>>Trung đoàn 921: Xứng danh đơn vị anh hùng
>>Hội Cựu TNXP hai tỉnh Yên Bái, Hưng Yên và Trung đoàn 921 giao lưu kỷ niệm
Sân bay Yên Bái hoàn thành và đưa vào sử dụng năm 1968, trở thành một trong những căn cứ không quân quan trọng bảo đảm cho nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu của các đơn vị không quân nhân dân Việt Nam.
Trong giai đoạn chiến đấu với không quân Mỹ leo thang bắn phá miền Bắc (1965 - 1972), cán bộ, chiến sĩ Sân bay Yên Bái đã phối hợp với bộ đội chủ lực, quân dân Yên Bái bắn rơi 115 máy bay Mỹ, trong đó có chiếc máy bay thứ 800 ở miền Bắc được Bác Hồ gửi thư khen ngợi. Năm 1972, tại Sân bay Yên Bái, Trung đoàn 925 đã xuất kích chiến đấu và đánh thắng ngay trận đầu cùng nhiều trận không chiến hết sức ác liệt, phi công Sân bay Yên Bái đã trực tiếp bắn rơi 8 máy bay Mỹ...
Một trong những chiến công trên mặt trận chiến đấu trên không đã đi vào lịch sử của không quân nhân dân Việt Nam, đó là ngày 27/12/1972, từ Sân bay Yên Bái, phi công Phạm Tuân đã thực hiện chuyến bay chiến lược, xuất kích chiến đấu bắn rơi pháo đài bay B.52 của Mỹ trong Chiến dịch Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không.
Chiếc máy bay B.52 đầu tiên bị Tiểu đoàn 59, Trung đoàn Tên lửa 261 bắn rơi trên cánh đồng Chuôm, xã Phù Lỗ, huyện Đông Anh (Hà Nội) vào 20h13 đêm 18/12/1972. (Ảnh chụp lại tại Bảo tàng Phòng không - Không quân).
Trong hồi ức của mình, Anh hùng Lực lượng vũ trang Phạm Tuân kể: "22 giờ 20 phút, nhận lệnh từ Sở Chỉ huy và được sự hỗ trợ của đồng đội, tôi nhanh chóng cho máy bay cất cánh. Khi đến bầu trời Sơn La, nhận được thông báo B52 cách 200, 150, 100 km rồi 70 km... Khi cách tốp B.52 khoảng 3.000 mét, được lệnh phóng tên lửa, tôi trả lời: "Xin chờ một chút”.
Khẩu lệnh bắn lần thứ hai được thông báo, đến lần thứ ba nhắc bắn tôi mới quyết định. Chớp thời cơ có lợi, đưa mục tiêu vào vòng ngắm, tới cự ly hiệu quả, tôi nhanh chóng ấn nút phóng liền hai quả tên lửa vào một chiếc B.52. Tên lửa nổ sáng rực bầu trời trước mắt, tôi nhanh chóng vòng trái và hạ xuống độ cao 2.000 mét, rồi hạ cánh xuống Sân bay Yên Bái - nơi tôi cất cánh 20 phút trước đó. Thấy "pháo đài bay” bốc cháy, biên đội yểm trợ điên cuồng lùng sục nhưng đã quá muộn. Những chiếc còn lại trút bom bừa bãi rồi quay về căn cứ".
Máy bay tiêm kích MIG-21 do Phạm Tuân điều khiển bắn rơi B.52 vào đêm 27/12/1972. (Ảnh: Dân Trí)
Chiến thắng Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không đã thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng ta trong việc lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức xây dựng lực lượng phòng không nói chung, Quân chủng Phòng không - Không quân nói riêng đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ miền Bắc, cội nguồn làm nên sức mạnh để đánh thắng cuộc tập kích đường không chiến lược của đế quốc Mỹ; về tinh thần chiến đấu kiên cường, mưu trí dũng cảm, sáng tạo của bộ đội phòng không - không quân, của quân và dân miền Bắc, trong đó có nhân dân các dân tộc tỉnh Yên Bái.
Nhắc nhớ chiến công của quân và dân Yên Bái trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ cứu nước để mỗi chúng ta tự hào hơn với truyền thống yêu nước của quê hương, từ đó ra sức học tập, rèn luyện, phấn đấu đóng góp hơn nữa vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh, quyết tâm xây dựng quê hương Yên Bái giàu đẹp, tiến bộ và văn minh, trở thành tỉnh phát triển khá trong vùng trung du và miền núi phía Bắc.
Thảo My
