Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Tết tháng Năm của người Tày

Tết tháng Năm của người Tày

Người Tày cũng như các dân tộc thiểu số khác sinh sống ở Lào Cai đều có những nghi lễ truyền thống trong các dịp lễ, tết cổ truyền của dân tộc. Ngoài tết Nguyên đán, người Tày còn có Tết tháng Ba - thanh minh, Tết tháng Năm - đoan ngọ, Tết tháng Bảy - Rằm tháng Bảy, Tết cơm mới - tháng 9 âm lịch. Tết tháng Năm, theo tiếng Tày gọi là “chiêng bươn hả” - trùng với ngày Tết đoan ngọ (còn gọi là tục giết sâu bọ) diễn ra vào 5/5 âm lịch.

a1.jpg
Vào dịp lễ, tết, đồng bào Tày thường tổ chức sửa soạn mâm lễ cúng tổ tiên, trong đó không thể thiếu một nghi thức được duy trì cho đến ngày nay, đó là làm bánh truyền thống. (Trong ảnh: Người Tày Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên làm bánh.
a2.jpg
Thông thường, tết Nguyên đán người Tày gói bánh chưng đen (nhiều nơi gọi là bánh chưng gù) - tiếng Tày gọi là “pẻng đăm”, còn Tết tháng Bảy làm bánh chuối (pẻng cổi), Tết tháng Ba làm bánh trứng kiến (pẻng nòn hay) và tháng Năm làm bánh nhân lạc đường, bánh nhân thịt… (Trong ảnh: Người Tày xã Làng Giàng, huyện Văn Bàn làm bánh nhân thịt.)
a4.jpg
Để làm bánh nhân lạc, nhân thịt (theo tiếng Tày là “pẻng nửng”), người Tày hái những tàu lá chuối đem phơi một nắng cho héo vừa phải vẫn còn độ xanh của lá chuối; nghiền gạo nếp thành bột và đem nhào ướt vừa tay để nặn thành vỏ bánh. Trong ngày Tết tháng Năm, người Tày thường làm bánh có 2 loại nhân mặn, ngọt để phù hợp với sở thích của từng người. Nếu là bánh nhân lạc đường thì rang lạc sau đó bỏ vỏ lụa, dùng chày gỗ nhỏ chà cho lạc vỡ đôi, trộn với đường kính trắng và làm nhân bánh. Còn thịt ba chỉ hoặc thịt nạc vai, lọc bỏ bì, băm nhuyễn, xào chín với hành, nêm vừa ăn, rồi mới gói vào bột nếp làm nhân.
a3.jpg
Sau khi hoàn thành công đoạn vào nhân bánh, cho 2 phần bánh đặt ngang vào lá chuối đã phơi héo, rồi gói và xoáy tạo thành một cặp bánh, dùng lạt giang buộc túm một đầu. Gói bánh xong, cho lên bếp để hấp cách thủy (đồ) khoảng 30 - 45 phút bánh chín là được.
a5.jpg
Theo bậc cao niên trong các bản người Tày kể lại, trước đây, mỗi dịp Tết tháng Năm, từ chiều hôm trước, những cô gái tuổi mới lớn hoặc phụ nữ trong bản lấy hoa bóng nước về giã với nghệ, sau đó bọc vào lá chuối và nướng lên, rồi dùng để sơn lên móng tay, móng chân.
a6.jpg
Theo quan niệm của người Tày ở Dương Quỳ (Văn Bàn), nhuộm móng tay, chân với mong muốn lông con sâu róm, con bọ không chạm được vào người mình - cũng hàm ý giống với ý nghĩa “giết sâu bọ”. Ngày xưa, vào Tết tháng Năm, nhà nào tổ chức làm màu bóng nước để sơn móng tay, móng chân thì rất đông nam thanh, nữ tú đến nhà chơi, cùng nhau nhuộm móng.
a7.jpg
Người Tày ở Nghĩa Đô (Bảo Yên) gọi cây bóng nước là cây “quao” và quan niệm rằng, khi hái hoa để bọc nhuộm tay thì phải kiêng không cho gà trống nhìn thấy, bởi gà trống nhìn thấy thì khi bọc tay, không thành màu đỏ nữa. Màu của hoa bóng nước bám chắc hơn cả sơn móng tay, phải 4 - 5 tháng sau mới mờ đi, cách duy nhất là chờ móng tay mọc lên rồi cắt đi.
a8.jpg
Trẻ em người Tày hào hứng được nhuộm móng tay trong ngày Tết tháng Năm.

Cùng với mổ lợn, làm bánh, nhuộm móng tay, người Tày cũng chuẩn bị hoa quả để sáng hôm sau tổ chức ăn Tết tháng Năm. Họ cũng quan niệm, khi tỉnh giấc, việc đầu tiên là phải ăn quả để “làm lý” giết sâu bọ... Cả gia đình quây quần bên nhau, khi lúa mới gặt xong (nếu cấy hai vụ lúa) hoặc lúa đang xanh (ruộng một vụ mùa) đều vui vẻ hàn huyên câu chuyện đoàn viên.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3: Dấu ấn sáng tạo của các nữ họa sĩ

Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3: Dấu ấn sáng tạo của các nữ họa sĩ

Tài năng và niềm đam mê đã trở thành động lực để nhiều nữ họa sĩ kiên trì theo đuổi con đường nghệ thuật. Vượt qua những rào cản tâm lý và thử thách trong đời sống riêng, họ miệt mài sáng tạo, khẳng định dấu ấn cá nhân qua từng tác phẩm, góp phần làm phong phú đời sống mỹ thuật đương đại.

Xã Châu Quế tổ chức Lễ hội đền Nhược Sơn

Xã Châu Quế tổ chức Lễ hội đền Nhược Sơn

Trong hai ngày 07 - 08/3 (tức ngày 19 - 20 tháng Giêng năm Bính Ngọ), xã Châu Quế đã long trọng tổ chức Lễ hội đền Nhược Sơn năm 2026. Lễ hội diễn ra tại quần thể Di tích lịch sử cấp Quốc gia đền Nhược Sơn, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương về dự.

Điểm hẹn mùa xuân

Điểm hẹn mùa xuân

Xuân sang, đất trời Lào Cai lại “khoác” lên mình tấm áo mới với vẻ đẹp riêng có, không ồn ào, náo nhiệt mà trầm lắng, dịu dàng như bản hòa ca của mây núi, đất trời và lòng người, đón bước chân du khách về du xuân, tìm lại sự bình yên sau một năm bộn bề.

Bắc Hà tổ chức thành công Festival Mùa xuân năm 2026

Bắc Hà tổ chức thành công Festival Mùa xuân năm 2026

Tối 07/3, tại Sân vận động Trung tâm xã Bắc Hà, Festival Mùa xuân Bắc Hà năm 2026 với chủ đề “Tinh hoa hội tụ - Khát vọng vươn xa” đã chính thức khép lại sau chuỗi hoạt động văn hóa, du lịch đặc sắc, thu hút đông đảo người dân và du khách tham dự.

Lễ hội Roóng Poọc Tả Van 2026: Đậm đà bản sắc văn hóa Giáy giữa thung lũng Mường Hoa

Lễ hội Roóng Poọc Tả Van 2026: Đậm đà bản sắc văn hóa Giáy giữa thung lũng Mường Hoa

Ngày 07/3 (tức ngày 19 tháng Giêng năm Bính Ngọ), xã Tả Van tưng bừng tổ chức Lễ hội Roóng Poọc - Ngày hội xuống đồng truyền thống của đồng bào dân tộc Giáy. Đây là sự kiện quy mô nhất khu vực, thu hút đông đảo người dân, du khách và là dấu ấn khép lại chuỗi lễ hội xuân đặc sắc tại địa phương.

Nghệ nhân Hoàng Thị Văn và tình yêu dành cho văn hóa Thái

Nghệ nhân Hoàng Thị Văn và tình yêu dành cho văn hóa Thái

Giữa nhịp sống hối hả nơi vùng đất Mường Lò, nghệ nhân dân gian Hoàng Thị Văn vẫn lặng lẽ làm người “giữ lửa” cho những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Thái. Không chỉ dày công sưu tầm, ghi chép các điệu xòe cổ, bà còn dành nhiều tâm huyết mở các lớp truyền dạy miễn phí, gieo mầm tình yêu di sản trong thế hệ trẻ nhằm gìn giữ và lan tỏa mạch nguồn văn hóa dân tộc qua năm tháng.

Nhiều điểm mới của Lễ hội Đền Hùng 2026

Nhiều điểm mới của Lễ hội Đền Hùng 2026

Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 17 - 26/4 (tức mùng 1 - 10/3 âm lịch) tại Khu Di tích lịch sử Đền Hùng và nhiều địa phương của Phú Thọ. Lễ hội năm nay có nhiều điểm mới như tổ chức theo cụm xã, phường; kéo dài thời gian dâng hương; lần đầu bổ sung hoạt động đối ngoại văn hóa quốc tế.

Nhà thiết kế Đỗ Ngọc Duyên - kể chuyện văn hóa bằng thời trang

Nhà thiết kế Đỗ Ngọc Duyên - kể chuyện văn hóa bằng thời trang

Giữa nhịp chuyển động nhanh của thời trang hiện đại, nơi xu hướng thay đổi từng mùa, nhà thiết kế trẻ Đỗ Ngọc Duyên lại chọn cho mình một hướng đi khác: trở về với những giá trị văn hóa bản địa. Với cô, mỗi thiết kế không chỉ là một bộ trang phục để mặc, mà còn là cách kể lại câu chuyện về con người và vùng đất nơi mình sinh ra.

Ra mắt bộ sách Văn kiện Đại hội XIV: Tạo bước đột phá tư duy và hành động trong giai đoạn phát triển mới

Ra mắt bộ sách Văn kiện Đại hội XIV: Tạo bước đột phá tư duy và hành động trong giai đoạn phát triển mới

Văn kiện Đại hội XIV là bản thiết kế chiến lược và công cụ lãnh đạo tối cao của Đảng, xác lập tầm nhìn dài hạn cho tương lai đất nước. Không chỉ là những mục tiêu thuần túy, bộ Văn kiện là sự kết tinh khát vọng phát triển dân tộc, là lời cam kết chính trị sắt son của Đảng trước nhân dân và lịch sử.

Người đánh thức tình yêu dân ca trong thế hệ trẻ

Người đánh thức tình yêu dân ca trong thế hệ trẻ

Hơn 20 năm gắn bó với bục giảng, cô giáo Vi Thị Thảo - người con của đồng bào dân tộc Thái, giảng viên Thanh nhạc khoa Nghệ thuật Trường Cao đẳng nghề Yên Bái là một nghệ sĩ tài năng với bảng thành tích rực rỡ. Đồng thời, chị cũng là người thắp lửa đam mê dân ca, miệt mài giúp sinh viên kết nối với cội nguồn dân tộc qua từng làn điệu truyền thống.

Tuổi trẻ xã Yên Thành chung tay gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc

Tuổi trẻ xã Yên Thành chung tay gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc

Từ sự truyền dạy tận tâm của các nghệ nhân dân gian, tuổi trẻ xã Yên Thành đã tích cực học tập, gìn giữ và quảng bá bản sắc văn hóa của các dân tộc Tày, Dao, Cao Lan. Đồng thời, các bạn trẻ còn sáng tạo, đưa những giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng, góp phần phát triển kinh tế và xây dựng quê hương ngày càng khởi sắc.

Khát vọng giữ nghề của phụ nữ Ta Náng

Khát vọng giữ nghề của phụ nữ Ta Náng

Giữa nhịp sống hiện đại, phụ nữ Dao đỏ ở thôn Ta Náng, xã Nậm Xé vẫn miệt mài gìn giữ trang phục truyền thống của dân tộc mình. Từ những đường kim mũi chỉ tỉ mỉ, họ thể hiện sự khéo léo, tinh tế qua đôi bàn tay cần mẫn và trao truyền nghề thêu, dệt cho thế hệ trẻ, góp phần bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa nơi bản làng vùng cao. 

fb yt zl tw