Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Tết tháng Năm của người Tày

Tết tháng Năm của người Tày

Người Tày cũng như các dân tộc thiểu số khác sinh sống ở Lào Cai đều có những nghi lễ truyền thống trong các dịp lễ, tết cổ truyền của dân tộc. Ngoài tết Nguyên đán, người Tày còn có Tết tháng Ba - thanh minh, Tết tháng Năm - đoan ngọ, Tết tháng Bảy - Rằm tháng Bảy, Tết cơm mới - tháng 9 âm lịch. Tết tháng Năm, theo tiếng Tày gọi là “chiêng bươn hả” - trùng với ngày Tết đoan ngọ (còn gọi là tục giết sâu bọ) diễn ra vào 5/5 âm lịch.

a1.jpg
Vào dịp lễ, tết, đồng bào Tày thường tổ chức sửa soạn mâm lễ cúng tổ tiên, trong đó không thể thiếu một nghi thức được duy trì cho đến ngày nay, đó là làm bánh truyền thống. (Trong ảnh: Người Tày Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên làm bánh.
a2.jpg
Thông thường, tết Nguyên đán người Tày gói bánh chưng đen (nhiều nơi gọi là bánh chưng gù) - tiếng Tày gọi là “pẻng đăm”, còn Tết tháng Bảy làm bánh chuối (pẻng cổi), Tết tháng Ba làm bánh trứng kiến (pẻng nòn hay) và tháng Năm làm bánh nhân lạc đường, bánh nhân thịt… (Trong ảnh: Người Tày xã Làng Giàng, huyện Văn Bàn làm bánh nhân thịt.)
a4.jpg
Để làm bánh nhân lạc, nhân thịt (theo tiếng Tày là “pẻng nửng”), người Tày hái những tàu lá chuối đem phơi một nắng cho héo vừa phải vẫn còn độ xanh của lá chuối; nghiền gạo nếp thành bột và đem nhào ướt vừa tay để nặn thành vỏ bánh. Trong ngày Tết tháng Năm, người Tày thường làm bánh có 2 loại nhân mặn, ngọt để phù hợp với sở thích của từng người. Nếu là bánh nhân lạc đường thì rang lạc sau đó bỏ vỏ lụa, dùng chày gỗ nhỏ chà cho lạc vỡ đôi, trộn với đường kính trắng và làm nhân bánh. Còn thịt ba chỉ hoặc thịt nạc vai, lọc bỏ bì, băm nhuyễn, xào chín với hành, nêm vừa ăn, rồi mới gói vào bột nếp làm nhân.
a3.jpg
Sau khi hoàn thành công đoạn vào nhân bánh, cho 2 phần bánh đặt ngang vào lá chuối đã phơi héo, rồi gói và xoáy tạo thành một cặp bánh, dùng lạt giang buộc túm một đầu. Gói bánh xong, cho lên bếp để hấp cách thủy (đồ) khoảng 30 - 45 phút bánh chín là được.
a5.jpg
Theo bậc cao niên trong các bản người Tày kể lại, trước đây, mỗi dịp Tết tháng Năm, từ chiều hôm trước, những cô gái tuổi mới lớn hoặc phụ nữ trong bản lấy hoa bóng nước về giã với nghệ, sau đó bọc vào lá chuối và nướng lên, rồi dùng để sơn lên móng tay, móng chân.
a6.jpg
Theo quan niệm của người Tày ở Dương Quỳ (Văn Bàn), nhuộm móng tay, chân với mong muốn lông con sâu róm, con bọ không chạm được vào người mình - cũng hàm ý giống với ý nghĩa “giết sâu bọ”. Ngày xưa, vào Tết tháng Năm, nhà nào tổ chức làm màu bóng nước để sơn móng tay, móng chân thì rất đông nam thanh, nữ tú đến nhà chơi, cùng nhau nhuộm móng.
a7.jpg
Người Tày ở Nghĩa Đô (Bảo Yên) gọi cây bóng nước là cây “quao” và quan niệm rằng, khi hái hoa để bọc nhuộm tay thì phải kiêng không cho gà trống nhìn thấy, bởi gà trống nhìn thấy thì khi bọc tay, không thành màu đỏ nữa. Màu của hoa bóng nước bám chắc hơn cả sơn móng tay, phải 4 - 5 tháng sau mới mờ đi, cách duy nhất là chờ móng tay mọc lên rồi cắt đi.
a8.jpg
Trẻ em người Tày hào hứng được nhuộm móng tay trong ngày Tết tháng Năm.

Cùng với mổ lợn, làm bánh, nhuộm móng tay, người Tày cũng chuẩn bị hoa quả để sáng hôm sau tổ chức ăn Tết tháng Năm. Họ cũng quan niệm, khi tỉnh giấc, việc đầu tiên là phải ăn quả để “làm lý” giết sâu bọ... Cả gia đình quây quần bên nhau, khi lúa mới gặt xong (nếu cấy hai vụ lúa) hoặc lúa đang xanh (ruộng một vụ mùa) đều vui vẻ hàn huyên câu chuyện đoàn viên.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Phạm Quỳnh Loan và duyên nghiệp với thi ca

Phạm Quỳnh Loan và duyên nghiệp với thi ca

Phạm Quỳnh Loan là một trong số ít nhà thơ nữ của Hội Liên hiệp VHNT Lào Cai. Chị kết nạp vào hội năm 2017 và nhanh chóng tạo được sự chú ý bởi những vần thơ dịu dàng, sâu lắng, chất chứa nhiều nỗi niềm và một sức sáng tác mạnh mẽ. Chỉ 3 năm sau đó, chị đã đủ điều kiện kết nạp vào Hội Nhà văn Việt Nam. Trong gần 10 năm nghiêm túc sáng tạo, chị đã cho ra mắt 5 tập thơ được đánh giá có chất lượng nghệ thuật và gần gũi với cảm xúc của bạn yêu thơ.

22 tác phẩm đoạt giải cuộc thi văn học online “Lào Cai - Vươn tới tương lai”

22 tác phẩm đoạt giải cuộc thi văn học online “Lào Cai - Vươn tới tương lai”

Được phát động từ ngày 14/ 10 đến hết tháng 11/2025, cuộc thi văn học online dành cho thanh, thiếu niên năm 2025 với chủ đề “Lào Cai - Vươn tới tương lai” đã thu hút sự quan tâm và hưởng ứng nhiệt tình của đông đảo cây bút trẻ, tạo nên một diễn đàn sáng tạo văn học đầy sức sống trên không gian mạng.

Xã Lao Chải tổ chức Lễ hội “Sắc chàm Lao Chải”

Xã Lao Chải tổ chức Lễ hội “Sắc chàm Lao Chải”

Ngày 1/1/2026, UBND xã Lao Chải đã tổ chức Lễ hội “Sắc chàm Lao Chải”. Đây là hoạt động thiết thực chào mừng năm mới 2026 - Xuân Bính Ngọ; đồng thời góp phần thực hiện nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp về phát triển kinh tế - xã hội gắn với gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

vẻ đẹp của hoa Tớ dày

Rực rỡ sắc hoa Tớ dày

Khi những cơn gió hanh hao của mùa đông tràn qua các vách đá và cái lạnh se sắt bắt đầu bủa vây nơi rẻo cao, Mù Cang Chải khoác lên mình tấm áo mới, lộng lẫy và kiêu sa đến lạ kỳ. Không phải màu vàng óng ả của những triền ruộng bậc thang mùa lúa chín, cũng không phải màu trắng tinh khôi của hoa mơ, hoa mận, đó là sắc hồng rực rỡ, tràn đầy sức sống của hoa Tớ dày – loài hoa được mệnh danh là "linh hồn" của núi rừng Tây Bắc mỗi độ xuân tới.

Rộn ràng Chương trình nghệ thuật “Sắc xuân biên cương - Khát vọng Lào Cai” chào năm mới 2026

Rộn ràng Chương trình nghệ thuật “Sắc xuân biên cương - Khát vọng Lào Cai” chào năm mới 2026

Trong không khí hân hoan chào đón năm mới, tối 31/12, tại Quảng trường Đinh Lễ, phường Lào Cai đã diễn ra Chương trình nghệ thuật “Sắc xuân biên cương - Khát vọng Lào Cai”. Tham dự chương trình có đồng chí Giàng Thị Dung - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh; lãnh đạo các sở, ban, ngành, cùng đông đảo du khách và Nhân dân trên địa bàn.

Tưng bừng chương trình nghệ thuật chào năm mới 2026

Tưng bừng chương trình nghệ thuật chào năm mới 2026

Tối 31/12, tại Quảng trường 19/8 (phường Yên Bái), UBND tỉnh Lào Cai tổ chức Chương trình nghệ thuật Chào năm mới với chủ đề “Xuân 2026 – Vững niềm tin”. Dự chương trình có đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh; đồng chí Hoàng Thị Thanh Bình - Phó Chủ tịch HĐND tỉnh cùng lãnh đạo các sở, ban, ngành và đông đảo Nhân dân đến theo dõi.

nghi lễ Tằng cẩu

Tục “Tằng cẩu” của người Thái đen Mường Lò

Giữa vùng lòng chảo Mường Lò nơi được mệnh danh là “đất tổ” của người Thái đen, những nét văn hóa cổ xưa vẫn được lưu giữ vẹn nguyên, trong đó có tục “Tằng cẩu” - biểu tượng thiêng liêng và kiêu hãnh của người phụ nữ. Đó không đơn thuần chỉ là một kiểu tóc, mà là lời khẳng định về tiết hạnh, dấu mốc quan trọng nhất trong cuộc đời người con gái khi bước sang trang mới của cuộc sống gia đình.

Tăng cường tuyên truyền các văn bản chỉ đạo và hoạt động lễ hội, chào Xuân năm 2026 trên địa bàn tỉnh Lào Cai

Tăng cường tuyên truyền các văn bản chỉ đạo và hoạt động lễ hội, chào Xuân năm 2026 trên địa bàn tỉnh Lào Cai

Thực hiện các văn bản chỉ đạo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và UBND tỉnh Lào Cai, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai vừa ban hành văn bản đề nghị các cơ quan báo chí địa phương, Cổng Thông tin điện tử tỉnh, Trung tâm Văn hóa và Điện ảnh tỉnh, UBND các xã, phường tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền các nhiệm vụ chính trị trọng tâm và các hoạt động lễ hội, chào Xuân năm 2026 trên địa bàn tỉnh.

Nét đẹp trang phục phụ nữ Dao tuyển ở Sả Hồ

Nét đẹp trang phục phụ nữ Dao tuyển ở Sả Hồ

Thôn Sả Hồ, xã Mường Khương là nơi sinh sống của 55 hộ dân với 90% là người dân tộc Dao tuyển. Người dân nơi đây chủ yếu phát triển kinh tế nhờ nông nghiệp và những đồi quýt sai trĩu quả là nguồn thu nhập chính của hơn một nửa số hộ trong thôn. Dù bận rộn với công việc nương đồi, nhưng người Dao tuyển ở Sả Hồ vẫn gìn giữ nhiều nét đẹp văn hóa, đặc biệt bộ trang phục truyền thống.

Lý Thị Lầu và tình yêu với hoa văn thổ cẩm

Lý Thị Lầu và tình yêu với hoa văn thổ cẩm

Từ những mũi kim, sợi chỉ quen thuộc của đồng bào Mông, Lý Thị Lầu - học sinh lớp 11A, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS&THPT Bát Xát đang góp phần gìn giữ và lan tỏa nét đẹp hoa văn thổ cẩm truyền thống. 

Âm nhạc góp phần định vị thương hiệu văn hóa Tây Bắc

Âm nhạc góp phần định vị thương hiệu văn hóa Tây Bắc

Trong đời sống âm nhạc đương đại, việc bảo tồn văn hóa dân tộc không chỉ dừng ở việc lưu giữ nguyên bản, mà còn là sự kế thừa và phát triển để phù hợp với thị hiếu người nghe, đặc biệt là giới trẻ. Tại Lào Cai - một thế hệ nhạc sĩ trẻ đang miệt mài làm mới những "viên ngọc quý" của âm nhạc truyền thống, mang đến làn gió mới cho âm nhạc dân tộc.

Xã Mù Cang Chải chuẩn bị cho lễ hội hoa Tớ Dày và Festival khèn Mông

Xã Mù Cang Chải chuẩn bị cho lễ hội hoa Tớ Dày và Festival khèn Mông

Những ngày này, khi hoa tớ dày đang khoe sắc trên các sườn núi, khắp các thôn bản xã Mù Cang Chải lại rộn ràng không khí tập luyện chuẩn bị cho Lễ hội hoa Tớ Dày gắn với Festival khèn Mông. Trọng tâm là chương trình nghệ thuật với chủ đề “Lễ hội khèn hoa”, hứa hẹn mang đến cho người dân và du khách không gian văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc Mông.

Phát sóng phim 'Cuba và Việt Nam: Anh em bằng sự lựa chọn' trên truyền hình Việt Nam, Cuba

Phát sóng phim 'Cuba và Việt Nam: Anh em bằng sự lựa chọn' trên truyền hình Việt Nam, Cuba

Phim tài liệu “Cuba và Việt Nam: Anh em bằng sự lựa chọn” được thực hiện nhân dịp kỷ niệm 65 năm ngày Việt Nam và Cuba chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao, sẽ được phát sóng trên Cubavisión Internacional (CVI), các kênh quốc gia của Truyền hình Cuba (TVC) và kênh VTV9 của Đài Truyền hình Việt Nam vào 22h ngày 29/12/2025 - 2/1/2026.

Khơi dậy tự hào dân tộc qua di sản văn hóa

Khơi dậy tự hào dân tộc qua di sản văn hóa

Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, di sản văn hóa luôn được định hình là bản sắc văn hóa, kết tinh trí tuệ và sự sáng tạo của các thế hệ cha ông ta, gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của đất nước, con người Việt Nam.

fb yt zl tw