Theo lần gia hạn thứ nhất, dự án sẽ hoàn thành vào ngày 30/6/2022. Tuy nhiên, vì những lý do cả chủ quan và khách quan, đến thời hạn này, dự án mới hoàn thành hơn 90% khối lượng. Ông Trần Cao Sơn, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư BOT Lào Cai - Sa Pa cho biết: Gần 1 năm nay, dự án trong tình trạng “nằm im” bởi theo quy định, khi thời gian thi công theo Phụ lục hợp đồng số 04 đã hết, tất cả các nguồn vốn đều “đóng lại”, không đủ điều kiện giải ngân, dẫn đến không thể triển khai thi công, chủ đầu tư như ngồi trên đống lửa bởi hằng tháng phải trả lãi vay ngân hàng đến vài tỷ đồng, kéo theo đó là chi phí quản lý dự án tăng.
Mặc dù đã được UBND tỉnh chấp thuận gia hạn tiến độ thi công xây dựng đến ngày 30/6/2022, nhưng những khó khăn, vướng mắc liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng; dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp; sự tăng giá, khan hiếm nhiên liệu, nguyên - vật liệu phục vụ thi công; việc chậm bố trí nguồn vốn ngân sách nhà nước (vốn ngân sách nhà nước được giao bắt đầu từ năm 2020) đã làm ảnh hưởng tới tiến độ thực hiện dự án. Trong thời gian đó, một số hạng mục phải thay đổi thiết kế cơ sở, gồm cầu suối Đum 2, đoạn tuyến từ Km8+700 - Km9+362 và đặc biệt là khoảng thời gian chờ Thủ tướng Chính phủ quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án cũng ảnh hưởng tới thời gian hoàn thành của dự án.
Thực hiện chỉ đạo của Thường trực UBND tỉnh tại Thông báo số 18/TB-VPUBND ngày 27/3/2023 về tiến độ thi công và tháo gỡ vướng mắc các dự án xây dựng cơ bản, trong đó có nội dung liên quan đến việc gia hạn thời gian hoàn thành thi công xây dựng giai đoạn I của dự án, ngày 5/4/2023, Sở Giao thông vận tải - Xây dựng, Sở Tài chính, Sở Kế hoạch và Đầu tư đã tổ chức đàm phán với nhà đầu tư, doanh nghiệp (Công ty Cổ phần Đầu tư BOT Lào Cai - Sa Pa) về nội dung Phụ lục hợp đồng điều chỉnh tiến độ thực hiện giai đoạn I của dự án. Ngày 16/4/2023, UBND tỉnh Lào Cai tổ chức làm việc với nhà đầu tư tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và các bên đã thống nhất nội dung để ký kết Phụ lục hợp đồng điều chỉnh tiến độ thực hiện giai đoạn I của dự án.
Trong các buổi làm việc này, các ngành chức năng của tỉnh và nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án đều nhận thấy sự cần thiết, cũng như có đầy đủ căn cứ pháp lý để ký kết Phụ lục hợp đồng điều chỉnh tiến độ thực hiện giai đoạn 1 của dự án. Trước hết về sự cần thiết, từ tháng 7/2022 đến nay, do thời gian thi công hoàn thành giai đoạn I của dự án theo Phụ lục số 04/PLHĐ/2021-3808/HĐ.BOT-UBND ngày 22/01/2022 giữa UBND tỉnh Lào Cai với liên danh nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án đã hết nên dự án cơ bản phải dừng thi công; cùng với đó, công tác giải ngân khối lượng hoàn thành không thực hiện được.
Đối với các căn cứ pháp lý, tại Quyết định số 182/QĐ-TTg ngày 7/3/2023 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án, trong đó thời gian thực hiện được điều chỉnh từ năm 2018 đến hết năm 2022. Như vậy, thời gian thực hiện dự án theo Quyết định phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ đã hết. Trên cơ sở ý kiến của Bộ Kế hoạch và Đầu tư tại Văn bản số 2716/BKHĐT-GSTĐĐT ngày 10/4/2023, Dự án đường nối đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai đến Sa Pa theo hình thức hợp đồng BOT đã được ký kết và thực hiện trước khi Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư có hiệu lực thi hành (Luật PPP) nên việc điều chỉnh thời gian thi công xây dựng sẽ thực hiện theo quy định chuyển tiếp tại khoản 4, Điều 101, Luật PPP.
Theo quy định tại mục 10.4, Điều 10 của Hợp đồng số 3808/HĐ.BOT-UBND ngày 31/10/2016 giữa UBND tỉnh Lào Cai và liên danh nhà đầu tư, Công ty Cổ phần Đầu tư BOT Lào Cai - Sa Pa quy định cụ thể đối với các trường hợp điều chỉnh về thời gian (tiến độ) thi công xây dựng công trình. Trong đó nêu rõ trường hợp được điều chỉnh tiến độ: “Do UBND tỉnh Lào Cai chấp nhận, thỏa thuận, thống nhất hoặc do các yêu cầu về các nội dung: Thay đổi nội dung cơ bản của dự án và thay đổi thiết kế cơ sở của dự án mà cần bổ sung thời gian để lập, thẩm định, phê duyệt điều chỉnh dự án, điều chỉnh thiết kế”.
Tại dự án này, UBND tỉnh cùng nhà đầu tư thống nhất trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư. Tuy nhiên, thời gian thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi điều chỉnh kéo dài từ tháng 12/2021 đến tháng 1/2023; đặc biệt từ tháng 6/2022 đến tháng 1/2023, thời gian hoàn thiện thủ tục để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư, dự án không thực hiện gia hạn tiến độ thi công; đến ngày 7/3/2023, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án. Như vậy, với các căn cứ và lý do như vậy, dự án được điều chỉnh thời gian thi công xây dựng theo quy định của mục 10.4, Điều 10 Hợp đồng số 3808/HĐ.BOT-UBND ngày 31/10/2016. Việc điều chỉnh đảm bảo phù hợp với quy định chuyển tiếp (khoản 4, Điều 101) của Luật Đầu tư theo hình thức đối tác công tư theo ý kiến của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
Trước sự cần thiết và đảm bảo căn cứ pháp lý, cũng như đã được được Sở Giao thông vận tải - Xây dựng, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính cùng liên danh nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án đàm phán rà soát, xem xét kỹ và chịu trách nhiệm về tính chính xác theo đúng quy định Hợp đồng Dự án, ngày 20/4/2023, UBND tỉnh (cơ quan nhà nước có thẩm quyền) đã ký Phụ lục hợp đồng số 05/PLHĐ/2023 -3008/HĐ.BOT-UBND Dự án Đường nối cao tốc Nội Bài - Lào Cai đến Sa Pa theo hình thức hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (BOT) đã tháo gỡ toàn bộ vướng mắc để hoàn thành dứt điểm giai đoạn I của dự án, phát huy hiệu quả nguồn vốn đầu tư, cũng như để nhà đầu tư có cơ sở làm việc với các ngân hàng trong việc gia hạn hiệu lực của bảo đảm thực hiện hợp đồng dự án. Theo đó, thời gian thi công hoàn thành giai đoạn 1 của dự án được điều chỉnh đến hết ngày 31/8/2023 (riêng gói thầu XL08 “Thi công hạng mục gia cố mái dốc” hoàn thành trong năm 2023 và không ảnh hưởng đến điều kiện, kế hoạch đưa dự án vào khai thác, thu phí). Thời gian có hiệu lực của đảm bảo thực hiện hợp đồng điều chỉnh đến hết ngày 31/12/2023.
Ông Trần Cao Sơn, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư BOT Lào Cai - Sa Pa cho biết: Việc UBND tỉnh Lào Cai ký Phụ lục hợp đồng số 05 có ý nghĩa rất quan trọng, thể hiện sự quan tâm của tỉnh đối với dự án, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc trong gần 1 năm qua. Doanh nghiệp dự án sẽ tập trung chỉ đạo, triển khai hoàn thành các hạng mục theo đúng thời gian điều chỉnh theo Phụ lục hợp đồng số 05, đảm bảo đưa dự án vào khai thác đúng dịp kỷ niệm 120 năm Du lịch Sa Pa.
