Đầu tháng 7/2013, một số cơ sở sản xuất bún tươi, bánh phở tại thành phố Hồ Chí Minh bị phát hiện sử dụng chất hóa chất độc hại, nằm trong danh mục bị nghiêm cấm sử dụng khi chế biến, sản xuất, bảo quản thực phẩm, như chất Tinopan, acid oxalic… Thời gian sau đó, ngành chức năng các tỉnh trong khu vực, như An Giang, Bà Rịa - Vũng Tàu, Cần Thơ, Đồng Tháp… cũng liên tiếp phát hiện nhiều mẫu bún, phở có chứa hóa chất độc hại.
Trước thông tin trên, dư luận trong tỉnh xôn xao, bởi bún, phở là 2 thực phẩm được sử dụng phổ biến trong các bữa ăn, đặc biệt là bữa sáng. Tâm lý hoang mang, bất an, nên nhiều khách hàng đã “quay lưng” với mặt hàng này, khiến hoạt động ở các cơ sở sản xuất bún, bánh phở trên địa bàn khá “ảm đạm”.
Cơ sở sản xuất bánh phở tươi của hộ gia đình ông Nguyễn Văn Thắng (Tổ 12, phường Bắc Lệnh, thành phố Lào Cai) đã hoạt động được gần 20 năm nay, trở thành “mối” cung cấp nguyên liệu cho nhiều quán phở trên địa bàn các phường, xã, chợ khu vực Cam Đường. Trao đổi với chúng tôi, bà Nguyễn Thị Quý, quản lý sản xuất của cơ sở tỏ thái độ bức xúc: “Con sâu làm rầu nồi canh”, thông tin trên đã ảnh hưởng nghiêm trọng tới hoạt động sản xuất, kinh doanh của cơ sở. Theo lời bà Quý, nếu hoạt động bình thường, mỗi ngày, cơ sở xuất xưởng 300 kg bánh phở. Đã hơn một tháng nay, sản lượng bánh phở giảm 60%, hiện cơ sở chỉ sản xuất cầm chừng, từ 100 -120 kg/ngày. Bà Quý chia sẻ thêm: Mấy ngày đầu khi xuất hiện thông tin bánh phở, bún tươi có nhiễm chất Tinopan, lượng hàng tiêu thụ giảm đột ngột, một số quán không bán được, mang trả lại cả trăm kg bánh phở cho cơ sở, gây lãng phí và tổn thất không nhỏ. Hiện tại, dù sản xuất không có lãi (do sản lượng thấp) nhưng cơ sở vẫn phải duy trì hoạt động để “giữ mối”.
Chị Vũ Thị Loan (phường Bắc Cường, thành phố Lào Cai) là một trong những khách hàng thường xuyên mua và sử dụng bún tươi, bánh phở trong các bữa ăn gia đình. Khi biết được thông tin, chị đã ngừng sử dụng, thay thế bằng sản phẩm khác. Chị cho biết: Nghe nhiều người bàn tán, nên cũng lo ngại, thời điểm này tạm không sử dụng bún, bánh phở, xem tình hình thế nào rồi lựa chọn sau. Chính sự lo lắng của khách hàng đã khiến nhiều tiểu thương tại các chợ như: Nguyễn Du, Kim Tân,
Thống kê chưa đầy đủ, riêng trên địa bàn thành phố Lào Cai hiện có 8 cơ sở sản xuất bún tươi, bánh phở, tập trung tại phường Duyên Hải, Bắc Lệnh. Các sơ sở này có quy mô sản xuất khá lớn, trung bình từ 200 - 400 kg/ngày. Ngoài việc đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người dân thành phố Lào Cai, các cơ sở còn cung cấp cho các huyện:
Ngay sau khi có thông tin một số mẫu bún tươi, bánh phở ở các tỉnh khác bị phát hiện chứa chất độc hại, đặc biệt là chất Tinopan, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh đã tiến hành lấy 6 mẫu bún, bánh phở để gửi đi kiểm nghiệm tại Viện Kiểm nghiệm quốc gia. Kết quả kiểm nghiệm cho thấy, không phát hiện chất Tinopan và acid oxalic trong bún, bánh phở tại Lào Cai. Cũng trong tháng 7, Chi cục Quản lý chất lượng nông - lâm, thủy sản (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) đã phối hợp với ngành chức năng của thành phố Lào Cai tiến hành kiểm tra việc chấp hành các điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm tại một số cơ sở kinh doanh, buôn bán bún, bánh phở. Qua test nhanh, ngành chức năng đã phát hiện một mẫu bánh phở dương tính với chất Formol (chất cấm không được sử dụng trong bảo quản thực phẩm). Ông Vương Tiến Sỹ, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý chất lượng nông - lâm, thủy sản cho biết: Thời gian tới, chi cục tiếp tục phối hợp với thành phố Lào Cai tiến hành kiểm tra đồng loạt các cơ sở sản xuất, kinh doanh bún, bánh phở, để có những đánh giá cụ thể, đưa ra biện pháp quản lý hiệu quả. Mặt khác, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh cũng thường xuyên cử cán bộ xuống cơ sở, lấy mẫu kiểm tra những thực phẩm có nguy cơ cao gây ngộ độc như: Bún, bánh phở, thức ăn chế biến sẵn, rượu… phát hiện kịp thời những sai phạm, thông tin đến người tiêu dùng.
Dù chưa phát hiện chất độc Tinopan trong bún, bánh phở, nhưng theo ông Vương Tiến Sỹ, người tiêu dùng nên cẩn trọng hơn trong lựa chọn thực phẩm, để bảo vệ sức khỏe cho chính mình.
