng đắn, sáng tạo do Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo.
80 năm gắn bó, đồng hành với dân tộc, Quốc hội Việt Nam trải qua 15 nhiệm kỳ và luôn thực hiện tốt lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong “Lời kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu” (ngày 5/1/1946): “Những người trúng cử, sẽ phải ra sức giữ vững nền độc lập của Tổ quốc, ra sức mưu sự hạnh phúc cho đồng bào. Phải luôn luôn nhớ và thực hành câu: Vì lợi nước, quên lợi nhà; vì lợi chung, quên lợi riêng”.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, sự giám sát của cử tri và nhân dân, Quốc hội đã không ngừng lớn mạnh, thực hiện có hiệu quả chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Hiến pháp và pháp luật. Quốc hội luôn nỗ lực hoàn thành trọng trách của cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Quốc hội thực hiện quyền lập hiến, quyền lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước theo ý chí, nguyện vọng của nhân dân và giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà nước.
Đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao trong giai đoạn cách mạng mới, hoạt động lập pháp của Quốc hội trong 15 nhiệm kỳ qua, đặc biệt là khóa XV đã có nhiều chuyển biến tích cực, thực chất, cả về số lượng và chất lượng, kịp thời thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, đáp ứng yêu cầu cấp thiết của thực tiễn phát triển. Hoạt động giám sát tập trung vào những vấn đề bức xúc của cuộc sống, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, thúc đẩy việc thực hiện Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa.
Việc quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước và các công trình, dự án quan trọng quốc gia... ngày càng được cải tiến, thực chất hơn, đáp ứng kịp thời yêu cầu của thực tiễn đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Hoạt động đối ngoại của Quốc hội được đẩy mạnh, mở rộng trên cả bình diện song phương và đa phương, đưa ngoại giao nghị viện đi vào chiều sâu, góp phần làm cho nhân dân thế giới và bạn bè quốc tế hiểu biết rõ hơn về đất nước, con người và nền văn hóa Việt Nam, nâng cao vai trò, vị thế của nước ta trên trường quốc tế.
Tiếp nối hành trình vinh quang 15 nhiệm kỳ đã qua, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, diễn ra đúng dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu ra Quốc hội Việt Nam, sẽ tiếp nối mạch nguồn dân chủ của đất nước, khẳng định sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, đưa đất nước vững bước trong kỷ nguyên phát triển giàu mạnh, thịnh vượng.
Thành công của cuộc bầu cử sẽ tiếp tục tạo nên dấu mốc lịch sử mới trong hành trình 80 năm Quốc hội Việt Nam. Đặc biệt, sự kiện chính trị trọng đại - ngày hội của non sông diễn ra ngay sau Đại hội lần thứ XIV của Đảng sẽ tạo bước khởi đầu quan trọng cho việc xây dựng, kiện toàn bộ máy nhà nước nhiệm kỳ mới, tạo nền tảng chính trị - xã hội vững chắc để triển khai thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng.
Thành tựu 80 năm của Quốc hội Việt Nam trong quá trình đồng hành với dân tộc trong kỷ nguyên mới tiếp tục khẳng định nhiệm vụ bảo đảm và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố quyết định để Quốc hội hoàn thành xuất sắc trọng trách mà nhân dân ủy thác, giao phó. Quốc hội cũng luôn luôn là hiện thân của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.
Với vị trí, vai trò là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của đất nước, yêu cầu nhiệm vụ đặt ra đối với Quốc hội trong kỷ nguyên mới rất nặng nề nhưng cũng rất đỗi vinh quang. Quốc hội sẽ tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, thực hiện tốt hơn nữa chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Hiến pháp và pháp luật, kịp thời thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn và ý chí, nguyện vọng của Nhân dân.
Phát huy truyền thống vẻ vang trong 80 năm qua, Quốc hội nước ta sẽ tiếp tục xứng đáng là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
