Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Tết tháng Năm của người Tày

Tết tháng Năm của người Tày

Người Tày cũng như các dân tộc thiểu số khác sinh sống ở Lào Cai đều có những nghi lễ truyền thống trong các dịp lễ, tết cổ truyền của dân tộc. Ngoài tết Nguyên đán, người Tày còn có Tết tháng Ba - thanh minh, Tết tháng Năm - đoan ngọ, Tết tháng Bảy - Rằm tháng Bảy, Tết cơm mới - tháng 9 âm lịch. Tết tháng Năm, theo tiếng Tày gọi là “chiêng bươn hả” - trùng với ngày Tết đoan ngọ (còn gọi là tục giết sâu bọ) diễn ra vào 5/5 âm lịch.

a1.jpg
Vào dịp lễ, tết, đồng bào Tày thường tổ chức sửa soạn mâm lễ cúng tổ tiên, trong đó không thể thiếu một nghi thức được duy trì cho đến ngày nay, đó là làm bánh truyền thống. (Trong ảnh: Người Tày Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên làm bánh.
a2.jpg
Thông thường, tết Nguyên đán người Tày gói bánh chưng đen (nhiều nơi gọi là bánh chưng gù) - tiếng Tày gọi là “pẻng đăm”, còn Tết tháng Bảy làm bánh chuối (pẻng cổi), Tết tháng Ba làm bánh trứng kiến (pẻng nòn hay) và tháng Năm làm bánh nhân lạc đường, bánh nhân thịt… (Trong ảnh: Người Tày xã Làng Giàng, huyện Văn Bàn làm bánh nhân thịt.)
a4.jpg
Để làm bánh nhân lạc, nhân thịt (theo tiếng Tày là “pẻng nửng”), người Tày hái những tàu lá chuối đem phơi một nắng cho héo vừa phải vẫn còn độ xanh của lá chuối; nghiền gạo nếp thành bột và đem nhào ướt vừa tay để nặn thành vỏ bánh. Trong ngày Tết tháng Năm, người Tày thường làm bánh có 2 loại nhân mặn, ngọt để phù hợp với sở thích của từng người. Nếu là bánh nhân lạc đường thì rang lạc sau đó bỏ vỏ lụa, dùng chày gỗ nhỏ chà cho lạc vỡ đôi, trộn với đường kính trắng và làm nhân bánh. Còn thịt ba chỉ hoặc thịt nạc vai, lọc bỏ bì, băm nhuyễn, xào chín với hành, nêm vừa ăn, rồi mới gói vào bột nếp làm nhân.
a3.jpg
Sau khi hoàn thành công đoạn vào nhân bánh, cho 2 phần bánh đặt ngang vào lá chuối đã phơi héo, rồi gói và xoáy tạo thành một cặp bánh, dùng lạt giang buộc túm một đầu. Gói bánh xong, cho lên bếp để hấp cách thủy (đồ) khoảng 30 - 45 phút bánh chín là được.
a5.jpg
Theo bậc cao niên trong các bản người Tày kể lại, trước đây, mỗi dịp Tết tháng Năm, từ chiều hôm trước, những cô gái tuổi mới lớn hoặc phụ nữ trong bản lấy hoa bóng nước về giã với nghệ, sau đó bọc vào lá chuối và nướng lên, rồi dùng để sơn lên móng tay, móng chân.
a6.jpg
Theo quan niệm của người Tày ở Dương Quỳ (Văn Bàn), nhuộm móng tay, chân với mong muốn lông con sâu róm, con bọ không chạm được vào người mình - cũng hàm ý giống với ý nghĩa “giết sâu bọ”. Ngày xưa, vào Tết tháng Năm, nhà nào tổ chức làm màu bóng nước để sơn móng tay, móng chân thì rất đông nam thanh, nữ tú đến nhà chơi, cùng nhau nhuộm móng.
a7.jpg
Người Tày ở Nghĩa Đô (Bảo Yên) gọi cây bóng nước là cây “quao” và quan niệm rằng, khi hái hoa để bọc nhuộm tay thì phải kiêng không cho gà trống nhìn thấy, bởi gà trống nhìn thấy thì khi bọc tay, không thành màu đỏ nữa. Màu của hoa bóng nước bám chắc hơn cả sơn móng tay, phải 4 - 5 tháng sau mới mờ đi, cách duy nhất là chờ móng tay mọc lên rồi cắt đi.
a8.jpg
Trẻ em người Tày hào hứng được nhuộm móng tay trong ngày Tết tháng Năm.

Cùng với mổ lợn, làm bánh, nhuộm móng tay, người Tày cũng chuẩn bị hoa quả để sáng hôm sau tổ chức ăn Tết tháng Năm. Họ cũng quan niệm, khi tỉnh giấc, việc đầu tiên là phải ăn quả để “làm lý” giết sâu bọ... Cả gia đình quây quần bên nhau, khi lúa mới gặt xong (nếu cấy hai vụ lúa) hoặc lúa đang xanh (ruộng một vụ mùa) đều vui vẻ hàn huyên câu chuyện đoàn viên.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Giữ sắc chàm của người Mông

Giữ sắc chàm của người Mông

Sự hối hả của nhịp sống hiện đại đang lan nhanh tới từng bản làng vùng cao khiến nhiều nét đẹp văn hóa truyền thống đứng trước nguy cơ mai một. Tuy nhiên, sắc chàm - màu xanh thẫm đặc trưng trên trang phục truyền thống của người Mông vẫn âm thầm hiện diện, bền bỉ như chính đời sống văn hóa của cộng đồng. Để sắc chàm không phai theo thời gian, có những con người lặng lẽ giữ nghề, giữ nếp, giữ hồn văn hóa dân tộc bằng tất cả sự kiên nhẫn và tình yêu truyền thống.

Bảo Thắng nỗ lực biến di sản thành tài sản

Bảo Thắng nỗ lực biến di sản thành tài sản

Một trong những trọng tâm đột phá mà Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Bảo Thắng nhiệm kỳ 2025 - 2030 đề ra là đẩy mạnh thu hút đầu tư phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch. 

Nhịp Tày ở Tân Hợp

Nhịp Tày ở Tân Hợp

Giữa dòng chảy ồn ào, hối hả của nhịp sống hiện đại, Làng Câu vẫn lặng lẽ giữ cho mình vẻ yên bình với những điệu Khắp, điệu Then ngân nga, sắc áo chàm hiện diện nơi từng nếp nhà. Trải qua bao năm tháng, đồng bào Tày ở Làng Câu, xã Tân Hợp luôn gắn bó, đoàn kết, bền bỉ gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống bằng tất cả tình yêu và niềm tự hào về cội nguồn dân tộc.

Nguyễn Phương Linh đăng quang Hoa hậu Du lịch Việt Nam năm 2026

Nguyễn Phương Linh đăng quang Hoa hậu Du lịch Việt Nam năm 2026

Tối 10/1, tại Sân Quần phường Sa Pa (tỉnh Lào Cai), đêm Chung kết Hoa hậu Du lịch Việt Nam năm 2026 với chủ đề “Việt Nam bừng sáng” đã diễn ra trong không gian trang trọng và đầy cảm xúc. Vượt qua 25 thí sinh xuất sắc, người đẹp Nguyễn Phương Linh đến từ Hà Nội, hiện là học viên Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh tại Đại học Kinh tế Quốc dân đã đăng quang ngôi vị Hoa hậu du lịch Việt Nam năm 2026.

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản

Sau dấu mốc hợp nhất mang tính lịch sử, tỉnh Lào Cai sở hữu kho tàng di sản lớn. Hệ thống di tích, danh thắng phong phú của tỉnh vừa là nguồn lực tiềm năng vừa đặt thêm trách nhiệm cho Lào Cai trong việc thực hiện hiệu quả Chương trình bảo tồn và phát huy bền vững giá trị di sản văn hóa Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030.

Nơi truyền lửa cho khát vọng đăng khoa

Nơi truyền lửa cho khát vọng đăng khoa

Trong dòng chảy văn hóa ngàn năm của dân tộc Việt Nam, truyền thống hiếu học và tôn sư trọng đạo luôn được xem là “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt, là “cái nôi” nuôi dưỡng tài năng làm rạng danh đất nước. Giữa nhịp sống hối hả, có một không gian tâm linh mang đậm dấu ấn tri thức, nơi mà mỗi dịp tết đến, xuân về, hay trước những mùa thi quan trọng, bước chân người dân và sĩ tử lại rộn ràng tìm về.

Giữ hồn văn hóa dân tộc

Giữ hồn văn hóa dân tộc

Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: ''Mỗi dân tộc phải chăm lo đặc tính của mình trong nghệ thuật'', phải ''chú ý phát huy cốt cách dân tộc''. Người cho rằng, văn hóa là tinh hoa của dân tộc, văn hóa phải góp phần khẳng định vị thế của dân tộc, không thể tách rời việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc với việc phát triển kinh tế - xã hội của nước nhà.

Lào Cai: Nhiều hoạt động mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ 2026

Lào Cai: Nhiều hoạt động mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ 2026

Chào mừng các ngày lễ lớn của đất nước năm 2026, kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2026), tỉnh Lào Cai sẽ tổ chức nhiều hoạt động mừng Đảng - mừng Xuân ý nghĩa, thiết thực. Qua đó, tạo khí thế thi đua sôi nổi, cổ vũ cán bộ, đảng viên, lực lượng vũ trang và Nhân dân các dân tộc trong tỉnh đoàn kết, nỗ lực thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ I.

Những ngôi đền nơi biên giới

Những ngôi đền nơi biên giới

Những ngôi đền nơi biên giới Lào Cai không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là minh chứng cho quá trình hình thành, bảo vệ và phát triển vùng biên cương phía Bắc. Mỗi ngôi đền đều gắn với một câu chuyện lịch sử, một lớp trầm tích văn hóa của cộng đồng người Việt và các dân tộc thiểu số nơi đây. Cùng bước vào hành trình khám phá vẻ đẹp tâm linh nơi miền biên viễn qua từng khung hình và cảm nhận rõ hơn sức sống văn hóa đang được người dân nơi biên giới gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Người trẻ nô nức chụp ảnh đón Tết sớm

Người trẻ nô nức chụp ảnh đón Tết sớm

Dù còn hơn một tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán, sắc xuân đã rộn ràng khắp Lào Cai khi nhiều gia đình và bạn trẻ tranh thủ thời tiết đẹp khoác lên mình những bộ trang phục rực rỡ, ghi lại khoảnh khắc sum vầy qua các bộ ảnh đón Tết sớm.

Tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần tại phường Lào Cai

Tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần tại phường Lào Cai

Là phường duy nhất của tỉnh có biên giới giáp Trung Quốc, phường Lào Cai gắn liền với lịch sử bảo vệ biên cương hào hùng của Tổ quốc, có nhiều di tích lịch sử gắn với tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần như: đền Thượng, đền Cấm, đền Quan và đền Vạn Hòa.

fb yt zl tw