Thời điểm này, các cấp, các ngành và địa phương trên địa bàn tỉnh đang đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tổ chức lấy ý kiến Nhân dân về phương án sắp xếp thôn, tổ dân phố. Qua đó, giúp người dân hiểu rõ mục đích, ý nghĩa của chủ trương, đồng thời phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động, góp phần xây dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển của địa phương trong giai đoạn mới.
Những ngày này, bà Nguyễn Thị Hoa, Trưởng thôn Hùng Xuân 1 (xã Gia Phú) đang tranh thủ đến từng hộ gia đình để tuyên truyền, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân liên quan đến việc sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố.
Theo phương án dự kiến, thôn Hùng Xuân 1 sẽ được sáp nhập với thôn Phẻo. Việc gặp gỡ trực tiếp không chỉ giúp người dân hiểu rõ hơn về chủ trương mà còn tạo sự đồng thuận ngay từ cơ sở.
Bà Hoa cho biết: “Qua tuyên truyền, vận động, người dân đều hiểu rõ ý nghĩa của việc sắp xếp, như: nguồn lực được đầu tư đồng bộ hơn, tránh dàn trải; bộ máy cán bộ cơ sở được tinh gọn, chất lượng đội ngũ được nâng cao, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và có thể hỗ trợ người dân thực hiện các thủ tục hành chính nhanh chóng, thuận tiện hơn. Từ đó, người dân đồng thuận, phấn khởi và tin tưởng vào chủ trương của Đảng, Nhà nước”.
Sau khi được tuyên truyền, tìm hiểu kỹ về những lợi ích của việc sắp xếp thôn, tổ dân phố, ông Nguyễn Đức Toàn cùng nhiều hộ dân trong thôn Hùng Xuân 1 đều bày tỏ sự đồng tình, ủng hộ. Tuy nhiên, bên cạnh sự đồng thuận, ông Toàn cũng mong muốn các cấp chính quyền quan tâm gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống vốn gắn bó với mỗi thôn, bản qua nhiều thế hệ.
“Đối với nhiều người, đặc biệt là các bậc cao niên, văn hóa chính là hồn cốt của cộng đồng. Những phong tục, tập quán, hương ước được gìn giữ qua nhiều năm đã góp phần tạo nên bản sắc riêng của mỗi thôn, bản. Đây là yếu tố cần được quan tâm để việc sáp nhập thực sự phát huy hiệu quả, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của địa phương”, ông Toàn chia sẻ.
Không chỉ "đi từng ngõ, gõ từng nhà", nhiều địa phương vùng cao, vùng khó khăn còn linh hoạt tổ chức các hội nghị vào buổi tối để tạo điều kiện cho người dân tham gia đóng góp ý kiến.
Tại nhà văn hóa thôn Giàng Thàng (xã Cốc San) dù đã hơn 20 giờ nhưng không khí hội nghị vẫn diễn ra sôi nổi, trách nhiệm. Các nội dung liên quan đến tên gọi, địa giới hành chính, quy mô dân số của thôn sau sáp nhập được công khai đầy đủ để người dân nghiên cứu, thảo luận và tham gia ý kiến.
Theo dự thảo, thôn Giàng Thàng sẽ sáp nhập với thôn Tòng Mòn, lấy tên mới là Tòng Mòn, với diện tích gần 500 ha, 309 hộ dân và 959 nhân khẩu. Nhiều ý kiến tại hội nghị bày tỏ sự đồng tình với phương án sắp xếp. Tuy nhiên, người dân cũng đề xuất cần quan tâm đầu tư hạ tầng phục vụ sinh hoạt cộng đồng sau sáp nhập.
Ông Tạ Huy Hải, người dân thôn Giàng Thàng cho rằng, sau khi sáp nhập, quy mô dân số và diện tích thôn tăng lên đáng kể. Vì vậy, địa phương cần sớm nghiên cứu xây dựng nhà văn hóa mới tại vị trí thuận lợi, có cơ sở vật chất đồng bộ để đáp ứng nhu cầu hội họp, sinh hoạt văn hóa của người dân, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của thôn mới.
Xã Cốc San hiện có 20 thôn, dự kiến sau sắp xếp còn 15 thôn, giảm 5 thôn, tương đương giảm 25% số đơn vị hiện có. Qua rà soát, địa phương có 5 thôn gồm Tả Hồ, Láo Vàng Chải, Chu Cang Hồ, Ky Công Hồ và Ún Tà đều là những địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, địa hình chia cắt, dân cư phân tán, giao thông đi lại không thuận lợi và có nhiều yếu tố đặc thù về phong tục, tập quán nên địa phương đề xuất giữ nguyên hiện trạng.
Bà Nguyễn Thị Như Quỳnh, Phó Chủ tịch UBND xã Cốc San cho biết, việc lấy ý kiến Nhân dân là một trong những bước quan trọng trong quy trình 4 bước thực hiện sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố theo quy định của Bộ Nội vụ. Quá trình lấy ý kiến được thực hiện công khai, dân chủ, tạo điều kiện để người dân trực tiếp tham gia góp ý đối với phương án sắp xếp, qua đó khẳng định người dân vừa là chủ thể tham gia, vừa là đối tượng thụ hưởng thành quả của quá trình sắp xếp.
Tại xã Võ Lao, trong quá trình triển khai, cấp ủy, chính quyền địa phương còn đặc biệt chú trọng lắng nghe tâm tư, nguyện vọng chính đáng của các bí thư chi bộ, trưởng thôn, cán bộ lão thành cách mạng và những người có uy tín trong cộng đồng.
Ông Nguyễn Khánh Toàn, Chủ tịch UBND xã Võ Lao cho biết: “Tại các hội nghị, có rất nhiều ý kiến phong phú, đa chiều liên quan đến tên gọi, địa giới hành chính, quy mô dân số cũng như các yếu tố lịch sử, văn hóa của từng thôn. Tất cả các ý kiến đều được địa phương tiếp nhận, nghiên cứu và tiếp thu để hoàn thiện đề án”.
Theo dự thảo, xã Võ Lao sẽ giảm từ 38 thôn xuống còn 16 thôn sau sắp xếp, giảm 22 thôn, tương đương 57,9% số đơn vị hiện có. Đây là tỷ lệ giảm tương đối lớn, thể hiện quyết tâm của địa phương trong thực hiện chủ trương tinh gọn tổ chức ở cơ sở, đồng thời vẫn bảo đảm sự thận trọng đối với những địa bàn có yếu tố đặc thù.
Thực hiện chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố, tỉnh Lào Cai đang triển khai lấy ý kiến người dân để hoàn thiện phương án sáp nhập. Toàn tỉnh hiện có 2.906 thôn, tổ dân phố; sau sắp xếp, số lượng thôn, tổ dân phố dự kiến còn 1.632 đơn vị, trong đó có 1.399 thôn và 233 tổ dân phố, tương đương giảm 43,84% số đơn vị hiện có.
Ông Nguyễn Ngọc Linh - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh cho biết: “Cùng với đẩy mạnh tuyên truyền, vận động Nhân dân về chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố, MTTQ các cấp sẽ tăng cường giám sát quá trình lấy ý kiến Nhân dân, bảo đảm công khai, dân chủ, đúng quy định. Việc xây dựng phương án sắp xếp phải gắn với đặc điểm lịch sử, văn hóa, điều kiện tự nhiên, phong tục, tập quán của từng địa phương; phù hợp với trình độ phát triển kinh tế - xã hội và nguyện vọng chính đáng của Nhân dân”.
Sắp xếp thôn, tổ dân phố không đơn thuần là việc sắp xếp về mặt hành chính mà là quá trình tổ chức lại không gian phát triển trên cơ sở khai thác hiệu quả tiềm năng, thế mạnh của từng địa bàn. Quá trình lắng nghe, tiếp thu ý kiến Nhân dân sẽ góp phần tạo sự đồng thuận cao, bảo đảm việc sắp xếp đạt hiệu quả, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
