Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Tết tháng Năm của người Tày

Tết tháng Năm của người Tày

Người Tày cũng như các dân tộc thiểu số khác sinh sống ở Lào Cai đều có những nghi lễ truyền thống trong các dịp lễ, tết cổ truyền của dân tộc. Ngoài tết Nguyên đán, người Tày còn có Tết tháng Ba - thanh minh, Tết tháng Năm - đoan ngọ, Tết tháng Bảy - Rằm tháng Bảy, Tết cơm mới - tháng 9 âm lịch. Tết tháng Năm, theo tiếng Tày gọi là “chiêng bươn hả” - trùng với ngày Tết đoan ngọ (còn gọi là tục giết sâu bọ) diễn ra vào 5/5 âm lịch.

a1.jpg
Vào dịp lễ, tết, đồng bào Tày thường tổ chức sửa soạn mâm lễ cúng tổ tiên, trong đó không thể thiếu một nghi thức được duy trì cho đến ngày nay, đó là làm bánh truyền thống. (Trong ảnh: Người Tày Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên làm bánh.
a2.jpg
Thông thường, tết Nguyên đán người Tày gói bánh chưng đen (nhiều nơi gọi là bánh chưng gù) - tiếng Tày gọi là “pẻng đăm”, còn Tết tháng Bảy làm bánh chuối (pẻng cổi), Tết tháng Ba làm bánh trứng kiến (pẻng nòn hay) và tháng Năm làm bánh nhân lạc đường, bánh nhân thịt… (Trong ảnh: Người Tày xã Làng Giàng, huyện Văn Bàn làm bánh nhân thịt.)
a4.jpg
Để làm bánh nhân lạc, nhân thịt (theo tiếng Tày là “pẻng nửng”), người Tày hái những tàu lá chuối đem phơi một nắng cho héo vừa phải vẫn còn độ xanh của lá chuối; nghiền gạo nếp thành bột và đem nhào ướt vừa tay để nặn thành vỏ bánh. Trong ngày Tết tháng Năm, người Tày thường làm bánh có 2 loại nhân mặn, ngọt để phù hợp với sở thích của từng người. Nếu là bánh nhân lạc đường thì rang lạc sau đó bỏ vỏ lụa, dùng chày gỗ nhỏ chà cho lạc vỡ đôi, trộn với đường kính trắng và làm nhân bánh. Còn thịt ba chỉ hoặc thịt nạc vai, lọc bỏ bì, băm nhuyễn, xào chín với hành, nêm vừa ăn, rồi mới gói vào bột nếp làm nhân.
a3.jpg
Sau khi hoàn thành công đoạn vào nhân bánh, cho 2 phần bánh đặt ngang vào lá chuối đã phơi héo, rồi gói và xoáy tạo thành một cặp bánh, dùng lạt giang buộc túm một đầu. Gói bánh xong, cho lên bếp để hấp cách thủy (đồ) khoảng 30 - 45 phút bánh chín là được.
a5.jpg
Theo bậc cao niên trong các bản người Tày kể lại, trước đây, mỗi dịp Tết tháng Năm, từ chiều hôm trước, những cô gái tuổi mới lớn hoặc phụ nữ trong bản lấy hoa bóng nước về giã với nghệ, sau đó bọc vào lá chuối và nướng lên, rồi dùng để sơn lên móng tay, móng chân.
a6.jpg
Theo quan niệm của người Tày ở Dương Quỳ (Văn Bàn), nhuộm móng tay, chân với mong muốn lông con sâu róm, con bọ không chạm được vào người mình - cũng hàm ý giống với ý nghĩa “giết sâu bọ”. Ngày xưa, vào Tết tháng Năm, nhà nào tổ chức làm màu bóng nước để sơn móng tay, móng chân thì rất đông nam thanh, nữ tú đến nhà chơi, cùng nhau nhuộm móng.
a7.jpg
Người Tày ở Nghĩa Đô (Bảo Yên) gọi cây bóng nước là cây “quao” và quan niệm rằng, khi hái hoa để bọc nhuộm tay thì phải kiêng không cho gà trống nhìn thấy, bởi gà trống nhìn thấy thì khi bọc tay, không thành màu đỏ nữa. Màu của hoa bóng nước bám chắc hơn cả sơn móng tay, phải 4 - 5 tháng sau mới mờ đi, cách duy nhất là chờ móng tay mọc lên rồi cắt đi.
a8.jpg
Trẻ em người Tày hào hứng được nhuộm móng tay trong ngày Tết tháng Năm.

Cùng với mổ lợn, làm bánh, nhuộm móng tay, người Tày cũng chuẩn bị hoa quả để sáng hôm sau tổ chức ăn Tết tháng Năm. Họ cũng quan niệm, khi tỉnh giấc, việc đầu tiên là phải ăn quả để “làm lý” giết sâu bọ... Cả gia đình quây quần bên nhau, khi lúa mới gặt xong (nếu cấy hai vụ lúa) hoặc lúa đang xanh (ruộng một vụ mùa) đều vui vẻ hàn huyên câu chuyện đoàn viên.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

“Ngọn lửa” chủ quyền trong các tác phẩm văn học - nghệ thuật

“Ngọn lửa” chủ quyền trong các tác phẩm văn học - nghệ thuật

Với các văn nghệ sĩ Lào Cai, ngọn lửa chủ quyền luôn là nguồn cảm hứng thiêng liêng, là mệnh lệnh từ trái tim người cầm bút. Qua từng vần thơ, trang viết, nhiếp ảnh, hội họa, hình ảnh những cột mốc biên cương và người chiến sĩ nơi đầu sóng ngọn gió hiện lên đầy sống động. Không chỉ phản ánh hiện thực, mỗi tác phẩm còn là lời nhắc nhớ về giá trị lịch sử và tình yêu Tổ quốc, thắp sáng lòng tự hào dân tộc và trách nhiệm giữ gìn và phát triển quê hương, đất nước.

Nhiều hoạt động hấp dẫn tại Festival mùa Đông Bắc Hà 2026

Nhiều hoạt động hấp dẫn tại Festival mùa Đông Bắc Hà 2026

UBND xã Bắc Hà vừa ban hành kế hoạch tổ chức Festival mùa Đông 2026, với chủ đề "Sắc màu hội tụ - Ấm tình đoàn kết" gắn với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và trải nghiệm hấp dẫn, hứa hẹn tạo nhiều điểm nhấn, như: Giải bóng chuyền hơi các đơn vị trường học trong xã; Giải thể thao các môn dân tộc thiểu số; Hội thi văn nghệ gắn với ngày di sản văn hóa; công bố Chỉ dẫn địa lý "Bắc Hà" cho sản phẩm quế vỏ và nhãn hiệu chứng nhận "Cao nguyên trắng Bắc Hà".

Khai mạc Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc đợt 2

Khai mạc Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc đợt 2

Tối 6/11, tại Nhà hát Ca Múa Nhạc Quốc gia Việt Nam (phường Phan Đình Phùng, tỉnh Thái Nguyên), Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp với UBND tỉnh Thái Nguyên tổ chức khai mạc Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc năm 2026 đợt 2, với chủ đề “Âm sắc Việt – Hội tụ – Tỏa sáng”.

Từ muôn thanh âm đời sống đến giai điệu Tổ quốc

Từ muôn thanh âm đời sống đến giai điệu Tổ quốc

Chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” năm 2026 do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức mở ra sân chơi âm nhạc dành cho tất cả người dân. Mỗi thanh âm được ghi lại và chia sẻ sẽ góp phần xây dựng Ngân hàng Thanh âm Việt Nam và Bản đồ âm nhạc Việt Nam, tạo thêm nguồn lực cho công nghiệp văn hóa.

Gieo tri thức giữa bản làng

Gieo tri thức giữa bản làng

Những giá sách tại nhà văn hóa thôn Ao Luông, xã Liên Sơn đã mở thêm cơ hội để người dân tiếp cận tri thức, học hỏi kinh nghiệm, tìm hướng phát triển kinh tế gia đình. Từ sự chung tay của cộng đồng, văn hóa đọc từng bước lan tỏa, góp phần xây dựng cộng đồng học tập ngay từ cơ sở.

Về Sa Pa, ngắm đô thị bốn mùa hoa nở

Về Sa Pa, ngắm đô thị bốn mùa hoa nở

Cùng với nỗ lực gìn giữ, bảo tồn bản sắc văn hóa của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn, Sa Pa (Lào Cai) đang tập trung chuyển đổi số, xây dựng đô thị thông minh đồng thời chỉnh trang cảnh quan, hạ tầng và trật tự đô thị trên địa bàn tạo chuyển biến rõ nét về diện mạo đô thị theo định hướng “xanh - bản sắc - thông minh”, văn minh, hiện đại và phát triển bền vững gắn với các nghị quyết chiến lược.

Hơn 400 sự kiện quy mô diễn ra trên toàn quốc nhân Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11

Hơn 400 sự kiện quy mô diễn ra trên toàn quốc nhân Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11

Ngày 5/11, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức họp báo thông tin về công tác chuẩn bị và các hoạt động dự kiến tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 và Lễ kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất.

Hạt nhân tiếp nối mạch nguồn văn hóa Mông Suối Giàng

Hạt nhân tiếp nối mạch nguồn văn hóa Mông Suối Giàng

Giữa trùng điệp mây ngàn Suối Giàng, khi tiếng khèn, tiếng sáo Mông đứng trước nguy cơ mai một theo dòng chảy thời gian, chàng trai trẻ Sùng A Mạnh đã đưa ra một lựa chọn đầy bản lĩnh: trở về bản làng để giữ “hồn” di sản quê hương. Bằng tiếng khèn, tiếng sáo da diết và tư duy sáng tạo của thế hệ trẻ, A Mạnh đang miệt mài thắp sáng, đưa bản sắc văn hoá dân tộc Mông vươn xa.

Lò Anh Khôi, mầm xanh giữ gìn văn hóa Thái

Lò Anh Khôi - Mầm xanh giữ gìn bản sắc Thái

Giữa nhịp sống hiện đại, làm thế nào để thế hệ trẻ yêu mến, tự hào và chung tay bảo tồn văn hóa truyền thống luôn là trăn trở của bao thế hệ. Câu chuyện của em Lò Anh Khôi, 9 tuổi, lớp 4C, Trường Tiểu học Kim Đồng (phường Trung Tâm) là một minh chứng tích cực. Ở em có sự kết hợp giữa tri thức hiện đại và tình yêu đối với cội nguồn văn hóa Thái.

Học sinh Trường THPT Chuyên Lào Cai đạt giải A Cuộc thi sáng tác video clip “Tổ quốc bình yên”

Học sinh Trường THPT Chuyên Lào Cai đạt giải A Cuộc thi sáng tác video clip “Tổ quốc bình yên”

Tối 3/11, tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), Bộ Công an phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Gala nghệ thuật tổng kết, trao giải Cuộc thi sáng tạo video/clip “Tổ quốc bình yên” năm 2026. Tại lễ trao giải, hai học sinh Trường THPT Chuyên Lào Cai đã xuất sắc giành Giải A với tác phẩm “Ngày mai vẫn đợi”.

fb yt zl tw