Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Tết tháng Năm của người Tày

Tết tháng Năm của người Tày

Người Tày cũng như các dân tộc thiểu số khác sinh sống ở Lào Cai đều có những nghi lễ truyền thống trong các dịp lễ, tết cổ truyền của dân tộc. Ngoài tết Nguyên đán, người Tày còn có Tết tháng Ba - thanh minh, Tết tháng Năm - đoan ngọ, Tết tháng Bảy - Rằm tháng Bảy, Tết cơm mới - tháng 9 âm lịch. Tết tháng Năm, theo tiếng Tày gọi là “chiêng bươn hả” - trùng với ngày Tết đoan ngọ (còn gọi là tục giết sâu bọ) diễn ra vào 5/5 âm lịch.

a1.jpg
Vào dịp lễ, tết, đồng bào Tày thường tổ chức sửa soạn mâm lễ cúng tổ tiên, trong đó không thể thiếu một nghi thức được duy trì cho đến ngày nay, đó là làm bánh truyền thống. (Trong ảnh: Người Tày Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên làm bánh.
a2.jpg
Thông thường, tết Nguyên đán người Tày gói bánh chưng đen (nhiều nơi gọi là bánh chưng gù) - tiếng Tày gọi là “pẻng đăm”, còn Tết tháng Bảy làm bánh chuối (pẻng cổi), Tết tháng Ba làm bánh trứng kiến (pẻng nòn hay) và tháng Năm làm bánh nhân lạc đường, bánh nhân thịt… (Trong ảnh: Người Tày xã Làng Giàng, huyện Văn Bàn làm bánh nhân thịt.)
a4.jpg
Để làm bánh nhân lạc, nhân thịt (theo tiếng Tày là “pẻng nửng”), người Tày hái những tàu lá chuối đem phơi một nắng cho héo vừa phải vẫn còn độ xanh của lá chuối; nghiền gạo nếp thành bột và đem nhào ướt vừa tay để nặn thành vỏ bánh. Trong ngày Tết tháng Năm, người Tày thường làm bánh có 2 loại nhân mặn, ngọt để phù hợp với sở thích của từng người. Nếu là bánh nhân lạc đường thì rang lạc sau đó bỏ vỏ lụa, dùng chày gỗ nhỏ chà cho lạc vỡ đôi, trộn với đường kính trắng và làm nhân bánh. Còn thịt ba chỉ hoặc thịt nạc vai, lọc bỏ bì, băm nhuyễn, xào chín với hành, nêm vừa ăn, rồi mới gói vào bột nếp làm nhân.
a3.jpg
Sau khi hoàn thành công đoạn vào nhân bánh, cho 2 phần bánh đặt ngang vào lá chuối đã phơi héo, rồi gói và xoáy tạo thành một cặp bánh, dùng lạt giang buộc túm một đầu. Gói bánh xong, cho lên bếp để hấp cách thủy (đồ) khoảng 30 - 45 phút bánh chín là được.
a5.jpg
Theo bậc cao niên trong các bản người Tày kể lại, trước đây, mỗi dịp Tết tháng Năm, từ chiều hôm trước, những cô gái tuổi mới lớn hoặc phụ nữ trong bản lấy hoa bóng nước về giã với nghệ, sau đó bọc vào lá chuối và nướng lên, rồi dùng để sơn lên móng tay, móng chân.
a6.jpg
Theo quan niệm của người Tày ở Dương Quỳ (Văn Bàn), nhuộm móng tay, chân với mong muốn lông con sâu róm, con bọ không chạm được vào người mình - cũng hàm ý giống với ý nghĩa “giết sâu bọ”. Ngày xưa, vào Tết tháng Năm, nhà nào tổ chức làm màu bóng nước để sơn móng tay, móng chân thì rất đông nam thanh, nữ tú đến nhà chơi, cùng nhau nhuộm móng.
a7.jpg
Người Tày ở Nghĩa Đô (Bảo Yên) gọi cây bóng nước là cây “quao” và quan niệm rằng, khi hái hoa để bọc nhuộm tay thì phải kiêng không cho gà trống nhìn thấy, bởi gà trống nhìn thấy thì khi bọc tay, không thành màu đỏ nữa. Màu của hoa bóng nước bám chắc hơn cả sơn móng tay, phải 4 - 5 tháng sau mới mờ đi, cách duy nhất là chờ móng tay mọc lên rồi cắt đi.
a8.jpg
Trẻ em người Tày hào hứng được nhuộm móng tay trong ngày Tết tháng Năm.

Cùng với mổ lợn, làm bánh, nhuộm móng tay, người Tày cũng chuẩn bị hoa quả để sáng hôm sau tổ chức ăn Tết tháng Năm. Họ cũng quan niệm, khi tỉnh giấc, việc đầu tiên là phải ăn quả để “làm lý” giết sâu bọ... Cả gia đình quây quần bên nhau, khi lúa mới gặt xong (nếu cấy hai vụ lúa) hoặc lúa đang xanh (ruộng một vụ mùa) đều vui vẻ hàn huyên câu chuyện đoàn viên.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Trưng bày 300 tài liệu sách, báo chủ đề 'Quốc hội Việt Nam trong tiến trình đổi mới đất nước'

Trưng bày 300 tài liệu sách, báo chủ đề 'Quốc hội Việt Nam trong tiến trình đổi mới đất nước'

Hướng tới cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, từ ngày 10 đến 20/3, Trung tâm Văn hóa và Thư viện Hà Nội tổ chức trưng bày sách, báo với chủ đề “Quốc hội Việt Nam trong tiến trình đổi mới đất nước” tại địa chỉ 54E Trần Hưng Đạo (phường Cửa Nam, Hà Nội).

Tháng 3 thắm đỏ nơi đầu nguồn biên giới

Tháng 3 thắm đỏ nơi đầu nguồn biên giới

Tháng 3, mùa xuân đã vào “độ chín”, khắp các bản làng nơi rẻo cao Tây Bắc ngập tràn trong sắc hoa đào, hoa mận. Tháng 3 cũng là mùa của những lễ hội tưng bừng mở ra khắp nơi. Giữa bầu không khí rộn ràng của mùa xuân, tôi ngược dòng sông Hồng, ngắm những hàng cây mộc miên (hoa gạo) đang “thắp lửa” đỏ rực giữa trời biên giới mà nhớ về những năm tháng lịch sử hào hùng của quân và dân ta bảo vệ từng tấc đất biên cương.

Bắc Ninh tổ chức lễ đón bằng UNESCO ghi danh nghề làm tranh dân gian Đông Hồ

Bắc Ninh tổ chức lễ đón bằng UNESCO ghi danh nghề làm tranh dân gian Đông Hồ

Tỉnh Bắc Ninh sẽ tổ chức lễ đón nhận bằng của UNESCO ghi danh nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp, đồng thời công bố Quần thể Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn - Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới và khai mạc Festival “Về miền di sản - 2026”.

'Việt Nam trên hành trình đổi mới' qua góc nhìn ảnh báo chí

'Việt Nam trên hành trình đổi mới' qua góc nhìn ảnh báo chí

Cuộc thi ảnh báo chí “Việt Nam trên hành trình đổi mới” do Báo Nhân Dân phối hợp với Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam tổ chức, đã ghi nhận nhiều tác phẩm chất lượng, phản ánh sinh động diện mạo Việt Nam hiện đại, năng động, phát triển bền vững và giàu bản sắc dân tộc.

Tưng bừng lễ hội đền Hai Cô

Tưng bừng lễ hội đền Hai Cô

Ngày 09/3 (tức ngày 21 tháng giêng năm Bính Ngọ), UBND xã Bảo Hà tưng bừng tổ chức lễ hội đền Hai Cô năm 2026. Dự lễ hội có lãnh đạo cấp ủy, chính quyền xã Bảo Hà cùng đông đảo người dân và du khách thập phương.

Người thắp lửa đam mê nhạc cụ dân tộc

Người thắp lửa đam mê nhạc cụ dân tộc

Trong dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, khi những giai điệu sôi động của âm nhạc đương đại chiếm ưu thế, tại Trường Cao đẳng Nghề Yên Bái, vẫn có một người phụ nữ lặng lẽ nhưng bền bỉ gìn giữ và lan tỏa giá trị của âm nhạc truyền thống. Đó là cô giáo Trần Huyền Trang. Với cô, tiếng đàn không chỉ là âm thanh, mà là mạch nguồn văn hóa cần được gìn giữ và trao truyền qua các thế hệ.

Vinh danh 50 tác phẩm xuất sắc đoạt Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ VIII

Vinh danh 50 tác phẩm xuất sắc đoạt Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ VIII

Thiết thực chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, tối 8-3, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hội Xuất bản Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức lễ trao Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ VIII cho 50 cuốn sách, bộ sách giá trị, xuất sắc.

Lâm Giang khai hội đền Phúc Linh năm 2026

Lâm Giang khai hội đền Phúc Linh năm 2026

Trong hai ngày 07 và 08/3 (tức 19 và 20 tháng Giêng năm Bính Ngọ), xã Lâm Giang tổ chức Lễ hội đền Phúc Linh năm 2026. Đây là kỳ lễ hội có ý nghĩa đặc biệt, đánh dấu sự hồi sinh của di tích lịch sử cấp tỉnh sau vụ hỏa hoạn xảy ra vào năm 2024.

Dậm Thuông - nhịp đập trái tim của người Tày

Dậm Thuông - nhịp đập trái tim của người Tày

Với người Tày nói chung và người Tày xã Thượng Bằng La nói riêng, Dậm Thuông (còn gọi là múa Then, xòe Then) là nghi lễ chứa đựng trong đó những kỳ diệu của núi rừng. Màn Dậm Thuông gồm sáu điệu dậm cổ (gồm dậm hoa, dậm quạt, dậm gậy, dậm khăn, dậm tính tẩu, dậm hương), mỗi điệu đều mang ý nghĩa tâm linh riêng.

Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3: Dấu ấn sáng tạo của các nữ họa sĩ

Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3: Dấu ấn sáng tạo của các nữ họa sĩ

Tài năng và niềm đam mê đã trở thành động lực để nhiều nữ họa sĩ kiên trì theo đuổi con đường nghệ thuật. Vượt qua những rào cản tâm lý và thử thách trong đời sống riêng, họ miệt mài sáng tạo, khẳng định dấu ấn cá nhân qua từng tác phẩm, góp phần làm phong phú đời sống mỹ thuật đương đại.

Xã Châu Quế tổ chức Lễ hội đền Nhược Sơn

Xã Châu Quế tổ chức Lễ hội đền Nhược Sơn

Trong hai ngày 07 - 08/3 (tức ngày 19 - 20 tháng Giêng năm Bính Ngọ), xã Châu Quế đã long trọng tổ chức Lễ hội đền Nhược Sơn năm 2026. Lễ hội diễn ra tại quần thể Di tích lịch sử cấp Quốc gia đền Nhược Sơn, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương về dự.

Điểm hẹn mùa xuân

Điểm hẹn mùa xuân

Xuân sang, đất trời Lào Cai lại “khoác” lên mình tấm áo mới với vẻ đẹp riêng có, không ồn ào, náo nhiệt mà trầm lắng, dịu dàng như bản hòa ca của mây núi, đất trời và lòng người, đón bước chân du khách về du xuân, tìm lại sự bình yên sau một năm bộn bề.

fb yt zl tw