Ngày 9/11, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 tổ chức ca lấy ghép đa tạng từ người hiến chết não, cứu sống 6 bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo và 2 bệnh nhân chờ ghép.
Người hiến chết não là nam quân nhân, 55 tuổi. Bệnh nhân có tiền sử tăng huyết áp, đột quỵ nhồi máu não cũ 2 lần, rối loạn lipid máu. Ngày 4/11, bệnh nhân vào viện vì rối loạn ý thức, khó nói giờ thứ 2, được chẩn đoán nhồi máu não cấp hố sọ sau do tắc đỉnh động mạch thân nền, hẹp khít V4 động mạch đốt sống hai bên giờ thứ 2, can thiệp cấp cứu lấy huyết khối.
Sau can thiệp, tình trạng không cải thiện, chuyển dạng xuất huyết cầu não phải. Các bác sĩ đã điều trị tích cực cho bệnh nhân, song điều kỳ diệu đã không đến với người bệnh.
Sau khi nhận được thông tin về tình trạng của bệnh nhân và với tấm lòng thiện nguyện, nhân đạo, gia đình bệnh nhân đã đồng ý hiến tặng tạng để cứu những người bệnh khác đang chờ đợi cơ hội sống.
Ngay lập tức, sáng 9/11, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 khẩn trương tổ chức hội chẩn liên viện, các chuyên khoa trong bệnh viện thống nhất phương án lấy và ghép các tạng.
Cuộc hội chẩn kéo dài 2 giờ đồng hồ, dưới sự chủ trì của Thiếu tướng, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Hữu Song - Giám đốc Bệnh viện. Toàn bộ các kíp, phòng, khoa trong Bệnh viện được huy động tối đa, dốc toàn tâm, toàn lực, “tất cả vì người bệnh”.
Thiếu tướng, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Hữu Song chỉ đạo, với ca lấy ghép đa tạng từ người hiến chết não này, ê-kíp bệnh viện ngay lập tức tiến hành: Ghép tim cho 1 bệnh nhân; để ghép cho 2 bệnh nhân (một bệnh nhân tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108; vận chuyển thùy gan trái cho Bệnh viện Vinmec); 2 thận ghép cho 2 bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối; lấy và vận chuyển phổi cho Bệnh viện Phổi Trung ương. Riêng 2 giác mạc được lấy để bảo quản, chờ ghép cho 2 bệnh nhân phù hợp.
"Các kíp, bộ phận cần phối hợp hiệp đồng chặt chẽ, nhịp nhàng, vì tất cả người bệnh trông chờ vào chúng ta", Giáo sư, Tiến sĩ Lê Hữu Song yêu cầu khẩn trương.
Chia sẻ về ca lấy-ghép đa tạng này, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Hữu Song cho biết, từ một lá gan của người hiến chết não, kíp phẫu thuật đã thực hiện chia thành 2 mảnh ghép gan hoàn chỉnh, đủ chức năng để ghép cho 2 bệnh nhân cùng lúc: một người lớn (ghép tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108) và một trẻ em (được vận chuyển cho Bệnh viện Vinmec).
Theo các chuyên gia ghép tạng, kỹ thuật chia gan trong bụng để ghép (In-Situ Split Liver Transplantation) là kỹ thuật phức tạp bậc nhất trong lĩnh vực ghép gan, đòi hỏi phẫu thuật viên phải đánh giá chính xác giải phẫu gan và các biến thể mạch máu-đường mật; tính toán thể tích mảnh ghép bảo đảm đủ chức năng sau ghép; phối hợp đồng bộ giữa kíp lấy tạng, kíp chia gan và hai kíp ghép gan.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Văn Quang – Phó Chủ nhiệm Khoa Phẫu thuật Gan-Mật-Tụy cho biết, việc chia gan trong ổ bụng để ghép có ưu điểm: Bảo tồn tưới máu gan trong quá trình chia; Hạn chế thời gian thiếu máu lạnh; Kiểm soát tốt giải phẫu mạch máu và đường mật; Giảm nguy cơ tổn thương mảnh ghép do thao tác ngoài cơ thể.
Là đơn vị đầu tiên tại Việt Nam thực hiện thành công kỹ thuật chia gan trong bụng vào tháng 4/2024, đến nay, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã thực hiện thành công 7 ca chia gan để ghép, cứu sống đồng thời bệnh nhân người lớn và trẻ em từ một lá gan của người hiến chết não.
Đối với ca ghép tim, bệnh nhân được chẩn đoán suy tim giai đoạn D do bệnh cơ tim thể giãn và đã cấy thiết bị thất trái nhằm kéo dài thời gian chờ ghép.
Theo Tiến sĩ Ngô Vi Hải – Chủ nhiệm khoa Ngoại lồng ngực, trường hợp này từng được đặt dụng cụ hỗ trợ thất trái, vì vậy cuộc mổ sẽ khó khăn vì rất dính, cần phải bảo đảm, tính toán về mặt chiến thuật, kỹ thuật rất kỹ càng.
"Do đã có kinh nghiệm, cùng sự phối hợp giữa các khâu phù hợp, chúng tôi đã rút ngắn thời gian thiếu máu của quả tim chỉ còn 80 phút, từ lúc kẹp động mạch chủ ở người hiến đến khi tim được tái tưới máu ở người nhận", Tiến sĩ Hải cho hay.
Cùng thời điểm, tại 2 phòng mổ khác, các kíp ghép thận đang khẩn trương tiến hành ghép thận cho hai bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối. Đối với 2 ca ghép thận, cả 2 thận ghép đều hoạt động tốt, tốc độ dòng tiểu mỗi thận khoảng 300ml/giờ đầu, nước tiểu trong. Các bệnh nhân đều trong tình trạng tốt.
Sau ghép, các bệnh nhân được chăm sóc, điều trị tích cực, 24/24. Hiện nay, sức khỏe của các bệnh nhân ghép gan, ghép thận diễn biến thuận lợi, chức năng gan và thận đang cải thiện tốt. Ca ghép tim tiếp tục được theo dõi, chăm sóc tích cực.
Theo Tiến sĩ, bác sĩ Lê Trung Hiếu – Phó Giám đốc phụ trách quản lý, điều hành Trung tâm Ghép tạng, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, việc tăng cường năng lực phát hiện và quản lý nguồn hiến tạng chết não tiềm năng giữ vai trò then chốt trong chiến lược phát triển ghép tạng của bệnh viện. Đây không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn, mà còn là nền tảng giúp mở rộng cơ hội cứu sống những bệnh nhân nặng đang chờ đợi nguồn tạng phù hợp.
