Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Tết tháng Năm của người Tày

Tết tháng Năm của người Tày

Người Tày cũng như các dân tộc thiểu số khác sinh sống ở Lào Cai đều có những nghi lễ truyền thống trong các dịp lễ, tết cổ truyền của dân tộc. Ngoài tết Nguyên đán, người Tày còn có Tết tháng Ba - thanh minh, Tết tháng Năm - đoan ngọ, Tết tháng Bảy - Rằm tháng Bảy, Tết cơm mới - tháng 9 âm lịch. Tết tháng Năm, theo tiếng Tày gọi là “chiêng bươn hả” - trùng với ngày Tết đoan ngọ (còn gọi là tục giết sâu bọ) diễn ra vào 5/5 âm lịch.

a1.jpg
Vào dịp lễ, tết, đồng bào Tày thường tổ chức sửa soạn mâm lễ cúng tổ tiên, trong đó không thể thiếu một nghi thức được duy trì cho đến ngày nay, đó là làm bánh truyền thống. (Trong ảnh: Người Tày Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên làm bánh.
a2.jpg
Thông thường, tết Nguyên đán người Tày gói bánh chưng đen (nhiều nơi gọi là bánh chưng gù) - tiếng Tày gọi là “pẻng đăm”, còn Tết tháng Bảy làm bánh chuối (pẻng cổi), Tết tháng Ba làm bánh trứng kiến (pẻng nòn hay) và tháng Năm làm bánh nhân lạc đường, bánh nhân thịt… (Trong ảnh: Người Tày xã Làng Giàng, huyện Văn Bàn làm bánh nhân thịt.)
a4.jpg
Để làm bánh nhân lạc, nhân thịt (theo tiếng Tày là “pẻng nửng”), người Tày hái những tàu lá chuối đem phơi một nắng cho héo vừa phải vẫn còn độ xanh của lá chuối; nghiền gạo nếp thành bột và đem nhào ướt vừa tay để nặn thành vỏ bánh. Trong ngày Tết tháng Năm, người Tày thường làm bánh có 2 loại nhân mặn, ngọt để phù hợp với sở thích của từng người. Nếu là bánh nhân lạc đường thì rang lạc sau đó bỏ vỏ lụa, dùng chày gỗ nhỏ chà cho lạc vỡ đôi, trộn với đường kính trắng và làm nhân bánh. Còn thịt ba chỉ hoặc thịt nạc vai, lọc bỏ bì, băm nhuyễn, xào chín với hành, nêm vừa ăn, rồi mới gói vào bột nếp làm nhân.
a3.jpg
Sau khi hoàn thành công đoạn vào nhân bánh, cho 2 phần bánh đặt ngang vào lá chuối đã phơi héo, rồi gói và xoáy tạo thành một cặp bánh, dùng lạt giang buộc túm một đầu. Gói bánh xong, cho lên bếp để hấp cách thủy (đồ) khoảng 30 - 45 phút bánh chín là được.
a5.jpg
Theo bậc cao niên trong các bản người Tày kể lại, trước đây, mỗi dịp Tết tháng Năm, từ chiều hôm trước, những cô gái tuổi mới lớn hoặc phụ nữ trong bản lấy hoa bóng nước về giã với nghệ, sau đó bọc vào lá chuối và nướng lên, rồi dùng để sơn lên móng tay, móng chân.
a6.jpg
Theo quan niệm của người Tày ở Dương Quỳ (Văn Bàn), nhuộm móng tay, chân với mong muốn lông con sâu róm, con bọ không chạm được vào người mình - cũng hàm ý giống với ý nghĩa “giết sâu bọ”. Ngày xưa, vào Tết tháng Năm, nhà nào tổ chức làm màu bóng nước để sơn móng tay, móng chân thì rất đông nam thanh, nữ tú đến nhà chơi, cùng nhau nhuộm móng.
a7.jpg
Người Tày ở Nghĩa Đô (Bảo Yên) gọi cây bóng nước là cây “quao” và quan niệm rằng, khi hái hoa để bọc nhuộm tay thì phải kiêng không cho gà trống nhìn thấy, bởi gà trống nhìn thấy thì khi bọc tay, không thành màu đỏ nữa. Màu của hoa bóng nước bám chắc hơn cả sơn móng tay, phải 4 - 5 tháng sau mới mờ đi, cách duy nhất là chờ móng tay mọc lên rồi cắt đi.
a8.jpg
Trẻ em người Tày hào hứng được nhuộm móng tay trong ngày Tết tháng Năm.

Cùng với mổ lợn, làm bánh, nhuộm móng tay, người Tày cũng chuẩn bị hoa quả để sáng hôm sau tổ chức ăn Tết tháng Năm. Họ cũng quan niệm, khi tỉnh giấc, việc đầu tiên là phải ăn quả để “làm lý” giết sâu bọ... Cả gia đình quây quần bên nhau, khi lúa mới gặt xong (nếu cấy hai vụ lúa) hoặc lúa đang xanh (ruộng một vụ mùa) đều vui vẻ hàn huyên câu chuyện đoàn viên.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Vun đắp hạnh phúc từ những điều bình dị

Vun đắp hạnh phúc từ những điều bình dị

Nhịp sống hiện đại với guồng quay công việc hối hả và sự bùng nổ của công nghệ đang từng ngày làm thay đổi cách các gia đình Việt Nam gắn kết với nhau. Giữa những bộn bề ấy, nhiều gia đình vẫn lặng lẽ giữ gìn và vun đắp hạnh phúc từ những điều bình dị.

Hoàn thiện, phát huy hiệu quả thiết chế văn hóa cơ sở

Hoàn thiện, phát huy hiệu quả thiết chế văn hóa cơ sở

Thiết chế văn hóa cơ sở đang ngày càng phát huy vai trò trong đời sống người dân trên địa bàn tỉnh Lào Cai, không chỉ là nơi hội họp mà còn trở thành không gian sinh hoạt chung, góp phần duy trì, lan tỏa đời sống văn hóa, tăng cường gắn kết cộng đồng và gìn giữ bản sắc. Tuy nhiên, từ thực tiễn cơ sở vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục được quan tâm.

Hành trình đưa "hạnh phúc" thành ngày quốc tế

Hành trình đưa "hạnh phúc" thành ngày quốc tế

Ngày 20/3 hằng năm được Liên Hợp Quốc chọn là Ngày Quốc tế Hạnh phúc, tôn vinh giá trị phổ quát của con người và mục tiêu phát triển bền vững. Bên cạnh đó, ngày này còn ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử, văn hóa và cách mạng quan trọng tại Việt Nam và thế giới.

Nét đẹp cúng rừng của người Mông Tổng Kim

Nét đẹp cúng rừng của người Mông Tổng Kim

Từ nhiều đời nay, đồng bào Mông ở thôn Tổng Kim, xã Nghĩa Đô vẫn duy trì lễ cúng rừng vào dịp đầu năm. Không chỉ gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống, nghi lễ còn góp phần nâng cao ý thức bảo vệ rừng, gắn kết cộng đồng và củng cố tình đoàn kết trong thôn bản.

Khi di sản được gìn giữ từ cộng đồng

Khi di sản được gìn giữ từ cộng đồng

Với 34 nhóm ngành dân tộc cùng sinh sống, Lào Cai là vùng đất hội tụ nhiều giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể đặc sắc. Không chỉ hiện diện trong các không gian bảo tồn hay lễ hội, những giá trị ấy đang được gìn giữ một cách bền bỉ trong đời sống hằng ngày bởi chính cộng đồng người dân nơi đây.

Lễ hội Đền Hùng 2026 diễn ra từ ngày 17 đến 26-4

Lễ hội Đền Hùng 2026 diễn ra từ ngày 17 đến 26-4

Lễ hội Đền Hùng - Giỗ Tổ Hùng Vương năm 2026 được tổ chức quy mô cấp tỉnh, diễn ra từ ngày 17 đến 26/4/2026 (tức ngày mùng 1 đến mùng 10 tháng ba năm Bính Ngọ) tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng cùng nhiều địa điểm trong tỉnh.

Lấy văn hóa làm nền tảng, xây dựng cộng đồng dân cư cơ sở giàu bản sắc, sáng - xanh - sạch - đẹp

Lấy văn hóa làm nền tảng, xây dựng cộng đồng dân cư cơ sở giàu bản sắc, sáng - xanh - sạch - đẹp

Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam nhấn mạnh: "Phát triển văn hóa cơ sở phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp; xây dựng cộng đồng văn hóa cơ sở giàu bản sắc, sáng-xanh-sạch-đẹp; lấy khu dân cư là hạt nhân của môi trường văn hóa, người dân làm chủ thể và trung tâm".

Tổ chức cuộc thi viết với chủ đề “Bữa cơm gia đình ấm áp yêu thương”

Tổ chức cuộc thi viết với chủ đề “Bữa cơm gia đình ấm áp yêu thương”

Nhằm thiết thực triển khai các hoạt động kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam, Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) vừa ban hành Thể lệ tổ chức cuộc thi viết với chủ đề “Bữa cơm gia đình ấm áp yêu thương”. Đây là sân chơi văn hóa ý nghĩa nhằm lan tỏa những giá trị truyền thống tốt đẹp, các chuẩn mực đạo đức của gia đình Việt Nam giữa cuộc sống hiện đại bận rộn.

Sôi nổi Liên hoan “Giọng hát hay tiếng Anh và Tìm kiếm tài năng nghệ thuật thanh thiếu nhi” tỉnh Lào Cai năm 2026

Sôi nổi Liên hoan “Giọng hát hay tiếng Anh và Tìm kiếm tài năng nghệ thuật thanh thiếu nhi” tỉnh Lào Cai năm 2026

Sáng 17/3, Tỉnh đoàn Lào Cai phối hợp với Hội đồng Đội tỉnh tổ chức Liên hoan “Giọng hát hay tiếng Anh và Tìm kiếm tài năng nghệ thuật thanh thiếu nhi tỉnh Lào Cai năm 2026” với chủ đề “Giai điệu tuổi trẻ”. Chương trình là hoạt động ý nghĩa chào mừng kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (26/3/1931 – 26/3/2026).

fb yt zl tw