Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Tết tháng Năm của người Tày

Tết tháng Năm của người Tày

Người Tày cũng như các dân tộc thiểu số khác sinh sống ở Lào Cai đều có những nghi lễ truyền thống trong các dịp lễ, tết cổ truyền của dân tộc. Ngoài tết Nguyên đán, người Tày còn có Tết tháng Ba - thanh minh, Tết tháng Năm - đoan ngọ, Tết tháng Bảy - Rằm tháng Bảy, Tết cơm mới - tháng 9 âm lịch. Tết tháng Năm, theo tiếng Tày gọi là “chiêng bươn hả” - trùng với ngày Tết đoan ngọ (còn gọi là tục giết sâu bọ) diễn ra vào 5/5 âm lịch.

a1.jpg
Vào dịp lễ, tết, đồng bào Tày thường tổ chức sửa soạn mâm lễ cúng tổ tiên, trong đó không thể thiếu một nghi thức được duy trì cho đến ngày nay, đó là làm bánh truyền thống. (Trong ảnh: Người Tày Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên làm bánh.
a2.jpg
Thông thường, tết Nguyên đán người Tày gói bánh chưng đen (nhiều nơi gọi là bánh chưng gù) - tiếng Tày gọi là “pẻng đăm”, còn Tết tháng Bảy làm bánh chuối (pẻng cổi), Tết tháng Ba làm bánh trứng kiến (pẻng nòn hay) và tháng Năm làm bánh nhân lạc đường, bánh nhân thịt… (Trong ảnh: Người Tày xã Làng Giàng, huyện Văn Bàn làm bánh nhân thịt.)
a4.jpg
Để làm bánh nhân lạc, nhân thịt (theo tiếng Tày là “pẻng nửng”), người Tày hái những tàu lá chuối đem phơi một nắng cho héo vừa phải vẫn còn độ xanh của lá chuối; nghiền gạo nếp thành bột và đem nhào ướt vừa tay để nặn thành vỏ bánh. Trong ngày Tết tháng Năm, người Tày thường làm bánh có 2 loại nhân mặn, ngọt để phù hợp với sở thích của từng người. Nếu là bánh nhân lạc đường thì rang lạc sau đó bỏ vỏ lụa, dùng chày gỗ nhỏ chà cho lạc vỡ đôi, trộn với đường kính trắng và làm nhân bánh. Còn thịt ba chỉ hoặc thịt nạc vai, lọc bỏ bì, băm nhuyễn, xào chín với hành, nêm vừa ăn, rồi mới gói vào bột nếp làm nhân.
a3.jpg
Sau khi hoàn thành công đoạn vào nhân bánh, cho 2 phần bánh đặt ngang vào lá chuối đã phơi héo, rồi gói và xoáy tạo thành một cặp bánh, dùng lạt giang buộc túm một đầu. Gói bánh xong, cho lên bếp để hấp cách thủy (đồ) khoảng 30 - 45 phút bánh chín là được.
a5.jpg
Theo bậc cao niên trong các bản người Tày kể lại, trước đây, mỗi dịp Tết tháng Năm, từ chiều hôm trước, những cô gái tuổi mới lớn hoặc phụ nữ trong bản lấy hoa bóng nước về giã với nghệ, sau đó bọc vào lá chuối và nướng lên, rồi dùng để sơn lên móng tay, móng chân.
a6.jpg
Theo quan niệm của người Tày ở Dương Quỳ (Văn Bàn), nhuộm móng tay, chân với mong muốn lông con sâu róm, con bọ không chạm được vào người mình - cũng hàm ý giống với ý nghĩa “giết sâu bọ”. Ngày xưa, vào Tết tháng Năm, nhà nào tổ chức làm màu bóng nước để sơn móng tay, móng chân thì rất đông nam thanh, nữ tú đến nhà chơi, cùng nhau nhuộm móng.
a7.jpg
Người Tày ở Nghĩa Đô (Bảo Yên) gọi cây bóng nước là cây “quao” và quan niệm rằng, khi hái hoa để bọc nhuộm tay thì phải kiêng không cho gà trống nhìn thấy, bởi gà trống nhìn thấy thì khi bọc tay, không thành màu đỏ nữa. Màu của hoa bóng nước bám chắc hơn cả sơn móng tay, phải 4 - 5 tháng sau mới mờ đi, cách duy nhất là chờ móng tay mọc lên rồi cắt đi.
a8.jpg
Trẻ em người Tày hào hứng được nhuộm móng tay trong ngày Tết tháng Năm.

Cùng với mổ lợn, làm bánh, nhuộm móng tay, người Tày cũng chuẩn bị hoa quả để sáng hôm sau tổ chức ăn Tết tháng Năm. Họ cũng quan niệm, khi tỉnh giấc, việc đầu tiên là phải ăn quả để “làm lý” giết sâu bọ... Cả gia đình quây quần bên nhau, khi lúa mới gặt xong (nếu cấy hai vụ lúa) hoặc lúa đang xanh (ruộng một vụ mùa) đều vui vẻ hàn huyên câu chuyện đoàn viên.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Thông tin về các đơn vị hành chính Việt Nam sau sắp xếp và vận hành chính quyền địa phương hai cấp

Thông tin về các đơn vị hành chính Việt Nam sau sắp xếp và vận hành chính quyền địa phương hai cấp

“Đơn vị hành chính Việt Nam sau sắp xếp và vận hành chính quyền địa phương hai cấp” của tác giả Nguyễn Thái Bình và Trương Hải Long, do Nhà Xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật ấn hành, là cuốn cẩm nang hữu ích, cung cấp cho cán bộ, đảng viên và nhân dân những thông tin cơ bản về 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh và 3.321 đơn vị hành chính cấp xã hiện nay.

Lan tỏa tình yêu Lào Cai bằng các sáng tác văn học trẻ

Lan tỏa tình yêu Lào Cai bằng các sáng tác văn học trẻ

Giữa 425 tác phẩm tham dự Cuộc thi sáng tác văn học online năm 2025 với chủ đề “Lào Cai - vươn tới tương lai”, học sinh Trường THPT Nguyễn Huệ đã ghi dấu ấn ấn tượng khi giành 1 giải Nhất và 2 giải Khuyến khích. Thành tích không chỉ khẳng định chất lượng giáo dục của nhà trường mà còn thể hiện tình yêu quê hương Lào Cai được người trẻ gửi gắm qua những trang viết sáng tạo và đầy trách nhiệm.

Bảo tàng tỉnh Lào Cai sẵn sàng đón khách dịp Xuân Bính Ngọ 2026

Bảo tàng tỉnh Lào Cai sẵn sàng đón khách dịp Xuân Bính Ngọ 2026

Dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Bảo tàng tỉnh Lào Cai được xác định là điểm nhấn trong chuỗi hoạt động chào đón năm mới của tỉnh. Những ngày này, tập thể cán bộ, viên chức Bảo tàng đang khẩn trương hoàn thiện cơ sở vật chất, nội dung trưng bày và phương án tổ chức, sẵn sàng phục vụ nhu cầu tham quan, trải nghiệm văn hóa của Nhân dân và du khách.

Ra mắt bộ sách có giá trị về lịch sử văn học Việt Nam

Ra mắt bộ sách có giá trị về lịch sử văn học Việt Nam

"Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam" là sản phẩm của một quá trình nghiên cứu, phê bình công phu các tác phẩm văn học thành văn và văn học truyền miệng, từ khởi thủy đến nửa đầu thế kỷ XIX; góp phần phác thảo một cách hệ thống diện mạo, tiến trình phát triển và những đặc điểm cơ bản của lịch sử văn học Việt Nam trong nhiều thế kỷ.

Bảo tồn văn hóa Tày từ những dự án khoa học kỹ thuật

Bảo tồn văn hóa Tày từ những dự án khoa học kỹ thuật

Bằng nhiệt huyết và tư duy logic, thế hệ trẻ tại các trường học đang trở thành những "người giữ lửa" đầy sáng tạo cho văn hóa dân tộc Tày. Từ những dự án khoa học kỹ thuật, các em đã đưa hồn dân tộc vào nhịp sống hiện đại bằng giải pháp thiết thực...

Gieo mầm văn hóa cho trẻ thơ

Gieo mầm văn hóa cho trẻ thơ

Bằng việc đưa nghề truyền thống của các dân tộc tại địa phương vào tiết học trải nghiệm, Trường Mầm non Hợp Thành (xã Hợp Thành) đã góp phần đổi mới phương pháp giáo dục mầm non, khơi dậy hứng thú học tập cho trẻ, đồng thời gieo mầm tình yêu văn hóa, ý thức trân trọng lao động và gìn giữ bản sắc địa phương ngay từ những năm đầu đời.

Tổng duyệt Chương trình nghệ thuật "Tự hào tiến bước dưới cờ Đảng quang vinh"

Tổng duyệt Chương trình nghệ thuật "Tự hào tiến bước dưới cờ Đảng quang vinh"

Tối 24/1/2026, tại Quảng trường 19/8, phường Yên Bái, đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã dự buổi tổng duyệt Chương trình nghệ thuật "Tự hào tiến bước dưới cờ Đảng quang vinh" - chương trình chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2026).

Niềm tin sâu sắc vào sức mạnh của văn hóa

Niềm tin sâu sắc vào sức mạnh của văn hóa

Trong Báo cáo về các văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng do Tổng Bí thư Tô Lâm trình bày tại phiên khai mạc, việc khẳng định: “Văn hóa và con người: nền tảng tinh thần của xã hội, sức mạnh nội sinh, nguồn lực và động lực phát triển đất nước” mang ý nghĩa rất quan trọng cả về lý luận và thực tiễn.

UNESCO hỗ trợ khẩn cấp Việt Nam bảo vệ di sản văn hóa sau thiên tai

UNESCO hỗ trợ khẩn cấp Việt Nam bảo vệ di sản văn hóa sau thiên tai

Theo phóng viên TTXVN tại Pháp, ngày 23/1, sau loạt cơn bão nghiêm trọng xảy ra tại Việt Nam trong tháng 11/2025, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) đã công bố gói hỗ trợ khẩn cấp trị giá khoảng 740.000 USD nhằm bảo vệ di sản văn hóa và duy trì hoạt động giáo dục tại các khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề.

Tiếp nối dòng chảy văn hóa vùng cao

Tiếp nối dòng chảy văn hóa vùng cao

Festival Khèn Mông, Lễ hội hoa Tớ dày và các hoạt động Chào xuân 2026 được tổ chức tại xã Mù Cang Chải vừa qua không chỉ là điểm hẹn của sắc màu thiên nhiên, mà còn là sân khấu để sức trẻ vùng cao khẳng định sứ mệnh tiếp nối dòng chảy văn hóa dân tộc. 

Lào Cai khơi dậy sức mạnh nội sinh từ văn hóa

Lào Cai khơi dậy sức mạnh nội sinh từ văn hóa

Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam được ban hành ngay trước thềm Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, thể hiện quyết tâm đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực phát triển nhanh và bền vững của đất nước. Với Lào Cai, việc khơi nguồn sức mạnh nội sinh từ văn hóa, con người đã và đang tạo nền tảng cho sự phát triển vững bền.

fb yt zl tw