HTX Du lịch Mường Lò được thành lập năm 2019, trụ sở đặt tại phường Trung Tâm. HTX thu hút 12 hộ làm homestay trên địa bàn phường Trung Tâm và các xã, phường lân cận tham gia. Từ khi thành lập đến nay, HTX đã phát huy vai trò liên kết các thành viên cùng nhau phát triển du lịch cộng đồng bền vững và là cầu nối giữa các công ty du lịch với các thành viên HTX, góp phần tạo hướng đi mới cho du lịch địa phương bài bản, chuyên nghiệp, mang bản sắc riêng. Các thành viên HTX cùng hỗ trợ nhau trong đầu tư cơ sở vật chất, chia sẻ kinh nghiệm làm du lịch, kỹ năng giao tiếp... tất cả hướng đến mục tiêu quảng bá, giới thiệu du lịch cộng đồng của phường Trung Tâm đến với du khách.
Bên cạnh đó, HTX Du lịch Mường Lò vận động các điểm du lịch, nhà nghỉ xây dựng và sửa chữa lại theo hướng xanh - sạch - đẹp phù hợp với nhu cầu của du khách. Các thành viên trong HTX còn liên kết sản xuất và bán các sản phẩm, đồ lưu niệm như: áo, váy, các loại khăn, túi thổ cẩm của người dân tộc Thái, gạo đặc sản, thịt sấy, lạp xưởng cho du khách…
Để phục vụ tốt du khách, ngoài chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, phục vụ ăn, nghỉ, các thành viên HTX còn tích cực quảng bá văn hóa địa phương thông qua nhiều hình thức, tham gia biểu diễn các tiết mục văn nghệ dân gian, thành lập 10 đội văn nghệ thường xuyên biểu diễn phục vụ nhu cầu của du khách nghỉ dưỡng tại các homestay thành viên.
Chị Lò Thị Xoan, phường Trung Tâm cho biết: “Trước đây khi thấy lượng khách đến địa phương ngày càng đông, gia đình tôi cũng muốn làm du lịch nhưng chưa có điều kiện để cải tạo, sửa chữa nhà ở cũng như chưa có kiến thức làm du lịch. Từ khi tham gia HTX, gia đình tôi được tập huấn về cách làm du lịch cộng đồng, cùng với sự hỗ trợ từ các thành viên trong HTX, gia đình tôi đã mạnh dạn đầu tư vốn sửa sang lại ngôi nhà sàn của gia đình với đầy đủ tiện nghi để đón khách. Nhờ đó, mỗi năm, gia đình thu nhập trên 100 triệu đồng từ làm du lịch”.
Thời gian tới, để phát triển du lịch tại địa phương, HTX Du lịch Mường Lò tiếp tục tuyên truyền, vận động các cơ sở homestay trên địa bàn tham gia HTX, liên kết với các cơ sở lưu trú, nhà hàng, khách sạn, các doanh nghiệp trên địa bàn cung cấp các dịch vụ tốt nhất, chuyên nghiệp nhất cho khách du lịch, hướng tới sự phát triển bền vững.
Tại xã Tân Hợp, năm 2019, HTX Nông nghiệp và Du lịch Nà Hẩu được thành lập với 13 thành viên, ngành nghề sản xuất, kinh doanh chính là nuôi cá tầm và phát triển du lịch. Sau 6 năm hoạt động, HTX Nông nghiệp và Du lịch Nà Hẩu đã liên kết các hộ đồng bào dân tộc thiểu số làm homestay, liên kết chuỗi giá trị cá tầm và tạo việc làm thường xuyên cho các thành viên với thu nhập 6,5 triệu đồng/người/tháng, hỗ trợ trên 20 phụ nữ dân tộc Mông có việc làm thời vụ.
HTX có 1 sản phẩm OCOP 4 sao là điểm du lịch cộng đồng Bản Tát và 1 sản phẩm OCOP 3 sao là cá tầm Nà Hẩu… Đối với HTX Nông nghiệp và Du lịch Nà Hẩu, bên cạnh những sản phẩm làm ra để bán trên thị trường thì việc khai thác tiềm năng du lịch là hướng đi rất tốt.
Có thể thấy, việc liên kết giữa các hộ dân tham gia hoạt động theo mô hình HTX đã phát huy tính cộng đồng, đoàn kết, tạo ra những sản phẩm du lịch hấp dẫn, tạo cơ hội cho cộng đồng cùng phát triển.
Trên địa bàn tỉnh có hàng chục HTX, tổ hợp tác đăng ký kinh doanh trong lĩnh vực du lịch, việc tham gia vào hoạt động du lịch giúp các HTX có thêm nhiều sản phẩm, thành viên có thêm thu nhập, đồng thời làm môi trường du lịch của Lào Cai phong phú hơn. Tuy nhiên, hiện tại đa phần các HTX, tổ hợp tác du lịch mới chỉ đáp ứng được nhu cầu ăn uống, nghỉ dưỡng ở mức bình dân do nguồn lực khiêm tốn, ngoài ra, người dân vẫn chưa có nhiều kỹ năng hướng dẫn du lịch, tổ chức du lịch cộng đồng chuyên nghiệp…
Để đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả hoạt động của mô hình HTX, tổ hợp tác trong lĩnh vực du lịch, thời gian tới các cấp, ngành và địa phương cần có chính sách hỗ trợ vốn và tiếp tục tổ chức nhiều lớp tập huấn về nghiệp vụ cho các tổ chức, cá nhân, thành viên HTX làm dịch vụ du lịch. Đồng thời, đẩy mạnh hỗ trợ, liên kết giữa các HTX trên địa bàn với đơn vị lữ hành, công ty du lịch trong và ngoài tỉnh để quảng bá đến đông đảo du khách, góp phần phát triển kinh tế với bảo tồn văn hóa trên địa bàn tỉnh.
