Sức sống của trò chơi đánh quay.

Đã thành thói quen, chiều nào bà Hoàng Thị Đà ở thôn Chang Pồng cũng gác lại công việc gia đình để có mặt tại sân vận động. Dù đã lớn tuổi, nhưng đôi tay bà vẫn thoăn thoắt quấn dây, tung quay thuần thục. Bà Đà chia sẻ, việc chơi đánh quay giúp bà rèn luyện sự dẻo dai, tinh mắt và quan trọng nhất là tìm thấy niềm vui tuổi già khi được trò chuyện, giao lưu cùng bà con lối xóm sau một ngày lao động vất vả, bận rộn.

“Chiều nào không ra sân là thấy nhớ tiếng quay, nhớ bà con lắm. Chơi trò này vừa vui, vừa giúp chân tay mình nhanh nhẹn, dẻo dai. Cầm con quay lên là thấy tinh thần thoải mái, mọi mệt mỏi đều tan biến hết", bà Đà tâm sự.

Cũng như bà Đà, ông Nông Hữu Thúc ở thôn Hin Lạn cũng ra sân vào mỗi buổi chiều để chơi đánh quay với mọi người. Với ông, bộ môn này không chỉ là hình thức tập thể dục hữu hiệu giúp xương khớp dẻo dai mà còn là cách giữ gìn nét đẹp truyền thống của cha ông.

Không chỉ chơi, ông Thúc còn thường xuyên hướng dẫn cho các cháu nhỏ trong thôn cách chọn loại gỗ tốt để đẽo quay, cách quấn dây sao cho chặt và kỹ thuật "bổ" quay chính xác, nhằm truyền lửa đam mê trò chơi dân gian này cho thế hệ trẻ. “Đánh quay không chỉ để rèn luyện sức khỏe mà còn là cách để chúng tôi giữ lại trò chơi dân gian. Tôi thường bảo các cháu nhỏ phải chịu khó học chơi, để sau này dù cuộc sống có hiện đại đến đâu, nét đẹp truyền thống này của xã Lâm Thượng vẫn không bị mai một", ông Thúc chia sẻ.

Mỗi buổi chiều trên sân vận động xã, không phân biệt độ tuổi, giới tính, mọi khoảng cách đều bị xóa nhòa, chỉ còn lại sự gắn kết cộng đồng và ý thức bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc một cách tự nhiên và bền bỉ. Mỗi người chơi cầm trên tay một sợi dây thừng nhỏ, quấn chặt quanh thân con quay làm bằng gỗ cứng như dẻ, nghiến.

Khi vung tay phóng quay ra sân, người chơi phải kết hợp nhịp nhàng giữa lực cánh tay, cổ tay và tư thế đứng để con quay vừa tiếp đất đã xoay tít, tạo ra những vòng quay ổn định và bền bỉ. Những con quay chất lượng có thể xoay liên tục trong nhiều phút, thậm chí chịu được những cú "bổ" trực diện từ phía đối phương mà không bị văng ra khỏi vòng chơi.

Sức sống của trò chơi đánh quay tại Lâm Thượng còn được khẳng định mạnh mẽ hơn qua các dịp lễ hội và Tết Nguyên đán. Trong tâm thức của người dân địa phương, Tết mà thiếu tiếng quay thì chưa phải là Tết. Vào những ngày đầu xuân năm mới, các cuộc thi đánh quay được tổ chức quy mô tại xã, thu hút đông đảo người dân từ các thôn bản về tham gia và cổ vũ. Đây không chỉ là dịp để các "tay quay" trổ tài mà còn là không gian văn hóa đặc sắc, nơi những nét đẹp truyền thống được tôn vinh.

Những cuộc thi như vậy không chỉ tạo không khí vui tươi, phấn khởi cho những ngày đầu năm mà còn là cách thiết thực để gìn giữ bản sắc dân tộc trước các phương tiện giải trí hiện đại. Ông Hoàng Văn Cói – Phó Chủ tịch UBND xã Lâm Thượng cho biết: “Trò chơi đánh quay từ lâu đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của người dân địa phương, vì vậy xã luôn lồng ghép hội thi đánh quay vào các dịp tết, lễ hội....”. Việc tạo ra sân chơi không chỉ giúp bà con có thêm niềm vui mà còn khơi dậy lòng tự hào, giúp thế hệ trẻ ý thức về trách nhiệm gìn giữ bản sắc quê hương.

Trong bối cảnh công nghệ thông tin bùng nổ, khi nhiều trẻ em vùng nông thôn bắt đầu bị cuốn vào các thiết bị điện tử, việc xã Lâm Thượng duy trì được phong trào đánh quay là một điểm sáng đáng ghi nhận. Chính quyền địa phương và các đoàn thể luôn khuyến khích, tạo điều kiện về sân bãi để người dân duy trì hoạt động này. Việc đưa trò chơi dân gian vào các sự kiện văn hóa chính thức đã giúp nâng tầm bộ môn đánh quay, tạo nên dòng chảy văn hóa xuyên suốt trong đời sống cộng đồng.

Giữa nhịp sống hiện đại, tiếng quay gỗ lách cách và những nụ cười giòn giã trên sân vận động xã Lâm Thượng là minh chứng cho sức sống bền bỉ của giá trị truyền thống. Không chỉ là trò chơi dân gian, đánh quay đã trở thành sợi dây kết nối cộng đồng, là bài học về sự khéo léo và lòng tự hào dân tộc. Việc gìn giữ và phát huy nét đẹp này không chỉ làm phong phú thêm đời sống tinh thần của nhân dân mà còn góp phần bảo tồn văn hóa đặc sắc cho thế hệ mai sau, để mỗi buổi chiều tà, sân vận động xã vẫn luôn là điểm hẹn của niềm vui và sự đoàn kết.