Từ năm học 2018 - 2019, số lượng học sinh của Trường THCS Vạn Hòa (thành phố Lào Cai) tăng từ 3 lớp lên 7 lớp/4 khối lớp học, bình quân 29,1 học sinh/lớp. Số lượng học sinh ít, quy mô trường, lớp nhỏ gây khó khăn cho việc nâng cao chất lượng dạy học cũng như tốn kém trong đầu tư xây dựng cơ sở vật chất. Về đội ngũ, hiện trường có 17 giáo viên, thiếu giáo viên môn Mỹ thuật, phải tăng cường từ cấp tiểu học về dạy. Ngoài ra, trường chưa có nhà đa năng để tổ chức các hoạt động tập thể; nhiều học sinh phải đi học xa, qua khu vực đường sắt…
Theo cô giáo Trần Thị Thanh Xuân, Hiệu trưởng Trường THCS Vạn Hòa, việc sáp nhập Trường Tiểu học với Trường THCS Vạn Hòa sẽ giúp giáo viên thuận lợi hơn trong việc tổ chức các hoạt động dạy học khi thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đồng thời phát huy hiệu quả đội ngũ giáo viên, nhân viên, nhất là các môn chuyên biệt như Âm nhạc, Mỹ thuật, Tin học, Thể dục, tiếng Anh, Công nghệ… Đối với học sinh, các em được tiếp cận đầy đủ trang - thiết bị phục vụ học tập.
Việc thành lập trường liên cấp trên địa bàn xã sẽ phát huy tối đa năng lực, sở trường của đội ngũ giáo viên cả 2 cấp học. Giáo viên dạy các môn chuyên biệt có thể bố trí dạy được cả 2 cấp học. Ngoài ra, quy mô trường, lớp lớn hơn, các hoạt động bề nổi của nhà trường sẽ phát triển hơn, thuận lợi cho đầu tư cơ sở vật chất. 2 trường sẽ tận dụng được trang - thiết bị, đồ dùng dạy học hiện có phục vụ giảng dạy, từ đó khắc phục tình trạng thừa, thiếu phòng học giữa các cấp học.
Thời gian qua, thành phố Lào Cai đã thực hiện chủ trương sáp nhập 2 cấp học. Theo đó, giai đoạn 2015 - 2020, thành phố đã sáp nhập và thành lập mô hình liên cấp gồm 4/21 trường (Trường Tiểu học và THCS Đồng Tuyển; Trường Tiểu học và THCS Xuân Tăng; Trường Tiểu học và THCS số 1 Tả Phời; Trường Tiểu học và THCS số 2 Tả Phời). Giai đoạn 2023 - 2025, thành phố tiếp tục sáp nhập Trường Tiểu học Vạn Hòa và Trường THCS Vạn Hòa thành Trường Tiểu học và THCS Vạn Hòa; Trường Tiểu học Tả Phời và Trường THCS Tả Phời thành Trường Tiểu học và THCS Tả Phời; Trường Tiểu học Chu Văn An và Trường Tiểu học Kim Đồng thành Trường Tiểu học Kim Đồng; nâng cấp Trường Tiểu học Duyên Hải thành Trường Tiểu học và THCS Duyên Hải (mô hình trường liên cấp, thời gian thực hiện trong năm học 2024 - 2025).
Bà Trần Thị Thùy Dung, Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Lào Cai cho biết: Việc sáp nhập trường tiểu học và trường THCS thành trường liên cấp nhằm đảm bảo phát triển bền vững, đáp ứng lợi ích chính đáng của học sinh, giáo viên, nhân viên trường học; phù hợp quy hoạch mạng lưới trường, lớp của thành phố cũng như yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Cùng với đó, tiết kiệm ngân sách nhà nước để đầu tư cơ sở vật chất trường học hằng năm, đồng thời tinh giản biên chế, góp phần đổi mới công tác hành chính, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và đảm bảo môi trường học tập an toàn, thân thiện, hiệu quả và bình đẳng cho học sinh.
Cũng như thành phố Lào Cai, huyện Bảo Thắng thực hiện sáp nhập các trường, nhất là các trường theo mô hình trường liên cấp. Huyện đang hoàn thiện hồ sơ sáp nhập Trường Tiểu học số 2 Thái Niên và Trường THCS số 2 Thái Niên thành Trường Tiểu học và THCS số 2 Thái Niên. Đến năm 2025, huyện Bảo Thắng tiếp tục sáp nhập Trường Tiểu học số 2 Xuân Giao với Trường Tiểu học số 1 Xuân Giao; Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Gia Phú và Trường Tiểu học số 1 Gia Phú. Năm 2026, sáp nhập Trường Tiểu học số 1 Phú Nhuận với Trường THCS số 1 Phú Nhuận; Trường Tiểu học số 2 Phú Nhuận và Trường THCS số 2 Phú Nhuận; Trường Mầm non Hoa Đào với Trường Mầm non Bình Minh (thị trấn Phố Lu).
Cùng với đó, huyện Bảo Thắng sẽ thành lập trường trọng điểm liên cấp tiểu học và THCS với hơn 800 học sinh, quy mô 27 lớp (mỗi khối 3 lớp), khi đó sẽ sáp nhập Trường Tiểu học số 1 thị trấn Phố Lu với Trường Tiểu học số 2 thị trấn Phố Lu, sáp nhập Trường THCS số 1 thị trấn Phố Lu với Trường THCS thị trấn Phố Lu. Theo bà Bùi Thị Hải Vân, Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Bảo Thắng, việc sáp nhập các trường có quy mô nhỏ, xóa những điểm trường có ít học sinh, điểm trường gần với điểm trung tâm hoặc gần với những điểm lẻ khác sẽ làm tăng tỷ lệ học sinh/lớp, giáo viên/lớp, giảm cán bộ quản lý và tập trung nguồn lực để đầu tư cơ sở vật chất, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, xây dựng trường chuẩn quốc gia.
Đến nay, đã cơ bản sáp nhập 10 trường thành 5 trường (Trường Tiểu học số 1 Minh Tân và Trường Tiểu học số 2 Minh Tân, huyện Bảo Yên; Trường Tiểu học số 2 Thái Niên và Trường THCS số 2 Thái Niên, huyện Bảo Thắng; Trường Tiểu học Dần Thàng và Trường THCS Dần Thàng, huyện Văn Bàn; Trường Tiểu học Nậm Cang và Trường THCS Nậm Cang, Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Thanh Phú và Trường Phổ thông Dân tộc bán trú THCS Thanh Phú, thị xã Sa Pa).
Thực tế cho thấy, sau sáp nhập, bộ máy, tổ chức các cơ sở giáo dục đã bớt cồng kềnh; khắc phục tình trạng thừa, thiếu đội ngũ cán bộ quản lý và nhân viên hành chính ở một số nơi. Các trường liên cấp thuận lợi trong việc phân công chuyên môn đối với giáo viên dạy môn chuyên biệt; có thể bố trí giáo viên giảng dạy môn chuyên ở cả 2 cấp học để đảm bảo định mức giảng dạy theo quy định. Ngoài ra, sau khi sáp nhập từng bước phù hợp với quy hoạch mạng lưới trường, lớp, giúp các trường khai thác hiệu quả trang - thiết bị, đồ dùng dạy học...
Trên cơ sở hiệu quả đạt được, trong Thông báo kết luận của Thường trực Tỉnh ủy tại Hội nghị giao ban ngày 5/9/2023 đã yêu cầu Ban Cán sự Đảng UBND tỉnh lãnh đạo, chỉ đạo rà soát, sắp xếp, kiện toàn mạng lưới trường công lập trên địa bàn bảo đảm hợp lý, hiệu quả, phù hợp với quy mô dân số và đặc thù tại từng vùng, từng địa phương; nghiên cứu theo hướng trường liên cấp tiểu học và THCS.
