Giữa lúc mùa mưa bão bước vào giai đoạn cao điểm, nhiều hộ dân ở Lào Cai vẫn sống trong nỗi thấp thỏm khi phía sau nhà là mái taluy có nguy cơ sạt lở, phía trước là dòng suối tiềm ẩn nguy cơ dâng lũ bất cứ lúc nào. Quyết định số 2717/QĐ-UBND của UBND tỉnh Lào Cai ban hành đúng thời điểm đã tiếp thêm niềm tin để người dân chủ động rời khỏi vùng nguy hiểm khi có yêu cầu.
Khi nỗi lo thiên tai vẫn thường trực
Những ngày đầu tháng 8, mưa lớn kéo dài khiến gia đình anh Nguyễn Văn Tuấn (tổ dân phố 6, phường Văn Phú) lại một lần nữa thấp thỏm. Phía sau khu kho xưởng của gia đình, đất đá từ mái taluy tiếp tục tràn xuống sau mỗi đợt mưa lớn. Nhiều năm nay, cứ bước vào mùa mưa bão, gia đình anh lại phải chuẩn bị sẵn phương án sơ tán người và tài sản. Không ít lần, việc kinh doanh phải tạm dừng, cuộc sống bị đảo lộn. Bởi vậy, khi biết tỉnh ban hành quyết định hỗ trợ người dân phải sơ tán, di dời khỏi vùng thiên tai, điều anh Tuấn cảm nhận trước tiên không phải là giá trị của khoản hỗ trợ, mà là sự yên tâm.
Nhà xưởng của gia đình anh Nguyễn Văn Tuấn (tổ dân phố 6, phường Văn Phú) bị đất đá tràn vào khi mưa lớn.
Anh Tuấn chia sẻ: Được biết tỉnh ban hành chính sách hỗ trợ người dân phải di dời, tôi rất vui mừng. Gia đình xin cảm ơn sự quan tâm của tỉnh và các cấp chính quyền.
Gia đình anh Tuấn chỉ là một trong hàng trăm hộ dân đang sinh sống trong khu vực có nguy cơ sạt lở tại phường Văn Phú. Theo rà soát của địa phương, hiện có 123 điểm có nguy cơ sạt lở, ảnh hưởng trực tiếp đến khoảng 200 hộ dân. Để chủ động ứng phó, chính quyền phường thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết, cắm biển cảnh báo, xây dựng phương án sơ tán và chuẩn bị lực lượng sẵn sàng ứng cứu.
Theo ông Bùi Ngọc Giang - Phó Chủ tịch UBND phường Văn Phú, Quyết định số 2717 của UBND tỉnh là cơ sở quan trọng để địa phương tăng cường tuyên truyền, vận động người dân chủ động chấp hành phương án sơ tán khi có yêu cầu, thay vì tâm lý chần chừ vì lo chi phí sinh hoạt trong thời gian phải rời khỏi nhà.
Chính sách đúng thời điểm
Nếu như ở Văn Phú, nguy cơ đến từ những mái taluy thì tại xã Bát Xát, người dân lại luôn ám ảnh với những trận mưa lớn kéo dài, lũ quét và sạt lở đất. Địa bàn rộng, địa hình chia cắt, nhiều khe suối và sườn núi dốc khiến Bát Xát luôn nằm trong nhóm địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng - Chủ tịch UBND xã Bát Xát cho biết: qua rà soát, hiện vẫn còn gần 20 hộ dân ở khu Láo Vàng ( thuộc xã Phìn Ngan cũ) nằm trong khu vực có nguy cơ cao và sẵn sàng phải sơ tán khi xuất hiện tình huống khẩn cấp. Địa phương đã xây dựng phương án di chuyển các hộ dân đến nơi an toàn, đồng thời chuẩn bị các điểm tránh trú tạm thời tại nhà văn hóa thôn.
Theo ông Hùng, Quyết định số 2717 được ban hành rất kịp thời, giúp người dân yên tâm hơn khi phải sơ tán trong những ngày mưa bão. “Các hộ dân đều phản hồi với các đồng chí trưởng thôn, bí thư chi bộ rằng chính sách này đã tạo niềm tin mạnh mẽ vào chính quyền. Nhờ đó, phương án phòng thủ dân sự, phòng chống thiên tai tại địa phương sẽ hiệu quả hơn; chính quyền địa phương cũng được giải tỏa nhiều khó khăn, vướng mắc” - ông Hùng cho biết thêm.
Là người nhiều lần trực tiếp vận động bà con di dời khỏi khu vực nguy hiểm, anh Chảo Láo Sử - Bí thư Chi bộ thôn Phìn Ngan, xã Bát Xát cũng cho rằng, nhiều hộ dân trước đây còn chần chừ vì lo phát sinh chi phí ăn ở, sinh hoạt: "Khoản hỗ trợ tuy không bù đắp được toàn bộ thiệt hại nhưng sẽ giúp bà con giảm bớt khó khăn trong những ngày đầu phải sơ tán, từ đó yên tâm chấp hành phương án di dời hơn."
Tiếp thêm niềm tin để phòng chống thiên tai
Quyết định được ban hành giữa thời điểm nguy cơ thiên tai trên địa bàn tỉnh vẫn ở mức rất cao. Theo rà soát của cơ quan chuyên môn, toàn tỉnh hiện có 3.428 điểm, khu vực có nguy cơ xảy ra thiên tai, ảnh hưởng tới khoảng 23.163 hộ dân. Trong đó có 2.795 điểm nguy cơ sạt lở đất, 404 điểm nguy cơ ngập lụt và 229 điểm có nguy cơ lũ quét, ngập úng cục bộ.
Thực tế từ nhiều đợt mưa lũ những năm gần đây cho thấy, không ít thiệt hại về người xảy ra vì người dân chưa kịp hoặc chưa muốn rời khỏi nơi ở khi có cảnh báo. Bên cạnh dự báo, cảnh báo và chuẩn bị lực lượng ứng cứu, việc có chính sách hỗ trợ cụ thể, kịp thời giúp người dân giảm bớt gánh nặng trong thời gian sơ tán sẽ góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai.
Mỗi mùa mưa bão đều tiềm ẩn những rủi ro khó lường. Nhưng khi chính sách được ban hành đúng lúc, đúng đối tượng và sát với thực tiễn, người dân sẽ có thêm niềm tin để lựa chọn điều quan trọng nhất: rời khỏi vùng nguy hiểm, bảo vệ tính mạng của chính mình và gia đình. Đó cũng chính là ý nghĩa lớn nhất của Quyết định số 2717/QĐ-UBND - một quyết định không chỉ hỗ trợ người dân vượt qua những ngày khó khăn trước mắt, mà còn góp phần xây dựng một cộng đồng chủ động, an toàn hơn trước thiên tai.
