Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Tết tháng Năm của người Tày

Tết tháng Năm của người Tày

Người Tày cũng như các dân tộc thiểu số khác sinh sống ở Lào Cai đều có những nghi lễ truyền thống trong các dịp lễ, tết cổ truyền của dân tộc. Ngoài tết Nguyên đán, người Tày còn có Tết tháng Ba - thanh minh, Tết tháng Năm - đoan ngọ, Tết tháng Bảy - Rằm tháng Bảy, Tết cơm mới - tháng 9 âm lịch. Tết tháng Năm, theo tiếng Tày gọi là “chiêng bươn hả” - trùng với ngày Tết đoan ngọ (còn gọi là tục giết sâu bọ) diễn ra vào 5/5 âm lịch.

a1.jpg
Vào dịp lễ, tết, đồng bào Tày thường tổ chức sửa soạn mâm lễ cúng tổ tiên, trong đó không thể thiếu một nghi thức được duy trì cho đến ngày nay, đó là làm bánh truyền thống. (Trong ảnh: Người Tày Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên làm bánh.
a2.jpg
Thông thường, tết Nguyên đán người Tày gói bánh chưng đen (nhiều nơi gọi là bánh chưng gù) - tiếng Tày gọi là “pẻng đăm”, còn Tết tháng Bảy làm bánh chuối (pẻng cổi), Tết tháng Ba làm bánh trứng kiến (pẻng nòn hay) và tháng Năm làm bánh nhân lạc đường, bánh nhân thịt… (Trong ảnh: Người Tày xã Làng Giàng, huyện Văn Bàn làm bánh nhân thịt.)
a4.jpg
Để làm bánh nhân lạc, nhân thịt (theo tiếng Tày là “pẻng nửng”), người Tày hái những tàu lá chuối đem phơi một nắng cho héo vừa phải vẫn còn độ xanh của lá chuối; nghiền gạo nếp thành bột và đem nhào ướt vừa tay để nặn thành vỏ bánh. Trong ngày Tết tháng Năm, người Tày thường làm bánh có 2 loại nhân mặn, ngọt để phù hợp với sở thích của từng người. Nếu là bánh nhân lạc đường thì rang lạc sau đó bỏ vỏ lụa, dùng chày gỗ nhỏ chà cho lạc vỡ đôi, trộn với đường kính trắng và làm nhân bánh. Còn thịt ba chỉ hoặc thịt nạc vai, lọc bỏ bì, băm nhuyễn, xào chín với hành, nêm vừa ăn, rồi mới gói vào bột nếp làm nhân.
a3.jpg
Sau khi hoàn thành công đoạn vào nhân bánh, cho 2 phần bánh đặt ngang vào lá chuối đã phơi héo, rồi gói và xoáy tạo thành một cặp bánh, dùng lạt giang buộc túm một đầu. Gói bánh xong, cho lên bếp để hấp cách thủy (đồ) khoảng 30 - 45 phút bánh chín là được.
a5.jpg
Theo bậc cao niên trong các bản người Tày kể lại, trước đây, mỗi dịp Tết tháng Năm, từ chiều hôm trước, những cô gái tuổi mới lớn hoặc phụ nữ trong bản lấy hoa bóng nước về giã với nghệ, sau đó bọc vào lá chuối và nướng lên, rồi dùng để sơn lên móng tay, móng chân.
a6.jpg
Theo quan niệm của người Tày ở Dương Quỳ (Văn Bàn), nhuộm móng tay, chân với mong muốn lông con sâu róm, con bọ không chạm được vào người mình - cũng hàm ý giống với ý nghĩa “giết sâu bọ”. Ngày xưa, vào Tết tháng Năm, nhà nào tổ chức làm màu bóng nước để sơn móng tay, móng chân thì rất đông nam thanh, nữ tú đến nhà chơi, cùng nhau nhuộm móng.
a7.jpg
Người Tày ở Nghĩa Đô (Bảo Yên) gọi cây bóng nước là cây “quao” và quan niệm rằng, khi hái hoa để bọc nhuộm tay thì phải kiêng không cho gà trống nhìn thấy, bởi gà trống nhìn thấy thì khi bọc tay, không thành màu đỏ nữa. Màu của hoa bóng nước bám chắc hơn cả sơn móng tay, phải 4 - 5 tháng sau mới mờ đi, cách duy nhất là chờ móng tay mọc lên rồi cắt đi.
a8.jpg
Trẻ em người Tày hào hứng được nhuộm móng tay trong ngày Tết tháng Năm.

Cùng với mổ lợn, làm bánh, nhuộm móng tay, người Tày cũng chuẩn bị hoa quả để sáng hôm sau tổ chức ăn Tết tháng Năm. Họ cũng quan niệm, khi tỉnh giấc, việc đầu tiên là phải ăn quả để “làm lý” giết sâu bọ... Cả gia đình quây quần bên nhau, khi lúa mới gặt xong (nếu cấy hai vụ lúa) hoặc lúa đang xanh (ruộng một vụ mùa) đều vui vẻ hàn huyên câu chuyện đoàn viên.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Những Người tiên phong của bản Hà Nhì

Những Người tiên phong của bản Hà Nhì

Việc thực hiện chuyển đổi số ở khu vực vùng cao, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số là nhiệm vụ quan trọng cần đến những người tiên phong trong cộng đồng. Tại xã Y Tý, có những thanh niên dân tộc Hà Nhì trở thành nòng cốt của thôn, bản trong ứng dụng công nghệ số vào quảng bá, giữ gìn bản sắc văn hóa và phát triển kinh tế địa phương.

Chuẩn bị chu đáo các điều kiện để tổ chức thành công các sự kiện văn hóa, thể thao trong tháng 8 - 9/2026

Chuẩn bị chu đáo các điều kiện để tổ chức thành công các sự kiện văn hóa, thể thao trong tháng 8 - 9/2026

Chiều 07/8, UBND tỉnh Lào Cai tổ chức buổi làm việc với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các sở, ban, ngành, địa phương liên quan để rà soát công tác chuẩn bị tổ chức Đại hội Thể dục thể thao tỉnh Lào Cai lần thứ I, năm 2026; Giải Bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Việt Nam VTV Cup lần thứ I, năm 2026 và Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026.

Tiếng hát từ trái tim

Tiếng hát từ trái tim

Không chỉ là một sân chơi nghệ thuật, đội văn nghệ thuộc Câu lạc bộ tẩm quất người mù tỉnh Lào Cai còn là nơi những người khiếm thị thắp lên ngọn lửa nghị lực bằng chính tiếng hát và tình yêu cuộc sống. Tiếng hát của họ đã vượt qua mọi không gian, chạm đến chiều sâu cảm xúc, lan tỏa năng lượng tích cực và kết nối cộng đồng từ trái tim đến trái tim.

 Mùa hè ý nghĩa của thiếu nhi phường Lào Cai

Mùa hè ý nghĩa của thiếu nhi phường Lào Cai

Hưởng ứng Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2026, Đoàn phường Lào Cai đã triển khai nhiều hoạt động sinh hoạt hè với nội dung phong phú, ứng dụng chuyển đổi số trong công tác quản lý, thu hút đông đảo thiếu nhi tham gia.

Sa Pa, Púng Luông đẩy mạnh quảng bá du lịch gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa

Sa Pa, Púng Luông đẩy mạnh quảng bá du lịch gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa

Trong 6 tháng cuối năm 2026, phường Sa Pa và xã Púng Luông tập trung triển khai nhiều hoạt động quảng bá, xúc tiến du lịch gắn với các sự kiện, lễ hội và bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống, qua đó thu hút du khách, nâng cao hình ảnh điểm đến và thúc đẩy phát triển du lịch theo hướng bền vững.

Gìn giữ làn điệu Phưn của người Nùng An

Gìn giữ làn điệu Phưn của người Nùng An

Trong đời sống văn hóa của người Nùng An ở xã Lục Yên, dân ca vừa là loại hình nghệ thuật dân gian, vừa là phương tiện lưu giữ tiếng nói, phong tục, tập quán và những giá trị văn hóa truyền thống được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Gần 300 hiện vật được trưng bày tại Ga Lào Cai với chủ đề “Từ cảng biển đến biên giới - Trăm năm lưu giữ ký ức đường ray”

Gần 300 hiện vật được trưng bày tại Ga Lào Cai với chủ đề “Từ cảng biển đến biên giới - Trăm năm lưu giữ ký ức đường ray”

Sáng 31/7, tại Ga Lào Cai (phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai phối hợp với Tổng công ty Đường sắt Việt Nam và Bảo tàng thành phố Hải Phòng tổ chức khai mạc trưng bày chuyên đề "Từ cảng biển đến biên giới - Trăm năm trên những đường ray"; phát động hiến tặng hiện vật và tổ chức tọa đàm "Ký ức trên đường ray".

Nét cọ tri ân

Nét cọ tri ân

Chiến tranh và những năm tháng gian khổ của đất nước đã lùi xa, chỉ còn hiện hữu trong những trang sách tư liệu hay ký ức của thế hệ cha ông. Nhưng trong những ngày tháng Bảy tri ân này, lịch sử ấy lại được đánh thức qua những nét vẽ hồn nhiên của các em nhỏ.

Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh giám sát công tác quản lý thiết chế văn hóa tại Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh giám sát công tác quản lý thiết chế văn hóa tại Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Chiều 24/7, đoàn giám sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh do bà Lê Thị Hồng Vân - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh làm trưởng đoàn, đã làm việc với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc thực hiện các quy định của pháp luật và công tác quản lý Nhà nước về thiết chế văn hóa trên địa bàn tỉnh Lào Cai.

fb yt zl tw