Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Tết tháng Năm của người Tày

Tết tháng Năm của người Tày

Người Tày cũng như các dân tộc thiểu số khác sinh sống ở Lào Cai đều có những nghi lễ truyền thống trong các dịp lễ, tết cổ truyền của dân tộc. Ngoài tết Nguyên đán, người Tày còn có Tết tháng Ba - thanh minh, Tết tháng Năm - đoan ngọ, Tết tháng Bảy - Rằm tháng Bảy, Tết cơm mới - tháng 9 âm lịch. Tết tháng Năm, theo tiếng Tày gọi là “chiêng bươn hả” - trùng với ngày Tết đoan ngọ (còn gọi là tục giết sâu bọ) diễn ra vào 5/5 âm lịch.

a1.jpg
Vào dịp lễ, tết, đồng bào Tày thường tổ chức sửa soạn mâm lễ cúng tổ tiên, trong đó không thể thiếu một nghi thức được duy trì cho đến ngày nay, đó là làm bánh truyền thống. (Trong ảnh: Người Tày Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên làm bánh.
a2.jpg
Thông thường, tết Nguyên đán người Tày gói bánh chưng đen (nhiều nơi gọi là bánh chưng gù) - tiếng Tày gọi là “pẻng đăm”, còn Tết tháng Bảy làm bánh chuối (pẻng cổi), Tết tháng Ba làm bánh trứng kiến (pẻng nòn hay) và tháng Năm làm bánh nhân lạc đường, bánh nhân thịt… (Trong ảnh: Người Tày xã Làng Giàng, huyện Văn Bàn làm bánh nhân thịt.)
a4.jpg
Để làm bánh nhân lạc, nhân thịt (theo tiếng Tày là “pẻng nửng”), người Tày hái những tàu lá chuối đem phơi một nắng cho héo vừa phải vẫn còn độ xanh của lá chuối; nghiền gạo nếp thành bột và đem nhào ướt vừa tay để nặn thành vỏ bánh. Trong ngày Tết tháng Năm, người Tày thường làm bánh có 2 loại nhân mặn, ngọt để phù hợp với sở thích của từng người. Nếu là bánh nhân lạc đường thì rang lạc sau đó bỏ vỏ lụa, dùng chày gỗ nhỏ chà cho lạc vỡ đôi, trộn với đường kính trắng và làm nhân bánh. Còn thịt ba chỉ hoặc thịt nạc vai, lọc bỏ bì, băm nhuyễn, xào chín với hành, nêm vừa ăn, rồi mới gói vào bột nếp làm nhân.
a3.jpg
Sau khi hoàn thành công đoạn vào nhân bánh, cho 2 phần bánh đặt ngang vào lá chuối đã phơi héo, rồi gói và xoáy tạo thành một cặp bánh, dùng lạt giang buộc túm một đầu. Gói bánh xong, cho lên bếp để hấp cách thủy (đồ) khoảng 30 - 45 phút bánh chín là được.
a5.jpg
Theo bậc cao niên trong các bản người Tày kể lại, trước đây, mỗi dịp Tết tháng Năm, từ chiều hôm trước, những cô gái tuổi mới lớn hoặc phụ nữ trong bản lấy hoa bóng nước về giã với nghệ, sau đó bọc vào lá chuối và nướng lên, rồi dùng để sơn lên móng tay, móng chân.
a6.jpg
Theo quan niệm của người Tày ở Dương Quỳ (Văn Bàn), nhuộm móng tay, chân với mong muốn lông con sâu róm, con bọ không chạm được vào người mình - cũng hàm ý giống với ý nghĩa “giết sâu bọ”. Ngày xưa, vào Tết tháng Năm, nhà nào tổ chức làm màu bóng nước để sơn móng tay, móng chân thì rất đông nam thanh, nữ tú đến nhà chơi, cùng nhau nhuộm móng.
a7.jpg
Người Tày ở Nghĩa Đô (Bảo Yên) gọi cây bóng nước là cây “quao” và quan niệm rằng, khi hái hoa để bọc nhuộm tay thì phải kiêng không cho gà trống nhìn thấy, bởi gà trống nhìn thấy thì khi bọc tay, không thành màu đỏ nữa. Màu của hoa bóng nước bám chắc hơn cả sơn móng tay, phải 4 - 5 tháng sau mới mờ đi, cách duy nhất là chờ móng tay mọc lên rồi cắt đi.
a8.jpg
Trẻ em người Tày hào hứng được nhuộm móng tay trong ngày Tết tháng Năm.

Cùng với mổ lợn, làm bánh, nhuộm móng tay, người Tày cũng chuẩn bị hoa quả để sáng hôm sau tổ chức ăn Tết tháng Năm. Họ cũng quan niệm, khi tỉnh giấc, việc đầu tiên là phải ăn quả để “làm lý” giết sâu bọ... Cả gia đình quây quần bên nhau, khi lúa mới gặt xong (nếu cấy hai vụ lúa) hoặc lúa đang xanh (ruộng một vụ mùa) đều vui vẻ hàn huyên câu chuyện đoàn viên.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Mông Style: Hành trình khẳng định giá trị của phụ nữ vùng cao

Mông Style: Hành trình khẳng định giá trị của phụ nữ vùng cao

Giữa đại ngàn Mù Cang Chải, có một người phụ nữ Mông vẫn miệt mài viết nên câu chuyện về sự hồi sinh của thổ cẩm. Đó là chị Lý Thị Ninh - Giám đốc Hợp tác xã thêu dệt thổ cẩm Mông Style tại xã Mù Cang Chải - người đã dành cả thanh xuân và tình yêu để gìn giữ hồn cốt trang phục truyền thống của dân tộc mình.

Bảo tồn văn hóa gắn với phát triển du lịch

Bảo tồn văn hóa gắn với phát triển du lịch

Tinh thần của Nghị quyết 80-NQ/TW đã và đang mở ra một hướng đi rõ ràng: biến văn hóa thành tài sản quý, thành nguồn lực nội sinh, thành sức mạnh mềm của quốc gia. Khi mỗi giá trị văn hóa trở thành một sản phẩm, mỗi bản sắc trở thành một giá trị kinh tế, thì văn hóa không chỉ được bảo tồn mà còn được sống, được lan tỏa và tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại.

Bồi đắp tình yêu quê hương qua những di tích lịch sử, văn hóa

Bồi đắp tình yêu quê hương qua những di tích lịch sử, văn hóa

Là vùng đất giàu truyền thống cách mạng với nhiều di tích lịch sử, văn hóa, xã Chấn Thịnh đang gìn giữ, phát huy các giá trị di sản bằng những việc làm cụ thể, thiết thực. Không chỉ bảo tồn ký ức hào hùng của cha ông, địa phương còn nỗ lực biến các di tích thành "địa chỉ đỏ", góp phần giáo dục truyền thống, bồi đắp tình yêu quê hương, lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.

Vịt lam ống nứa đậm đà hồn quê

Vịt lam ống nứa đậm đà hồn quê

Xã Nghĩa Đô không chỉ níu chân du khách bởi sắc xanh của những đồi cọ, những mái nhà sàn rêu phong, mà còn bởi “kho tàng” ẩm thực dân gian độc đáo. Trong đó, món vịt bầu lam ống nứa - di sản văn hóa phi vật thể quốc gia chính là sự kết tinh giữa tri thức bản địa và tình yêu thiên nhiên của đồng bào dân tộc Tày nơi đây.

Nghĩa Đô sẽ tổ chức “Trình diễn kỹ thuật đi cà kheo” xác lập kỷ lục Việt Nam

Nghĩa Đô sẽ tổ chức “Trình diễn kỹ thuật đi cà kheo” xác lập kỷ lục Việt Nam

Hưởng ứng kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), 140 năm Ngày Quốc tế Lao động (01/5/1886 - 01/5/2026) và 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), xã Nghĩa Đô tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao sôi nổi, hấp dẫn trong dịp nghỉ lễ 30/4–1/5, hứa hẹn mang đến cho du khách những trải nghiệm phong phú.

Lào Cai đoạt 5 giải tại Liên hoan Phát thanh toàn quốc

Lào Cai đoạt 5 giải tại Liên hoan Phát thanh toàn quốc

Tối 13/4, tại tỉnh Quảng Ninh, Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) phối hợp với UBND tỉnh Quảng Ninh tổ chức Lễ Bế mạc và trao giải Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XVII - Quảng Ninh 2026 với chủ đề “Phát thanh vì Việt Nam hùng cường, thịnh vượng”.

Sôi nổi giải chạy việt dã phường Cam Đường năm 2026

Sôi nổi giải chạy việt dã phường Cam Đường năm 2026

Sáng 11/4, phường Cam Đường tổ chức khai mạc Giải chạy Việt dã hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân (7/4) và Tháng Công nhân năm 2026. Trong khuôn khổ chương trình, hoạt động khám, tư vấn sức khỏe miễn phí lần thứ I năm 2026 được triển khai dành cho cán bộ, đoàn viên, người lao động trên địa bàn.

Những bức tranh chờ ngày ra mắt

Những bức tranh chờ ngày ra mắt

Với người họa sĩ, hạnh phúc lớn nhất là được sáng tác và nhìn thấy tác phẩm của mình đến với công chúng. Thế nhưng tại Lào Cai, dù đội ngũ hơn 40 họa sĩ vẫn miệt mài sáng tạo, không ít tác phẩm vẫn chưa có cơ hội trưng bày. Sự thiếu hụt không gian và hoạt động triển lãm đang khiến nhiều bức tranh phải lặng lẽ “chờ ngày ra mắt”.

Phường Cầu Thia đặt mục tiêu đoạt giải cao tại Hội thi “Lung linh vòng xòe” năm 2026

Phường Cầu Thia đặt mục tiêu đoạt giải cao tại Hội thi “Lung linh vòng xòe” năm 2026

Thực hiện các văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh Lào Cai và kế hoạch phối hợp giữa các địa phương (các phường Cầu Thia, Nghĩa Lộ, Trung Tâm và xã Liên Sơn), phường Cầu Thia đã chủ động triển khai công tác chuẩn bị cho Hội thi “Lung linh vòng xòe” năm 2026 với tinh thần nghiêm túc và quyết tâm cao.

Khi người trẻ “làm mới” văn hóa xưa

Khi người trẻ “làm mới” văn hóa xưa

Không chỉ là những ký ức được lưu giữ trong lễ hội hay nếp sinh hoạt truyền thống, mà văn hóa dân tộc hôm nay đang được thế hệ trẻ tiếp cận theo cách rất khác. Họ tìm về cội nguồn để gìn giữ, sáng tạo, làm mới, đưa những giá trị xưa vào đời sống hiện đại.

fb yt zl tw