Chương trình Đối thoại các thành phố văn hoá lịch sử có chủ đề “Bảo vệ và phát huy các di tích lịch sử, kế thừa và đổi mới di sản văn hoá”. Đây là diễn đàn quan trọng, thúc đẩy hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, hướng tới phát triển bền vững các đô thị lịch sử trong khu vực.
Chương trình có sự tham gia của đại biểu các địa phương đến từ 5 quốc gia trong khu vực Lan Thương - Mê Kông, gồm: Trung Quốc, Việt Nam, Lào, Campuchia và Myanmar.
Phát biểu thảo luận tại chương trình đối thoại, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Thế Phước cho biết, Lào Cai là tỉnh biên giới phía Tây Bắc Việt Nam, có diện tích hơn 13.250 km², dân số gần 1,78 triệu người, gồm 34 dân tộc, trong đó dân tộc thiểu số chiếm hơn 57%. Sự đa dạng dân tộc này đã tạo nên kho tàng di sản văn hóa truyền thống phong phú và đặc sắc, bao gồm phong tục tập quán, tín ngưỡng, lễ hội, tri thức dân gian, nghề thủ công, ẩm thực và âm nhạc dân gian.
Hiện nay, Lào Cai có 04 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh. Bên cạnh đó, tỉnh còn sở hữu nhiều di tích cấp quốc gia và cấp tỉnh. Đây là nguồn lực quan trọng để phát triển du lịch, góp phần nâng cao đời sống Nhân dân và quảng bá hình ảnh Lào Cai với du khách quốc tế.
Để kế thừa và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể, thời gian qua, tỉnh Lào Cai tập trung bảo tồn các loại hình có nguy cơ mai một, xây dựng đội ngũ kế cận, các nghệ nhân nòng cốt, đưa di sản vào giáo dục, hình thành câu lạc bộ văn nghệ dân gian tại trường học.
Đồng thời, các di sản văn hóa được khai thác thành sản phẩm du lịch đặc thù: du lịch cộng đồng, trải nghiệm thiên nhiên, văn hóa dân tộc và lễ hội truyền thống, vừa bảo tồn bản sắc, vừa phục vụ du khách trong nước và quốc tế.
Nhấn mạnh về tầm quan trọng của di sản văn hóa phi vật thể chỉ thực sự “sống” khi được thực hành và lan tỏa trong đời sống đương đại, đồng chí cho biết, Lào Cai xác định bảo tồn, phát triển di sản văn hóa gắn với du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn và xây dựng chiến lược phát triển theo 3 vùng trọng điểm.
Cụ thể: vùng Tây Bắc với khu vực Sa Pa, Bát Xát, Mù Cang Chải, Trạm Tấu và Nghĩa Lộ, phát triển du lịch nghỉ dưỡng, trải nghiệm thiên nhiên, thể thao mạo hiểm và du lịch văn hóa dân tộc; vùng Đông Bắc với khu vực Bắc Hà, Lục Yên nổi bật với chợ phiên vùng cao, du lịch cộng đồng và trải nghiệm cảnh quan; vùng phía Nam gồm Bảo Yên, Bảo Thắng, Văn Bàn, Đông Cuông, tập trung vào du lịch tâm linh, chăm sóc sức khỏe và trải nghiệm cảnh quan.
Đồng chí mong muốn trong thời gian tới, Lào Cai sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) và các địa phương trong khu vực Lan Thương - Mê Kông trên nhiều lĩnh vực, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, đồng thời phát triển du lịch bền vững; tăng cường nghiên cứu, bảo tồn các di sản văn hóa phi vật thể và vật thể; ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý, số hóa di sản và xây dựng bản đồ di sản xuyên biên giới; chia sẻ kinh nghiệm tổ chức lễ hội, trình diễn nghệ thuật truyền thống và giáo dục di sản cho thế hệ trẻ.
Cùng với đó, thúc đẩy các tuyến du lịch liên kết xuyên biên giới; phối hợp tổ chức lễ hội, sự kiện và chương trình trải nghiệm văn hóa, du lịch cộng đồng, sinh thái, tâm linh để quảng bá bản sắc và nâng cao chất lượng phục vụ du khách; tăng cường hợp tác giáo dục, giao lưu thanh niên, trao đổi sinh viên và đào tạo nhân lực du lịch, di sản nhằm xây dựng nguồn lực bền vững.
Đồng chí Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh nhấn mạnh: Lào Cai sẵn sàng mở rộng hợp tác kinh tế – thương mại, xúc tiến sản phẩm văn hóa, thủ công, ẩm thực và thu hút đầu tư hạ tầng du lịch, góp phần hình thành vành đai di sản đa quốc gia và thúc đẩy du lịch xanh, bền vững trong khu vực.
Khẳng định mối quan hệ Lào Cai (Việt Nam) - Vân Nam (Trung Quốc) không chỉ là biên giới địa lý mà còn là nhịp cầu văn hóa, kinh tế và du lịch, đồng chí Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Thế Phước cam kết, Lào Cai sẽ tiếp tục là nhịp cầu kết nối di sản, văn hóa và du lịch bền vững, cùng các địa phương trong khu vực Lan Thương - Mê Kông bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể như một tài sản sống, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững của vùng.
