Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Tết tháng Năm của người Tày

Tết tháng Năm của người Tày

Người Tày cũng như các dân tộc thiểu số khác sinh sống ở Lào Cai đều có những nghi lễ truyền thống trong các dịp lễ, tết cổ truyền của dân tộc. Ngoài tết Nguyên đán, người Tày còn có Tết tháng Ba - thanh minh, Tết tháng Năm - đoan ngọ, Tết tháng Bảy - Rằm tháng Bảy, Tết cơm mới - tháng 9 âm lịch. Tết tháng Năm, theo tiếng Tày gọi là “chiêng bươn hả” - trùng với ngày Tết đoan ngọ (còn gọi là tục giết sâu bọ) diễn ra vào 5/5 âm lịch.

a1.jpg
Vào dịp lễ, tết, đồng bào Tày thường tổ chức sửa soạn mâm lễ cúng tổ tiên, trong đó không thể thiếu một nghi thức được duy trì cho đến ngày nay, đó là làm bánh truyền thống. (Trong ảnh: Người Tày Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên làm bánh.
a2.jpg
Thông thường, tết Nguyên đán người Tày gói bánh chưng đen (nhiều nơi gọi là bánh chưng gù) - tiếng Tày gọi là “pẻng đăm”, còn Tết tháng Bảy làm bánh chuối (pẻng cổi), Tết tháng Ba làm bánh trứng kiến (pẻng nòn hay) và tháng Năm làm bánh nhân lạc đường, bánh nhân thịt… (Trong ảnh: Người Tày xã Làng Giàng, huyện Văn Bàn làm bánh nhân thịt.)
a4.jpg
Để làm bánh nhân lạc, nhân thịt (theo tiếng Tày là “pẻng nửng”), người Tày hái những tàu lá chuối đem phơi một nắng cho héo vừa phải vẫn còn độ xanh của lá chuối; nghiền gạo nếp thành bột và đem nhào ướt vừa tay để nặn thành vỏ bánh. Trong ngày Tết tháng Năm, người Tày thường làm bánh có 2 loại nhân mặn, ngọt để phù hợp với sở thích của từng người. Nếu là bánh nhân lạc đường thì rang lạc sau đó bỏ vỏ lụa, dùng chày gỗ nhỏ chà cho lạc vỡ đôi, trộn với đường kính trắng và làm nhân bánh. Còn thịt ba chỉ hoặc thịt nạc vai, lọc bỏ bì, băm nhuyễn, xào chín với hành, nêm vừa ăn, rồi mới gói vào bột nếp làm nhân.
a3.jpg
Sau khi hoàn thành công đoạn vào nhân bánh, cho 2 phần bánh đặt ngang vào lá chuối đã phơi héo, rồi gói và xoáy tạo thành một cặp bánh, dùng lạt giang buộc túm một đầu. Gói bánh xong, cho lên bếp để hấp cách thủy (đồ) khoảng 30 - 45 phút bánh chín là được.
a5.jpg
Theo bậc cao niên trong các bản người Tày kể lại, trước đây, mỗi dịp Tết tháng Năm, từ chiều hôm trước, những cô gái tuổi mới lớn hoặc phụ nữ trong bản lấy hoa bóng nước về giã với nghệ, sau đó bọc vào lá chuối và nướng lên, rồi dùng để sơn lên móng tay, móng chân.
a6.jpg
Theo quan niệm của người Tày ở Dương Quỳ (Văn Bàn), nhuộm móng tay, chân với mong muốn lông con sâu róm, con bọ không chạm được vào người mình - cũng hàm ý giống với ý nghĩa “giết sâu bọ”. Ngày xưa, vào Tết tháng Năm, nhà nào tổ chức làm màu bóng nước để sơn móng tay, móng chân thì rất đông nam thanh, nữ tú đến nhà chơi, cùng nhau nhuộm móng.
a7.jpg
Người Tày ở Nghĩa Đô (Bảo Yên) gọi cây bóng nước là cây “quao” và quan niệm rằng, khi hái hoa để bọc nhuộm tay thì phải kiêng không cho gà trống nhìn thấy, bởi gà trống nhìn thấy thì khi bọc tay, không thành màu đỏ nữa. Màu của hoa bóng nước bám chắc hơn cả sơn móng tay, phải 4 - 5 tháng sau mới mờ đi, cách duy nhất là chờ móng tay mọc lên rồi cắt đi.
a8.jpg
Trẻ em người Tày hào hứng được nhuộm móng tay trong ngày Tết tháng Năm.

Cùng với mổ lợn, làm bánh, nhuộm móng tay, người Tày cũng chuẩn bị hoa quả để sáng hôm sau tổ chức ăn Tết tháng Năm. Họ cũng quan niệm, khi tỉnh giấc, việc đầu tiên là phải ăn quả để “làm lý” giết sâu bọ... Cả gia đình quây quần bên nhau, khi lúa mới gặt xong (nếu cấy hai vụ lúa) hoặc lúa đang xanh (ruộng một vụ mùa) đều vui vẻ hàn huyên câu chuyện đoàn viên.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Tưng bừng chương trình nghệ thuật chào năm mới 2026

Tưng bừng chương trình nghệ thuật chào năm mới 2026

Tối 31/12, tại Quảng trường 19/8 (phường Yên Bái), UBND tỉnh Lào Cai tổ chức Chương trình nghệ thuật Chào năm mới với chủ đề “Xuân 2026 – Vững niềm tin”. Dự chương trình có đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh; đồng chí Hoàng Thị Thanh Bình - Phó Chủ tịch HĐND tỉnh cùng lãnh đạo các sở, ban, ngành và đông đảo Nhân dân đến theo dõi.

nghi lễ Tằng cẩu

Tục “Tằng cẩu” của người Thái đen Mường Lò

Giữa vùng lòng chảo Mường Lò nơi được mệnh danh là “đất tổ” của người Thái đen, những nét văn hóa cổ xưa vẫn được lưu giữ vẹn nguyên, trong đó có tục “Tằng cẩu” - biểu tượng thiêng liêng và kiêu hãnh của người phụ nữ. Đó không đơn thuần chỉ là một kiểu tóc, mà là lời khẳng định về tiết hạnh, dấu mốc quan trọng nhất trong cuộc đời người con gái khi bước sang trang mới của cuộc sống gia đình.

Tăng cường tuyên truyền các văn bản chỉ đạo và hoạt động lễ hội, chào Xuân năm 2026 trên địa bàn tỉnh Lào Cai

Tăng cường tuyên truyền các văn bản chỉ đạo và hoạt động lễ hội, chào Xuân năm 2026 trên địa bàn tỉnh Lào Cai

Thực hiện các văn bản chỉ đạo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và UBND tỉnh Lào Cai, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai vừa ban hành văn bản đề nghị các cơ quan báo chí địa phương, Cổng Thông tin điện tử tỉnh, Trung tâm Văn hóa và Điện ảnh tỉnh, UBND các xã, phường tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền các nhiệm vụ chính trị trọng tâm và các hoạt động lễ hội, chào Xuân năm 2026 trên địa bàn tỉnh.

Nét đẹp trang phục phụ nữ Dao tuyển ở Sả Hồ

Nét đẹp trang phục phụ nữ Dao tuyển ở Sả Hồ

Thôn Sả Hồ, xã Mường Khương là nơi sinh sống của 55 hộ dân với 90% là người dân tộc Dao tuyển. Người dân nơi đây chủ yếu phát triển kinh tế nhờ nông nghiệp và những đồi quýt sai trĩu quả là nguồn thu nhập chính của hơn một nửa số hộ trong thôn. Dù bận rộn với công việc nương đồi, nhưng người Dao tuyển ở Sả Hồ vẫn gìn giữ nhiều nét đẹp văn hóa, đặc biệt bộ trang phục truyền thống.

Lý Thị Lầu và tình yêu với hoa văn thổ cẩm

Lý Thị Lầu và tình yêu với hoa văn thổ cẩm

Từ những mũi kim, sợi chỉ quen thuộc của đồng bào Mông, Lý Thị Lầu - học sinh lớp 11A, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS&THPT Bát Xát đang góp phần gìn giữ và lan tỏa nét đẹp hoa văn thổ cẩm truyền thống. 

Âm nhạc góp phần định vị thương hiệu văn hóa Tây Bắc

Âm nhạc góp phần định vị thương hiệu văn hóa Tây Bắc

Trong đời sống âm nhạc đương đại, việc bảo tồn văn hóa dân tộc không chỉ dừng ở việc lưu giữ nguyên bản, mà còn là sự kế thừa và phát triển để phù hợp với thị hiếu người nghe, đặc biệt là giới trẻ. Tại Lào Cai - một thế hệ nhạc sĩ trẻ đang miệt mài làm mới những "viên ngọc quý" của âm nhạc truyền thống, mang đến làn gió mới cho âm nhạc dân tộc.

Xã Mù Cang Chải chuẩn bị cho lễ hội hoa Tớ Dày và Festival khèn Mông

Xã Mù Cang Chải chuẩn bị cho lễ hội hoa Tớ Dày và Festival khèn Mông

Những ngày này, khi hoa tớ dày đang khoe sắc trên các sườn núi, khắp các thôn bản xã Mù Cang Chải lại rộn ràng không khí tập luyện chuẩn bị cho Lễ hội hoa Tớ Dày gắn với Festival khèn Mông. Trọng tâm là chương trình nghệ thuật với chủ đề “Lễ hội khèn hoa”, hứa hẹn mang đến cho người dân và du khách không gian văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc Mông.

Phát sóng phim 'Cuba và Việt Nam: Anh em bằng sự lựa chọn' trên truyền hình Việt Nam, Cuba

Phát sóng phim 'Cuba và Việt Nam: Anh em bằng sự lựa chọn' trên truyền hình Việt Nam, Cuba

Phim tài liệu “Cuba và Việt Nam: Anh em bằng sự lựa chọn” được thực hiện nhân dịp kỷ niệm 65 năm ngày Việt Nam và Cuba chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao, sẽ được phát sóng trên Cubavisión Internacional (CVI), các kênh quốc gia của Truyền hình Cuba (TVC) và kênh VTV9 của Đài Truyền hình Việt Nam vào 22h ngày 29/12/2025 - 2/1/2026.

Khơi dậy tự hào dân tộc qua di sản văn hóa

Khơi dậy tự hào dân tộc qua di sản văn hóa

Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, di sản văn hóa luôn được định hình là bản sắc văn hóa, kết tinh trí tuệ và sự sáng tạo của các thế hệ cha ông ta, gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của đất nước, con người Việt Nam.

Trao giải Cuộc thi sáng tác tranh cổ động và phát động Cuộc thi sáng tác logo tỉnh Lào Cai

Trao giải Cuộc thi sáng tác tranh cổ động và phát động Cuộc thi sáng tác logo tỉnh Lào Cai

Ngày 28/12, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh tổ chức tổng kết, trao giải Cuộc thi sáng tác tranh cổ động tuyên truyền chào mừng thành công Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và phát động Cuộc thi sáng tác biểu trưng (logo) tỉnh Lào Cai.

Tả Phìn khẳng định vị thế thủ phủ Nhất Chi Mai

Tả Phìn khẳng định vị thế thủ phủ Nhất Chi Mai

Vào dịp Tết, nhất chi mai luôn được đánh giá là lựa chọn hàng đầu trong giới hoa cảnh Việt Nam. Ở xã Tả Phìn, Lào Cai, những gốc mai độc đáo, rêu phong và sức sống mãnh liệt của núi rừng không chỉ làm đẹp không gian Tết mà còn trở thành cây thoát nghèo, mang lại thu nhập cho người dân vùng cao.

Những tác phẩm của Huyền My đăng trên Tạp chí Văn nghệ Yên Bái (trước hợp nhất)

Khi Gen Z viết văn

Trong dòng chảy hối hả của kỷ nguyên số, có một thế hệ cầm bút mới đang âm thầm và bền bỉ khẳng định mình. Đó là những bạn trẻ yêu văn chương và muốn thể hiện năng khiếu, đam mê của mình qua sáng tác các tác phẩm.

35 thí sinh vòng Chung khảo Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2026 chung tay làm đường tại Sa Pa

35 thí sinh vòng Chung khảo Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2026 chung tay làm đường tại Sa Pa

Sáng 27/12, tại Khu du lịch Quốc gia Sa Pa, 35 thí sinh vòng Chung khảo Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2026 đã tham gia trực tiếp làm đường giao thông cùng Nhân dân tổ dân phố Hàm Rồng 3, phường Sa Pa. Đây là một trong những hoạt động hưởng ứng “Chiến dịch 100 ngày đêm” nâng cấp, cải tạo hạ tầng giao thông đô thị do UBND phường Sa Pa phát động.

fb yt zl tw