Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Tết tháng Năm của người Tày

Tết tháng Năm của người Tày

Người Tày cũng như các dân tộc thiểu số khác sinh sống ở Lào Cai đều có những nghi lễ truyền thống trong các dịp lễ, tết cổ truyền của dân tộc. Ngoài tết Nguyên đán, người Tày còn có Tết tháng Ba - thanh minh, Tết tháng Năm - đoan ngọ, Tết tháng Bảy - Rằm tháng Bảy, Tết cơm mới - tháng 9 âm lịch. Tết tháng Năm, theo tiếng Tày gọi là “chiêng bươn hả” - trùng với ngày Tết đoan ngọ (còn gọi là tục giết sâu bọ) diễn ra vào 5/5 âm lịch.

a1.jpg
Vào dịp lễ, tết, đồng bào Tày thường tổ chức sửa soạn mâm lễ cúng tổ tiên, trong đó không thể thiếu một nghi thức được duy trì cho đến ngày nay, đó là làm bánh truyền thống. (Trong ảnh: Người Tày Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên làm bánh.
a2.jpg
Thông thường, tết Nguyên đán người Tày gói bánh chưng đen (nhiều nơi gọi là bánh chưng gù) - tiếng Tày gọi là “pẻng đăm”, còn Tết tháng Bảy làm bánh chuối (pẻng cổi), Tết tháng Ba làm bánh trứng kiến (pẻng nòn hay) và tháng Năm làm bánh nhân lạc đường, bánh nhân thịt… (Trong ảnh: Người Tày xã Làng Giàng, huyện Văn Bàn làm bánh nhân thịt.)
a4.jpg
Để làm bánh nhân lạc, nhân thịt (theo tiếng Tày là “pẻng nửng”), người Tày hái những tàu lá chuối đem phơi một nắng cho héo vừa phải vẫn còn độ xanh của lá chuối; nghiền gạo nếp thành bột và đem nhào ướt vừa tay để nặn thành vỏ bánh. Trong ngày Tết tháng Năm, người Tày thường làm bánh có 2 loại nhân mặn, ngọt để phù hợp với sở thích của từng người. Nếu là bánh nhân lạc đường thì rang lạc sau đó bỏ vỏ lụa, dùng chày gỗ nhỏ chà cho lạc vỡ đôi, trộn với đường kính trắng và làm nhân bánh. Còn thịt ba chỉ hoặc thịt nạc vai, lọc bỏ bì, băm nhuyễn, xào chín với hành, nêm vừa ăn, rồi mới gói vào bột nếp làm nhân.
a3.jpg
Sau khi hoàn thành công đoạn vào nhân bánh, cho 2 phần bánh đặt ngang vào lá chuối đã phơi héo, rồi gói và xoáy tạo thành một cặp bánh, dùng lạt giang buộc túm một đầu. Gói bánh xong, cho lên bếp để hấp cách thủy (đồ) khoảng 30 - 45 phút bánh chín là được.
a5.jpg
Theo bậc cao niên trong các bản người Tày kể lại, trước đây, mỗi dịp Tết tháng Năm, từ chiều hôm trước, những cô gái tuổi mới lớn hoặc phụ nữ trong bản lấy hoa bóng nước về giã với nghệ, sau đó bọc vào lá chuối và nướng lên, rồi dùng để sơn lên móng tay, móng chân.
a6.jpg
Theo quan niệm của người Tày ở Dương Quỳ (Văn Bàn), nhuộm móng tay, chân với mong muốn lông con sâu róm, con bọ không chạm được vào người mình - cũng hàm ý giống với ý nghĩa “giết sâu bọ”. Ngày xưa, vào Tết tháng Năm, nhà nào tổ chức làm màu bóng nước để sơn móng tay, móng chân thì rất đông nam thanh, nữ tú đến nhà chơi, cùng nhau nhuộm móng.
a7.jpg
Người Tày ở Nghĩa Đô (Bảo Yên) gọi cây bóng nước là cây “quao” và quan niệm rằng, khi hái hoa để bọc nhuộm tay thì phải kiêng không cho gà trống nhìn thấy, bởi gà trống nhìn thấy thì khi bọc tay, không thành màu đỏ nữa. Màu của hoa bóng nước bám chắc hơn cả sơn móng tay, phải 4 - 5 tháng sau mới mờ đi, cách duy nhất là chờ móng tay mọc lên rồi cắt đi.
a8.jpg
Trẻ em người Tày hào hứng được nhuộm móng tay trong ngày Tết tháng Năm.

Cùng với mổ lợn, làm bánh, nhuộm móng tay, người Tày cũng chuẩn bị hoa quả để sáng hôm sau tổ chức ăn Tết tháng Năm. Họ cũng quan niệm, khi tỉnh giấc, việc đầu tiên là phải ăn quả để “làm lý” giết sâu bọ... Cả gia đình quây quần bên nhau, khi lúa mới gặt xong (nếu cấy hai vụ lúa) hoặc lúa đang xanh (ruộng một vụ mùa) đều vui vẻ hàn huyên câu chuyện đoàn viên.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Nghi lễ dâng hương Thánh Mẫu Linh Từ tại Lễ hội Đền Mẫu Nam Cường.

Đặc sắc Lễ hội đền Mẫu Nam Cường

Sáng 03/3 (tức ngày 15 tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026), hàng ngàn người dân và du khách thập phương có mặt tại khu Di tích lịch sử văn hóa đình - đền - chùa Nam Cường, phường Nam Cường, tỉnh Lào Cai để tham dự Lễ hội đền Mẫu Nam Cường.

Đặc sắc nghi lễ Nhảy lửa ở Bảo Nhai

Đặc sắc nghi lễ Nhảy lửa ở Bảo Nhai

Nhảy lửa là nghi lễ linh thiêng của người Dao đỏ ở xã Bảo Nhai. Nhiều năm trước, nghi lễ dân gian được đưa vào chương trình lễ hội của huyện Bắc Hà cũ, trở thành sản phẩm du lịch độc đáo, được người dân và du khách đón đợi.

Sắc màu văn hóa truyền thống tại Lễ hội đền Thượng

Sắc màu văn hóa truyền thống tại Lễ hội đền Thượng

Lễ hội đền Thượng (phường Lào Cai) diễn ra từ ngày 01 - 03/3 (tức 13 - 15 tháng Giêng). Năm 2026, lễ hội đặc biệt hơn khi lần đầu tiên tổ chức trong bối cảnh vận hành chính quyền địa phương 2 cấp và tròn 10 năm được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia. Trong không gian linh thiêng của lễ hội, sắc màu văn hóa truyền thống được lan tỏa, tạo sức hút với Nhân dân và du khách.

Giữ hồn bản Mường qua điệu múa Mơi

Giữ hồn bản Mường qua điệu múa Mơi

Giữa tiết xuân rộn ràng, đồng bào Mường ở xã Liên Sơn lại nô nức bước vào mùa lễ hội. Trong không gian văn hóa đậm đặc sắc màu ấy, điệu múa Mơi khởi lên như nhịp cầu nối giữa con người với thần linh, giữa hiện tại với cội nguồn, làm nên nét chấm phá độc đáo trong bức tranh văn hóa ngày xuân của vùng đất này.

Long trọng nghi thức Lễ tế dân gian đền Thượng

Long trọng nghi thức Lễ tế dân gian đền Thượng

Chiều 02/3 (tức ngày 14 tháng Giêng), tại sân đại bái đền Thượng đã diễn ra Lễ tế dân gian đền Thượng. Đây là hoạt động ý nghĩa nằm trong khuôn khổ Lễ hội đền Thượng xuân Bính Ngọ 2026 - 10 năm Di sản văn hoá phi vật thể quốc gia.

Tưng bừng Lễ hội xuống đồng Bản Liền năm 2026

Tưng bừng Lễ hội xuống đồng Bản Liền năm 2026

Ngày 01/3, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ xã Bản Liền long trọng tổ chức Lễ hội xuống đồng - nét đẹp văn hóa truyền thống lâu đời của đồng bào dân tộc Tày trên địa bàn. Hoạt động gắn với chuỗi sự kiện mừng Đảng quang vinh, mừng xuân mới, tạo khí thế thi đua sôi nổi ngay từ những ngày đầu năm.

Đêm thơ Nguyên tiêu và Hội thi trình diễn trang phục truyền thống, trang phục thân thiện với môi trường

Đêm thơ Nguyên tiêu và Hội thi trình diễn trang phục truyền thống, trang phục thân thiện với môi trường

Trong khuôn khổ Lễ hội đền Thượng (phường Lào Cai), tối 01/3 (ngày 13 tháng Giêng) tại sân đền Thượng đã diễn ra đêm thơ Nguyên tiêu và Hội thi trình diễn trang phục truyền thống, trang phục thân thiện với môi trường. Hoạt động thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương.

Chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám

Chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám

Với chủ đề “950 năm Quốc học - Khơi dậy khát vọng hiền tài cho kỷ nguyên phát triển mới”, lễ kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám dự kiến diễn ra vào 19h30 ngày 14/11/2026 tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám với quy mô cấp quốc gia, có sự tham dự của khách quốc tế, gắn với Festival Thăng Long - Hà Nội và các sự kiện văn hóa lớn trong tháng 11/2026.

Nghệ nhân Đinh Thị Hiến: Tâm huyết truyền dạy dân ca Thái

Nghệ nhân Đinh Thị Hiến: Tâm huyết truyền dạy dân ca Thái

Ở tuổi 37, chị Đinh Thị Hiến ở phường Nghĩa Lộ đã có hơn 20 năm thực hành diễn xướng dân ca Thái và trở thành Nghệ nhân Dân gian khi mới 35 tuổi. Mong muốn góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, chị Hiến đã mở lớp truyền dạy miễn phí để mọi người cùng nhau giữ gìn những làn điệu dân ca Thái.

Đảm bảo an ninh trật tự mùa lễ hội

Đảm bảo an ninh trật tự mùa lễ hội

Mỗi độ xuân về, khắp các địa phương trong tỉnh Lào Cai lại rộn ràng không khí lễ hội truyền thống với lời ca, tiếng hát, tiếng khèn, điệu múa mang đậm bản sắc văn hóa. Để mùa xuân trọn niềm vui, các cấp, các ngành trong tỉnh đã chủ động triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp bảo đảm an ninh trật tự, tạo môi trường an toàn, lành mạnh để Nhân dân vui xuân, vui hội.

Sôi nổi Tết Nav Tsaz năm 2026 ở xã Púng Luông

Sôi nổi Tết Nav Tsaz năm 2026 ở xã Púng Luông

Ngày 01/03, xã Púng Luông tổ chức ngày hội Tết Nav Tsaz năm 2026. Đây là nghi lễ truyền thống mang đậm ý nghĩa tâm linh và bản sắc văn hóa. Không chỉ đơn thuần là dấu mốc khép lại chuỗi ngày vui xuân, Nav Tsaz còn được xem là “Tết của cội nguồn”, của sự tri ân tổ tiên, trời đất và mở ra một chu kỳ lao động, sản xuất mới.

Phường Lào Cai khai hội đền Thượng

Phường Lào Cai khai hội đền Thượng

Diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 01 - 03/03/2026 (tức 13 – 15 tháng Giêng năm Bính Ngọ), Lễ hội xuân Đền Thượng chính thức khai hội với nhiều hoạt động phong phú, đặc sắc ở cả phần lễ và phần hội, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương.

'Sao 24h' - Thế giới giải trí của giới trẻ lên sóng 'giờ vàng' VTV3

'Sao 24h' - Thế giới giải trí của giới trẻ lên sóng 'giờ vàng' VTV3

Chương trình mới “Sao 24h” - bản tin văn hóa, giải trí dành cho giới trẻ, sẽ lên sóng VTV3 (Đài Truyền hình Việt Nam) lúc 19h55 hằng ngày, bắt đầu từ ngày 1-3. Bản tin cập nhật toàn cảnh đời sống giải trí trong nước và quốc tế với phong cách trẻ trung, mới mẻ hướng tới nhóm khán giả “gen Z”.

Giải bài toán biển người đi lễ hội

Giải bài toán biển người đi lễ hội

Những lễ hội chật cứng du khách là tín hiệu vui cho mùa du lịch bội thu, nhưng vẫn đi kèm nỗi lo hạ tầng không đáp ứng được nhu cầu, dẫn đến quá tải. Rác thải tăng đột biến, di sản chịu sức ép vượt ngưỡng là bài toán cần lời giải sau mùa lễ hội với nhiều kỷ lục về lượng khách. 

fb yt zl tw