Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Tết tháng Năm của người Tày

Tết tháng Năm của người Tày

Người Tày cũng như các dân tộc thiểu số khác sinh sống ở Lào Cai đều có những nghi lễ truyền thống trong các dịp lễ, tết cổ truyền của dân tộc. Ngoài tết Nguyên đán, người Tày còn có Tết tháng Ba - thanh minh, Tết tháng Năm - đoan ngọ, Tết tháng Bảy - Rằm tháng Bảy, Tết cơm mới - tháng 9 âm lịch. Tết tháng Năm, theo tiếng Tày gọi là “chiêng bươn hả” - trùng với ngày Tết đoan ngọ (còn gọi là tục giết sâu bọ) diễn ra vào 5/5 âm lịch.

a1.jpg
Vào dịp lễ, tết, đồng bào Tày thường tổ chức sửa soạn mâm lễ cúng tổ tiên, trong đó không thể thiếu một nghi thức được duy trì cho đến ngày nay, đó là làm bánh truyền thống. (Trong ảnh: Người Tày Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên làm bánh.
a2.jpg
Thông thường, tết Nguyên đán người Tày gói bánh chưng đen (nhiều nơi gọi là bánh chưng gù) - tiếng Tày gọi là “pẻng đăm”, còn Tết tháng Bảy làm bánh chuối (pẻng cổi), Tết tháng Ba làm bánh trứng kiến (pẻng nòn hay) và tháng Năm làm bánh nhân lạc đường, bánh nhân thịt… (Trong ảnh: Người Tày xã Làng Giàng, huyện Văn Bàn làm bánh nhân thịt.)
a4.jpg
Để làm bánh nhân lạc, nhân thịt (theo tiếng Tày là “pẻng nửng”), người Tày hái những tàu lá chuối đem phơi một nắng cho héo vừa phải vẫn còn độ xanh của lá chuối; nghiền gạo nếp thành bột và đem nhào ướt vừa tay để nặn thành vỏ bánh. Trong ngày Tết tháng Năm, người Tày thường làm bánh có 2 loại nhân mặn, ngọt để phù hợp với sở thích của từng người. Nếu là bánh nhân lạc đường thì rang lạc sau đó bỏ vỏ lụa, dùng chày gỗ nhỏ chà cho lạc vỡ đôi, trộn với đường kính trắng và làm nhân bánh. Còn thịt ba chỉ hoặc thịt nạc vai, lọc bỏ bì, băm nhuyễn, xào chín với hành, nêm vừa ăn, rồi mới gói vào bột nếp làm nhân.
a3.jpg
Sau khi hoàn thành công đoạn vào nhân bánh, cho 2 phần bánh đặt ngang vào lá chuối đã phơi héo, rồi gói và xoáy tạo thành một cặp bánh, dùng lạt giang buộc túm một đầu. Gói bánh xong, cho lên bếp để hấp cách thủy (đồ) khoảng 30 - 45 phút bánh chín là được.
a5.jpg
Theo bậc cao niên trong các bản người Tày kể lại, trước đây, mỗi dịp Tết tháng Năm, từ chiều hôm trước, những cô gái tuổi mới lớn hoặc phụ nữ trong bản lấy hoa bóng nước về giã với nghệ, sau đó bọc vào lá chuối và nướng lên, rồi dùng để sơn lên móng tay, móng chân.
a6.jpg
Theo quan niệm của người Tày ở Dương Quỳ (Văn Bàn), nhuộm móng tay, chân với mong muốn lông con sâu róm, con bọ không chạm được vào người mình - cũng hàm ý giống với ý nghĩa “giết sâu bọ”. Ngày xưa, vào Tết tháng Năm, nhà nào tổ chức làm màu bóng nước để sơn móng tay, móng chân thì rất đông nam thanh, nữ tú đến nhà chơi, cùng nhau nhuộm móng.
a7.jpg
Người Tày ở Nghĩa Đô (Bảo Yên) gọi cây bóng nước là cây “quao” và quan niệm rằng, khi hái hoa để bọc nhuộm tay thì phải kiêng không cho gà trống nhìn thấy, bởi gà trống nhìn thấy thì khi bọc tay, không thành màu đỏ nữa. Màu của hoa bóng nước bám chắc hơn cả sơn móng tay, phải 4 - 5 tháng sau mới mờ đi, cách duy nhất là chờ móng tay mọc lên rồi cắt đi.
a8.jpg
Trẻ em người Tày hào hứng được nhuộm móng tay trong ngày Tết tháng Năm.

Cùng với mổ lợn, làm bánh, nhuộm móng tay, người Tày cũng chuẩn bị hoa quả để sáng hôm sau tổ chức ăn Tết tháng Năm. Họ cũng quan niệm, khi tỉnh giấc, việc đầu tiên là phải ăn quả để “làm lý” giết sâu bọ... Cả gia đình quây quần bên nhau, khi lúa mới gặt xong (nếu cấy hai vụ lúa) hoặc lúa đang xanh (ruộng một vụ mùa) đều vui vẻ hàn huyên câu chuyện đoàn viên.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Di sản ruộng bậc thang Mù Cang Chải trở thành cảm hứng thời trang độc đáo

Di sản ruộng bậc thang Mù Cang Chải trở thành cảm hứng thời trang độc đáo

Dàn nghệ sĩ nổi tiếng như diễn viên Tú Oanh, Minh Cúc, Thu Quỳnh, MC Thái Dũng, Hoa hậu du lịch Việt Nam 2026 Nguyễn Phương Linh, Á Hậu 1 hoa hậu du lịch Việt Nam 2026 Trần Mỹ Lan, NTK Chế Quyết Tiến... đã cùng nhau sải bước catwalk trên những bờ ruộng bậc thang Mù Cang Chải nổi tiếng, ra mắt bộ sưu tập mới của Nhà thiết kế Cao Minh Tiến.

Ẩm thực dân tộc Hà Nhì chinh phục du khách

Ẩm thực dân tộc Hà Nhì chinh phục du khách

Người Hà Nhì đen sinh sống ở một số xã thuộc khu vực vùng cao, biên giới Bát Xát là cộng đồng dân tộc có bản sắc văn hóa độc đáo từ kiến trúc nhà đất truyền thống, đến ngôn ngữ, trang phục và văn hóa ẩm thực. Hiện nay, trước nỗi lo văn hóa ẩm thực của dân tộc bị mai một, có những bạn trẻ người Hà Nhì dành nhiều tâm huyết để khôi phục và chế biến những món ăn truyền thống đậm đà hương vị, “chạm” tới trái tim du khách gần xa.

Sắc màu Lục Yên

Sắc màu Lục Yên

Được thiên nhiên ban tặng nhiều cảnh đẹp, cùng nét văn hóa đa sắc màu của đồng bào các dân tộc thiểu số, Lục Yên còn là vùng đất có nhiều dấu tích văn hóa vùng sông Chảy và ẩn chứa những báu vật quý giá trong lòng đất. Khai thác những tiềm năng, lợi thế ấy, Lục Yên đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách gần xa.

Phường Trung Tâm gấp rút chuẩn bị cho chuỗi sự kiện lớn

Phường Trung Tâm gấp rút chuẩn bị cho chuỗi sự kiện lớn

Trước thềm Lễ hội Tết Xíp Xí, Giải Bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Việt Nam - VTV Cup lần thứ I, năm 2026 và Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò, phường Trung Tâm đang khẩn trương hoàn thiện các điều kiện phục vụ chuỗi sự kiện. Từ không gian lễ hội, sân tập đến công viên, chợ và khu dân cư, nhiều phần việc đang được triển khai, sẵn sàng đón người dân, du khách và các đoàn về địa phương.

Đội bóng đá nữ Lâm Thượng – Từ sân bóng vùng cao đến VTV Cup

Đội bóng đá nữ Lâm Thượng – Từ sân bóng vùng cao đến VTV Cup

Từ phong trào thể thao giàu sức sống ở vùng cao, đội bóng đá nữ Lâm Thượng đang viết tiếp hành trình vươn lên bằng tình yêu bóng đá, niềm tự hào quê hương và khát vọng mang bản sắc văn hóa Tày đến sân chơi quy mô quốc gia - Giải Bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Việt Nam VTV Cup lần thứ nhất.

Thu về trên phố

Thu về trên phố

Người ta vẫn nói mùa thu là mùa đẹp nhất trong năm, với nắng dịu, những bó hoa rực rỡ và sắc trời trong trẻo. Ở Hà Nội, những chiếc xe hoa đã trở thành hình ảnh quen thuộc mỗi độ thu về, tạo nên các góc chụp ảnh đặc trưng. Bắt nhịp xu hướng ấy, một số bạn trẻ ở Lào Cai đầu tư xe hoa cùng các dịch vụ, phụ kiện đi kèm, mang đến không gian chụp ảnh gần gũi để người dân, đặc biệt là giới trẻ, lưu giữ khoảnh khắc đẹp và góp thêm sắc màu cho thành phố trong những ngày giao mùa.

fb yt zl tw