Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Tết tháng Năm của người Tày

Tết tháng Năm của người Tày

Người Tày cũng như các dân tộc thiểu số khác sinh sống ở Lào Cai đều có những nghi lễ truyền thống trong các dịp lễ, tết cổ truyền của dân tộc. Ngoài tết Nguyên đán, người Tày còn có Tết tháng Ba - thanh minh, Tết tháng Năm - đoan ngọ, Tết tháng Bảy - Rằm tháng Bảy, Tết cơm mới - tháng 9 âm lịch. Tết tháng Năm, theo tiếng Tày gọi là “chiêng bươn hả” - trùng với ngày Tết đoan ngọ (còn gọi là tục giết sâu bọ) diễn ra vào 5/5 âm lịch.

a1.jpg
Vào dịp lễ, tết, đồng bào Tày thường tổ chức sửa soạn mâm lễ cúng tổ tiên, trong đó không thể thiếu một nghi thức được duy trì cho đến ngày nay, đó là làm bánh truyền thống. (Trong ảnh: Người Tày Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên làm bánh.
a2.jpg
Thông thường, tết Nguyên đán người Tày gói bánh chưng đen (nhiều nơi gọi là bánh chưng gù) - tiếng Tày gọi là “pẻng đăm”, còn Tết tháng Bảy làm bánh chuối (pẻng cổi), Tết tháng Ba làm bánh trứng kiến (pẻng nòn hay) và tháng Năm làm bánh nhân lạc đường, bánh nhân thịt… (Trong ảnh: Người Tày xã Làng Giàng, huyện Văn Bàn làm bánh nhân thịt.)
a4.jpg
Để làm bánh nhân lạc, nhân thịt (theo tiếng Tày là “pẻng nửng”), người Tày hái những tàu lá chuối đem phơi một nắng cho héo vừa phải vẫn còn độ xanh của lá chuối; nghiền gạo nếp thành bột và đem nhào ướt vừa tay để nặn thành vỏ bánh. Trong ngày Tết tháng Năm, người Tày thường làm bánh có 2 loại nhân mặn, ngọt để phù hợp với sở thích của từng người. Nếu là bánh nhân lạc đường thì rang lạc sau đó bỏ vỏ lụa, dùng chày gỗ nhỏ chà cho lạc vỡ đôi, trộn với đường kính trắng và làm nhân bánh. Còn thịt ba chỉ hoặc thịt nạc vai, lọc bỏ bì, băm nhuyễn, xào chín với hành, nêm vừa ăn, rồi mới gói vào bột nếp làm nhân.
a3.jpg
Sau khi hoàn thành công đoạn vào nhân bánh, cho 2 phần bánh đặt ngang vào lá chuối đã phơi héo, rồi gói và xoáy tạo thành một cặp bánh, dùng lạt giang buộc túm một đầu. Gói bánh xong, cho lên bếp để hấp cách thủy (đồ) khoảng 30 - 45 phút bánh chín là được.
a5.jpg
Theo bậc cao niên trong các bản người Tày kể lại, trước đây, mỗi dịp Tết tháng Năm, từ chiều hôm trước, những cô gái tuổi mới lớn hoặc phụ nữ trong bản lấy hoa bóng nước về giã với nghệ, sau đó bọc vào lá chuối và nướng lên, rồi dùng để sơn lên móng tay, móng chân.
a6.jpg
Theo quan niệm của người Tày ở Dương Quỳ (Văn Bàn), nhuộm móng tay, chân với mong muốn lông con sâu róm, con bọ không chạm được vào người mình - cũng hàm ý giống với ý nghĩa “giết sâu bọ”. Ngày xưa, vào Tết tháng Năm, nhà nào tổ chức làm màu bóng nước để sơn móng tay, móng chân thì rất đông nam thanh, nữ tú đến nhà chơi, cùng nhau nhuộm móng.
a7.jpg
Người Tày ở Nghĩa Đô (Bảo Yên) gọi cây bóng nước là cây “quao” và quan niệm rằng, khi hái hoa để bọc nhuộm tay thì phải kiêng không cho gà trống nhìn thấy, bởi gà trống nhìn thấy thì khi bọc tay, không thành màu đỏ nữa. Màu của hoa bóng nước bám chắc hơn cả sơn móng tay, phải 4 - 5 tháng sau mới mờ đi, cách duy nhất là chờ móng tay mọc lên rồi cắt đi.
a8.jpg
Trẻ em người Tày hào hứng được nhuộm móng tay trong ngày Tết tháng Năm.

Cùng với mổ lợn, làm bánh, nhuộm móng tay, người Tày cũng chuẩn bị hoa quả để sáng hôm sau tổ chức ăn Tết tháng Năm. Họ cũng quan niệm, khi tỉnh giấc, việc đầu tiên là phải ăn quả để “làm lý” giết sâu bọ... Cả gia đình quây quần bên nhau, khi lúa mới gặt xong (nếu cấy hai vụ lúa) hoặc lúa đang xanh (ruộng một vụ mùa) đều vui vẻ hàn huyên câu chuyện đoàn viên.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Phát động cuộc thi vẽ tranh thiếu nhi quốc tế 'Em yêu Hà Nội - Thành phố vì hòa bình' 2026

Phát động cuộc thi vẽ tranh thiếu nhi quốc tế 'Em yêu Hà Nội - Thành phố vì hòa bình' 2026

Cuộc thi vẽ tranh thiếu nhi quốc tế “Em yêu Hà Nội - Thành phố vì hòa bình” 2026 tạo sân chơi văn hóa, nghệ thuật bổ ích, lành mạnh, khơi dậy tư duy sáng tạo, năng khiếu thẩm mỹ và khả năng hội họa, qua đó nuôi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước, tình yêu Hà Nội và tinh thần yêu chuộng hòa bình.

Người đẹp Cộng hòa Dominica đăng quang Miss World 2026

Người đẹp Cộng hòa Dominica đăng quang Miss World 2026

Đêm chung kết Hoa hậu Thế giới lần thứ 73 – Miss World 2026 đã khép lại sau khi người đẹp Joheirry Mola đến từ Cộng hòa Dominica đăng quang ngôi vị Hoa hậu. Danh hiệu Á hậu 1 thuộc về người đẹp Taanusiya Veerapandian – Malaysia, danh hiệu Á hậu 2 trao cho Elisabeth Reynes Alabern - Tây Ban Nha.

Quy định mới về quản lý và sử dụng tiền công đức, tài trợ tại các di tích

Quy định mới về quản lý và sử dụng tiền công đức, tài trợ tại các di tích

UBND tỉnh Lào Cai vừa ban hành Quyết định số 60/2026/QĐ-UBND kèm theo Quy định về quản lý, phân bổ và sử dụng tiền công đức, tài trợ cho các di tích giao cho đơn vị sự nghiệp công lập và Ban quản lý di tích kiêm nhiệm quản lý trên địa bàn tỉnh. Quyết định có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8/2026.

Mường Lò vào hội

Mường Lò vào hội

Tháng Chín về, Mường Lò khoác lên mình sắc vàng óng của mùa lúa chín. Ngoài đồng, người dân đang hối hả thu hoạch lúa, tranh thủ làm đất để kịp gieo trồng vụ đông. Giữa nhịp sống tất bật của mùa vụ, tiếng gọi của Xòe như một mạch nguồn văn hóa vẫn rộn ràng lan tỏa, hòa cùng hơi thở cuộc sống nơi đất Mường.

UBND phường Yên Bái tổ chức Chương trình giao lưu văn nghệ chào mừng kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 – 2/9/2026)

UBND phường Yên Bái tổ chức Chương trình giao lưu văn nghệ chào mừng kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 – 2/9/2026)

Tối 2/9, tại phố đi bộ phường Yên Bái, UBND phường Yên Bái phối hợp với Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật và Thể thao tỉnh Lào Cai tổ chức Chương trình giao lưu văn nghệ chào mừng kỷ niệm 81 năm quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2026).

Tiếp nối mạch nguồn văn hóa truyền thống

Tiếp nối mạch nguồn văn hóa truyền thống

Tết Độc lập, những bản làng vùng cao như bừng lên sức sống mới. Cờ hoa rực rỡ trên mỗi nẻo đường, nhà văn hóa, sân chơi thêm náo nức tiếng hát, tiếng cười trong những cuộc gặp gỡ cộng đồng. Giữa dòng người trở về đón ngày hội, nhiều người trẻ cũng tìm về cội nguồn theo một cách riêng: trở về với văn hóa của dân tộc mình, để hiểu hơn, thêm tự hào và tiếp nối hành trình gìn giữ những giá trị làm nên bản sắc quê hương.

Gìn giữ bản sắc văn hoá giữa dòng chảy hiện đại

Gìn giữ bản sắc văn hoá giữa dòng chảy hiện đại

Quán triệt quan điểm của Đảng “văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực phát triển”, Lào Cai luôn xác định bảo tồn văn hóa các dân tộc là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Đây cũng chính là động lực quan trọng để phát triển du lịch bền vững, từ đó, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho cộng đồng sở hữu tri thức văn hóa đó.

Thổ cẩm truyền thống trong nhịp sống thời trang đương đại

Thổ cẩm truyền thống trong nhịp sống thời trang đương đại

Mặc dù Carnaval Thổ cẩm Tây Bắc lần thứ nhất - năm 2026 đã khép lại, nhưng dư âm về đêm diễn thời trang tại Khu Du lịch Quốc gia Sa Pa đã ghi dấu nhiều cảm xúc ấn tượng trong lòng Nhân dân và du khách trong dịp nghỉ lễ 2/9 với nhiều tiết mục đặc sắc, tôn vinh vẻ đẹp thổ cẩm và bản sắc văn hóa các dân tộc Sa Pa nói riêng và Việt Nam nói chung.

Những sáng tác văn học, nghệ thuật từ miền biên viễn

Những sáng tác văn học, nghệ thuật từ miền biên viễn

Với nhiều thế hệ văn nghệ sĩ Lào Cai, vùng đất biên cương luôn là nguồn cảm hứng đặc biệt, nơi cảnh sắc hùng vĩ, bản làng và nhịp sống của đồng bào hòa quyện tạo thành chất liệu sáng tác giàu sức sống. Từ những chuyến đi thực tế nơi rẻo cao, người nghệ sĩ đã ghi lại vẻ đẹp của thiên nhiên, con người và vùng phên giậu Tổ quốc qua những tác phẩm chất lượng, góp phần lan tỏa hình ảnh Lào Cai vừa hùng vĩ, vừa đậm đà bản sắc.

Độc đáo hương vị cốm mùa thu trên "Cao nguyên trắng" Bắc Hà

Độc đáo hương vị cốm mùa thu trên "Cao nguyên trắng" Bắc Hà

Ngày 1/9, tại Dinh Hoàng A Tưởng, xã Bắc Hà tổ chức chương trình trải nghiệm làm cốm truyền thống của đồng bào dân tộc trên địa bàn, nằm trong chuỗi hoạt động Festival Mùa Thu Bắc Hà năm 2026 với chủ đề "Hương sắc mùa thu". Giữa tiết trời se lạnh vùng cao nguyên, hương thơm lúa nếp mới hòa cùng nhịp chày giã cốm đã trở thành điểm nhấn thu hút đông đảo du khách thập phương.

Từ Bản Chút đến Gabala

Từ Bản Chút đến Gabala

Từ bản Chút, xã Văn Bàn, nghệ nhân Chu Hồng Phương mang tiếng đàn Tính, lời Then cổ đến sân khấu Lễ hội Âm nhạc Quốc tế Gabala lần thứ 15 tại Azerbaijan. Chuyến đi diễn ra từ ngày 29/7 đến 3/8/2026, đánh dấu lần đầu tiên chàng trai sinh năm 1994 biểu diễn trên một sân khấu quốc tế. Với Phương, đó là một chuyến đi đặc biệt, nơi công việc gìn giữ và thực hành nghi lễ Then mà anh theo đuổi nhiều năm được giới thiệu đến bạn bè từ nhiều quốc gia.

Hàng nghìn du khách trải nghiệm kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 tại Y Tý

Hàng nghìn du khách trải nghiệm kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 tại Y Tý

Dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 năm nay, thiên đường mây Y Tý ghi nhận lượng khách tăng vọt với hàng nghìn lượt người ghé thăm mỗi ngày. Nhờ hạ tầng giao thông cải thiện cùng kỳ nghỉ kéo dài, nên thời gian du khách lưu trú lâu hơn. Đến ngày nghỉ lễ thứ 3, tất cả các cơ sở lưu trú trên địa bàn Y Tý đều đã kín chỗ.

fb yt zl tw