Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Tết tháng Năm của người Tày

Tết tháng Năm của người Tày

Người Tày cũng như các dân tộc thiểu số khác sinh sống ở Lào Cai đều có những nghi lễ truyền thống trong các dịp lễ, tết cổ truyền của dân tộc. Ngoài tết Nguyên đán, người Tày còn có Tết tháng Ba - thanh minh, Tết tháng Năm - đoan ngọ, Tết tháng Bảy - Rằm tháng Bảy, Tết cơm mới - tháng 9 âm lịch. Tết tháng Năm, theo tiếng Tày gọi là “chiêng bươn hả” - trùng với ngày Tết đoan ngọ (còn gọi là tục giết sâu bọ) diễn ra vào 5/5 âm lịch.

a1.jpg
Vào dịp lễ, tết, đồng bào Tày thường tổ chức sửa soạn mâm lễ cúng tổ tiên, trong đó không thể thiếu một nghi thức được duy trì cho đến ngày nay, đó là làm bánh truyền thống. (Trong ảnh: Người Tày Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên làm bánh.
a2.jpg
Thông thường, tết Nguyên đán người Tày gói bánh chưng đen (nhiều nơi gọi là bánh chưng gù) - tiếng Tày gọi là “pẻng đăm”, còn Tết tháng Bảy làm bánh chuối (pẻng cổi), Tết tháng Ba làm bánh trứng kiến (pẻng nòn hay) và tháng Năm làm bánh nhân lạc đường, bánh nhân thịt… (Trong ảnh: Người Tày xã Làng Giàng, huyện Văn Bàn làm bánh nhân thịt.)
a4.jpg
Để làm bánh nhân lạc, nhân thịt (theo tiếng Tày là “pẻng nửng”), người Tày hái những tàu lá chuối đem phơi một nắng cho héo vừa phải vẫn còn độ xanh của lá chuối; nghiền gạo nếp thành bột và đem nhào ướt vừa tay để nặn thành vỏ bánh. Trong ngày Tết tháng Năm, người Tày thường làm bánh có 2 loại nhân mặn, ngọt để phù hợp với sở thích của từng người. Nếu là bánh nhân lạc đường thì rang lạc sau đó bỏ vỏ lụa, dùng chày gỗ nhỏ chà cho lạc vỡ đôi, trộn với đường kính trắng và làm nhân bánh. Còn thịt ba chỉ hoặc thịt nạc vai, lọc bỏ bì, băm nhuyễn, xào chín với hành, nêm vừa ăn, rồi mới gói vào bột nếp làm nhân.
a3.jpg
Sau khi hoàn thành công đoạn vào nhân bánh, cho 2 phần bánh đặt ngang vào lá chuối đã phơi héo, rồi gói và xoáy tạo thành một cặp bánh, dùng lạt giang buộc túm một đầu. Gói bánh xong, cho lên bếp để hấp cách thủy (đồ) khoảng 30 - 45 phút bánh chín là được.
a5.jpg
Theo bậc cao niên trong các bản người Tày kể lại, trước đây, mỗi dịp Tết tháng Năm, từ chiều hôm trước, những cô gái tuổi mới lớn hoặc phụ nữ trong bản lấy hoa bóng nước về giã với nghệ, sau đó bọc vào lá chuối và nướng lên, rồi dùng để sơn lên móng tay, móng chân.
a6.jpg
Theo quan niệm của người Tày ở Dương Quỳ (Văn Bàn), nhuộm móng tay, chân với mong muốn lông con sâu róm, con bọ không chạm được vào người mình - cũng hàm ý giống với ý nghĩa “giết sâu bọ”. Ngày xưa, vào Tết tháng Năm, nhà nào tổ chức làm màu bóng nước để sơn móng tay, móng chân thì rất đông nam thanh, nữ tú đến nhà chơi, cùng nhau nhuộm móng.
a7.jpg
Người Tày ở Nghĩa Đô (Bảo Yên) gọi cây bóng nước là cây “quao” và quan niệm rằng, khi hái hoa để bọc nhuộm tay thì phải kiêng không cho gà trống nhìn thấy, bởi gà trống nhìn thấy thì khi bọc tay, không thành màu đỏ nữa. Màu của hoa bóng nước bám chắc hơn cả sơn móng tay, phải 4 - 5 tháng sau mới mờ đi, cách duy nhất là chờ móng tay mọc lên rồi cắt đi.
a8.jpg
Trẻ em người Tày hào hứng được nhuộm móng tay trong ngày Tết tháng Năm.

Cùng với mổ lợn, làm bánh, nhuộm móng tay, người Tày cũng chuẩn bị hoa quả để sáng hôm sau tổ chức ăn Tết tháng Năm. Họ cũng quan niệm, khi tỉnh giấc, việc đầu tiên là phải ăn quả để “làm lý” giết sâu bọ... Cả gia đình quây quần bên nhau, khi lúa mới gặt xong (nếu cấy hai vụ lúa) hoặc lúa đang xanh (ruộng một vụ mùa) đều vui vẻ hàn huyên câu chuyện đoàn viên.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Người trẻ nô nức chụp ảnh đón Tết sớm

Người trẻ nô nức chụp ảnh đón Tết sớm

Dù còn hơn một tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán, sắc xuân đã rộn ràng khắp Lào Cai khi nhiều gia đình và bạn trẻ tranh thủ thời tiết đẹp khoác lên mình những bộ trang phục rực rỡ, ghi lại khoảnh khắc sum vầy qua các bộ ảnh đón Tết sớm.

Tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần tại phường Lào Cai

Tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần tại phường Lào Cai

Là phường duy nhất của tỉnh có biên giới giáp Trung Quốc, phường Lào Cai gắn liền với lịch sử bảo vệ biên cương hào hùng của Tổ quốc, có nhiều di tích lịch sử gắn với tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần như: đền Thượng, đền Cấm, đền Quan và đền Vạn Hòa.

Giữ “lửa” dân ca dân tộc Dao Tuyển

Giữ “lửa” dân ca dân tộc Dao Tuyển

Trong căn nhà nhỏ ở thôn Bầu Bàng, xã Trịnh Tường, tiếng hát dân ca Dao Tuyển vẫn đều đặn vang lên mỗi ngày. Khi trầm lắng, khi rộn ràng, lúc là giọng người phụ nữ đã ngoài sáu mươi tuổi, lúc lại hòa cùng tiếng hát trong trẻo của thanh niên.

Say đắm sắc xuân rẻo cao qua ống kính nhiếp ảnh

Say đắm sắc xuân rẻo cao qua ống kính nhiếp ảnh

Xuân về, hoa Tớ dày bung nở, khoe sắc khắp các nẻo đường, núi rừng Tây Bắc. Trong tiết trời se lạnh, các em nhỏ vùng cao tung tăng nô đùa, xúng xính váy áo mới; các bà, các chị gùi hàng xuống chợ... Theo năm tháng hình ảnh về phong cảnh thiên nhiên, cuộc sống đời thường gần gũi của người vùng cao vẫn luôn là đề tài mới mẻ, sinh động sau mỗi khoảnh khắc bấm máy của các nghệ sĩ nhiếp ảnh.

Giữ nếp nhà đẹp

Giữ nếp nhà đẹp

Kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026, ngoài đi chơi, du lịch, thăm bạn bè, người thân, cũng là lúc nhiều gia đình dành thời gian chăm chút cho ngôi nhà để tạo khí thế tươi mới, tốt đẹp cho cả năm trong chính tổ ấm của mình.

Nâng cao ý thức với đội ngũ shipper khi tham gia giao thông dịp cuối năm

Nâng cao ý thức với đội ngũ shipper khi tham gia giao thông dịp cuối năm

Càng gần Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, hoạt động vận chuyển hàng hóa càng trở nên sôi động. Để đảm bảo trật tự, an toàn giao thông, lực lượng chức năng đã tăng cường tuyên truyền, kiểm soát nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật đối với đội ngũ shipper (người giao nhận hàng) trên địa bàn.

Sôi nổi hội thi giã bánh giầy tại Mù Cang Chải

Sôi nổi hội thi giã bánh giầy tại Mù Cang Chải

Trong không khí se lạnh đặc trưng của những ngày đầu Xuân 2026, xã Mù Cang Chải rộn ràng tổ chức Hội thi giã bánh giầy truyền thống - hoạt động tiêu biểu trong khuôn khổ Festival Khèn Mông, Lễ hội hoa Tớ dày và chuỗi sự kiện chào Xuân, thu hút đông đảo du khách và người dân địa phương tham gia.

Mù Cang Chải: Khai mạc Festival Khèn Mông, Lễ hội hoa Tớ Dày và chuỗi hoạt động chào Xuân 2026

Mù Cang Chải: Khai mạc Festival Khèn Mông, Lễ hội hoa Tớ Dày và chuỗi hoạt động chào Xuân 2026

Tối 3/1, tại trung tâm xã Mù Cang Chải đã diễn ra Lễ khai mạc Festival Khèn Mông, Lễ hội hoa Tớ Dày và chuỗi hoạt động Chào Xuân 2026. Dự chương trình có đồng chí Hoàng Giang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy; đồng chí Phạm Toàn Thắng, Uỷ viên BTV, Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy; lãnh đạo các ban, sở, ngành, cùng đông đảo du khách thập phương và Nhân dân trên địa bàn.

Ông tôi làm nghề sửa xe

Ông tôi làm nghề sửa xe

Quán sửa xe của ông, đồng bán rau của bà đã nuôi bố tôi và các bác lớn khôn... Gia đình là cả khoảng trời tuổi thơ của mỗi người, là nơi để hoài niệm và quan trọng nhất ở đây có những người luôn đứng sau ủng hộ cho bạn, chắp cánh để bạn có thể vươn cao và vươn xa hơn.

Nhớ mùa cọ ỏm

Nhớ mùa cọ ỏm

Dạo qua một vòng quanh khu chợ vùng cao, tôi chợt dừng mắt bên hàng cọ ỏm đang bốc khói nghi ngút, từng túi cọ béo ngậy, vàng ươm khiến tôi không cưỡng lại được. Đã lâu không được thưởng thức món ăn dân dã cùng hương vị quen thuộc đã gắn bó với tôi trong suốt những năm tháng ấu thơ.

fb yt zl tw