Tuy nhiên, để tiếp tục giảm tác hại của thuốc lá cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó xây dựng môi trường không khói thuốc là yếu tố quan trọng.
Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá có hiệu lực từ ngày 1/5/2013. Bộ Y tế đã phối hợp các bộ, ngành ban hành nhiều quyết định, kế hoạch, chỉ thị, văn bản chỉ đạo điều hành về phòng chống tác hại của thuốc lá.
Theo Nghị quyết số 173/2024/ QH15, từ 1/1/2025, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng được coi là mặt hàng cấm tại Việt Nam. Tháng 6 vừa qua, Quốc hội thông qua Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt sửa đổi, bao gồm việc áp dụng hệ thống thuế tiêu thụ đặc biệt hỗn hợp áp dụng từ năm 2027, với lộ trình tăng thuế thuốc lá liên tục đến năm 2031.
Theo báo cáo của Bộ Y tế, thuốc lá hiện là một trong những tác nhân gây bệnh và tử vong hàng đầu liên quan các bệnh lý như ung thư phổi, bệnh tim mạch, đột quỵ... và nhiều bệnh lý nghiêm trọng khác.
Ở Việt Nam, thuốc lá gây ra khoảng 84.500 ca tử vong/năm, tức hơn 230 ca mỗi ngày, cùng với đó là hàng chục nghìn người phải chịu đựng hậu quả nghiêm trọng từ việc hút thuốc thụ động.
Tỷ lệ sử dụng hút thuốc lá nam giới giảm từ 45,3% (năm 2015) xuống 38,9% (năm 2023). Nhưng kết quả đó chưa được như kỳ vọng và mục tiêu đề ra, đặc biệt tỷ lệ hút thuốc lá điện tử có xu hướng tăng trong nhóm thanh thiếu niên.
Thực tế đó đòi hỏi các bộ, ngành liên quan và chính quyền các cấp cần thực hiện các giải pháp giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá trong cộng đồng để giảm các yếu tố nguy cơ đối với sức khỏe, giảm tỷ lệ chết do sử dụng các sản phẩm thuốc lá và việc thực hiện các cam kết của Công ước Khung về kiểm soát thuốc lá.
Thứ trưởng Y tế Trần Văn Thuấn khẳng định, Bộ Y tế cam kết tiếp tục hoàn thiện chính sách, hướng dẫn chuyên môn; tăng cường kiểm tra, giám sát; phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương để đồng bộ hóa các giải pháp phòng chống tác hại của thuốc lá.
Nhằm lan tỏa phong trào xây dựng môi trường không khói thuốc lá trong xã hội, Bộ Y tế đang xây dựng “Cơ sở y tế không khói thuốc”. Cơ sở y tế không khói thuốc không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà đó là tiêu chuẩn nghề nghiệp, là thước đo văn hóa của bệnh viện.
Bộ Y tế đề nghị người đứng đầu các bệnh viện, trung tâm y tế, phòng khám, các cơ sở khám, chữa bệnh nắm chắc và chịu trách nhiệm trực tiếp về kết quả xây dựng môi trường không khói thuốc; coi đây là một chỉ số cốt lõi trong quản trị bệnh viện, gắn với đánh giá thi đua, khen thưởng đối với nhân viên y tế; đồng thời kêu gọi mỗi bệnh viện, mỗi khoa, phòng, mỗi cán bộ y tế, mỗi người bệnh và người nhà người bệnh chung tay biến mục tiêu “cơ sở y tế không khói thuốc” thành chuẩn mực thường ngày... để mỗi mét vuông bệnh viện đều là vùng an toàn cho sự sống.
Phong trào xây dựng môi trường không khói thuốc cũng đang lan tỏa đến các lĩnh vực: Giáo dục và đào tạo, giao thông, du lịch...
Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) đang phối hợp nhiều địa phương phát động Chiến dịch tăng cường thực hiện môi trường không khói thuốc tại nhà hàng, khách sạn và các địa điểm công cộng. Chiến dịch nhằm lan tỏa thông điệp “Môi trường du lịch văn minh - không khói thuốc” cũng như hướng tới mục tiêu tăng cường thực thi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Tiến sĩ Hà Anh Đức, Cục trưởng Quản lý khám, chữa bệnh, Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá nhấn mạnh: Bộ Y tế mong muốn và kêu gọi các nhà hàng, khách sạn tuân thủ quy định, tiên phong thực hiện và duy trì môi trường không khói thuốc, xem đây là một tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ kinh doanh, không chỉ vì sức khỏe cộng đồng mà còn để bảo vệ sức khỏe cho chính các nhân viên của mình.
