Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Tết tháng Năm của người Tày

Tết tháng Năm của người Tày

Người Tày cũng như các dân tộc thiểu số khác sinh sống ở Lào Cai đều có những nghi lễ truyền thống trong các dịp lễ, tết cổ truyền của dân tộc. Ngoài tết Nguyên đán, người Tày còn có Tết tháng Ba - thanh minh, Tết tháng Năm - đoan ngọ, Tết tháng Bảy - Rằm tháng Bảy, Tết cơm mới - tháng 9 âm lịch. Tết tháng Năm, theo tiếng Tày gọi là “chiêng bươn hả” - trùng với ngày Tết đoan ngọ (còn gọi là tục giết sâu bọ) diễn ra vào 5/5 âm lịch.

a1.jpg
Vào dịp lễ, tết, đồng bào Tày thường tổ chức sửa soạn mâm lễ cúng tổ tiên, trong đó không thể thiếu một nghi thức được duy trì cho đến ngày nay, đó là làm bánh truyền thống. (Trong ảnh: Người Tày Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên làm bánh.
a2.jpg
Thông thường, tết Nguyên đán người Tày gói bánh chưng đen (nhiều nơi gọi là bánh chưng gù) - tiếng Tày gọi là “pẻng đăm”, còn Tết tháng Bảy làm bánh chuối (pẻng cổi), Tết tháng Ba làm bánh trứng kiến (pẻng nòn hay) và tháng Năm làm bánh nhân lạc đường, bánh nhân thịt… (Trong ảnh: Người Tày xã Làng Giàng, huyện Văn Bàn làm bánh nhân thịt.)
a4.jpg
Để làm bánh nhân lạc, nhân thịt (theo tiếng Tày là “pẻng nửng”), người Tày hái những tàu lá chuối đem phơi một nắng cho héo vừa phải vẫn còn độ xanh của lá chuối; nghiền gạo nếp thành bột và đem nhào ướt vừa tay để nặn thành vỏ bánh. Trong ngày Tết tháng Năm, người Tày thường làm bánh có 2 loại nhân mặn, ngọt để phù hợp với sở thích của từng người. Nếu là bánh nhân lạc đường thì rang lạc sau đó bỏ vỏ lụa, dùng chày gỗ nhỏ chà cho lạc vỡ đôi, trộn với đường kính trắng và làm nhân bánh. Còn thịt ba chỉ hoặc thịt nạc vai, lọc bỏ bì, băm nhuyễn, xào chín với hành, nêm vừa ăn, rồi mới gói vào bột nếp làm nhân.
a3.jpg
Sau khi hoàn thành công đoạn vào nhân bánh, cho 2 phần bánh đặt ngang vào lá chuối đã phơi héo, rồi gói và xoáy tạo thành một cặp bánh, dùng lạt giang buộc túm một đầu. Gói bánh xong, cho lên bếp để hấp cách thủy (đồ) khoảng 30 - 45 phút bánh chín là được.
a5.jpg
Theo bậc cao niên trong các bản người Tày kể lại, trước đây, mỗi dịp Tết tháng Năm, từ chiều hôm trước, những cô gái tuổi mới lớn hoặc phụ nữ trong bản lấy hoa bóng nước về giã với nghệ, sau đó bọc vào lá chuối và nướng lên, rồi dùng để sơn lên móng tay, móng chân.
a6.jpg
Theo quan niệm của người Tày ở Dương Quỳ (Văn Bàn), nhuộm móng tay, chân với mong muốn lông con sâu róm, con bọ không chạm được vào người mình - cũng hàm ý giống với ý nghĩa “giết sâu bọ”. Ngày xưa, vào Tết tháng Năm, nhà nào tổ chức làm màu bóng nước để sơn móng tay, móng chân thì rất đông nam thanh, nữ tú đến nhà chơi, cùng nhau nhuộm móng.
a7.jpg
Người Tày ở Nghĩa Đô (Bảo Yên) gọi cây bóng nước là cây “quao” và quan niệm rằng, khi hái hoa để bọc nhuộm tay thì phải kiêng không cho gà trống nhìn thấy, bởi gà trống nhìn thấy thì khi bọc tay, không thành màu đỏ nữa. Màu của hoa bóng nước bám chắc hơn cả sơn móng tay, phải 4 - 5 tháng sau mới mờ đi, cách duy nhất là chờ móng tay mọc lên rồi cắt đi.
a8.jpg
Trẻ em người Tày hào hứng được nhuộm móng tay trong ngày Tết tháng Năm.

Cùng với mổ lợn, làm bánh, nhuộm móng tay, người Tày cũng chuẩn bị hoa quả để sáng hôm sau tổ chức ăn Tết tháng Năm. Họ cũng quan niệm, khi tỉnh giấc, việc đầu tiên là phải ăn quả để “làm lý” giết sâu bọ... Cả gia đình quây quần bên nhau, khi lúa mới gặt xong (nếu cấy hai vụ lúa) hoặc lúa đang xanh (ruộng một vụ mùa) đều vui vẻ hàn huyên câu chuyện đoàn viên.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Người giữ nghề may áo cỏm ở Mường Lò

Người giữ nghề may áo cỏm ở Mường Lò

Gần 30 năm gắn bó với khung dệt, bàn may, chị Đinh Thị Thỉnh ở tổ dân phố 4, phường Trung Tâm không chỉ tạo ra những bộ trang phục Thái vừa vặn, tôn dáng mà còn tận tâm truyền nghề cho thế hệ trẻ. Những người thợ gắn bó lâu năm như chị Thỉnh góp phần đưa trang phục truyền thống của đồng bào Thái ngày càng hiện diện trong đời sống người dân Mường Lò.

Các địa phương khẩn trương chuẩn bị các điều kiện phục vụ Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Các địa phương khẩn trương chuẩn bị các điều kiện phục vụ Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Hướng tới Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, các hoạt động chuẩn bị tại phường Nghĩa Lộ và các địa phương liên quan đang được tích cực triển khai. Cùng với việc hoàn thiện các hạng mục phục vụ Hội chợ Du lịch Tây Bắc, lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra công tác phòng cháy, chữa cháy tại các cơ sở lưu trú, dịch vụ, bảo đảm các điều kiện đón tiếp, phục vụ người dân và du khách.

Lớp học đặc biệt gìn giữ chữ Nôm Dao ở Tả Phìn

Lớp học đặc biệt gìn giữ chữ Nôm Dao ở Tả Phìn

Nhiều năm qua, Nghệ nhân Nhân dân Tẩn Vần Siệu, bản Tả  Chải, xã Tả Phìn, tâm huyết nghiên cứu, sưu tầm và truyền dạy chữ Nôm Dao miễn phí cho nhiều thế hệ học trò, góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào Dao.

Chợ Mường Lò dấu ấn văn hóa một vùng quê

Chợ Mường Lò dấu ấn văn hóa một vùng quê

Ở trung tâm vùng đất Mường Lò, chợ Mường Lò thuộc phường Trung Tâm không chỉ là điểm giao thương sầm uất bậc nhất khu vực mà còn là không gian lưu giữ những nét đẹp văn hóa Tây Bắc. Mỗi phiên chợ diễn ra không đơn thuần là nơi mua bán, mưu sinh mà đã trở thành điểm hẹn cộng đồng, nơi gặp gỡ, giao lưu, trao truyền bản sắc và kể lại những câu chuyện ngàn đời của đồng bào các dân tộc Thái, Mông, Khơ Mú, Tày, Mường...

Lào Cai tổ chức bắn pháo hoa tại chương trình Khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Lào Cai tổ chức bắn pháo hoa tại chương trình Khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai vừa giao các cơ quan, đơn vị khẩn trương chuẩn bị các điều kiện để tổ chức bắn pháo hoa ngay sau chương trình nghệ thuật đặc biệt khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, dự kiến lúc 21 giờ 15 phút ngày 16/10/2026 tại khu vực Sân vận động Nghĩa Lộ, phường Nghĩa Lộ.

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Hoàng Giang động viên các diễn viên luyện tập màn Đại Xòe tại Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Hoàng Giang động viên các diễn viên luyện tập màn Đại Xòe tại Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Tối 9/10, đồng chí Hoàng Giang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh đã đến thăm, động viên các nghệ nhân, diễn viên đang luyện tập màn Đại Xòe tại sân vận động Nghĩa Lộ, chuẩn bị cho chương trình khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026.

Sôi động các hoạt động trước ngày khai hội Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Sôi động các hoạt động trước ngày khai hội Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Trước ngày khai hội 16/10, không khí chuẩn bị cho Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 tại phường Trung Tâm và Nghĩa Lộ diễn ra sôi nổi. Cùng với những đêm luyện tập đại xòe của hàng trăm diễn viên, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm được tăng cường, sẵn sàng đón Nhân dân và du khách.

Người đưa vẻ đẹp hồ Thác Bà ra thế giới

Người đưa vẻ đẹp hồ Thác Bà ra thế giới

Hơn 20 năm cầm máy, Nghệ sĩ nhiếp ảnh Thanh Miền đã kiên trì tìm kiếm những góc nhìn riêng để khắc họa vẻ đẹp của hồ Thác Bà - “Vịnh Hạ Long trên núi”. Từ những đảo xanh, mặt nước mênh mang, những đàn chim sải cánh, đến nhịp sống của cư dân vùng hồ, vẻ đẹp ấy qua ống kính của ông không chỉ được lưu giữ mà còn từng bước vươn ra sân chơi nhiếp ảnh quốc tế, để hồ Thác Bà được biết đến nhiều hơn.

Nơi nuôi dưỡng cảm xúc tuổi mộng mơ

Nơi nuôi dưỡng cảm xúc tuổi mộng mơ

Qua lăng kính hồn nhiên và tiếng nói chân thực của những cây bút tuổi học trò, văn học trẻ mang những gam màu tươi mới, tràn đầy hơi thở cuộc sống. Các chuyên trang “Trang học đường”, “Văn học trẻ” của Tạp chí Văn nghệ Lào Cai là sân chơi khơi nguồn cảm hứng, nuôi dưỡng tình yêu văn chương, đồng thời góp phần tạo nguồn tác giả trẻ kế cận cho Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh.

Giữ nghề truyền thống gắn với phát triển sinh kế

Giữ nghề truyền thống gắn với phát triển sinh kế

Nhiều nghề truyền thống ở Lào Cai đang được duy trì, phát huy giá trị văn hóa và từng bước tạo việc làm, thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, không ít nghề vẫn sản xuất nhỏ, thiếu thị trường, thiếu lực lượng kế cận, đứng trước nguy cơ mai một. Thực tế đặt ra yêu cầu bảo tồn nghề không chỉ để gìn giữ bản sắc, mà phải gắn với phát triển sinh kế, tạo giá trị kinh tế.

Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Với chủ đề “Tinh hoa Xòe Thái - Sắc màu Tây Bắc”, Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm nay diễn ra từ ngày 15 - 21/10/2026, đúng vào dịp kỷ niệm 5 năm nghệ thuật xòe Thái được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

fb yt zl tw