Những ngày giữa tháng 7, các thôn dân tộc Hà Nhì ở xã vùng cao Y Tý tưng bừng tổ chức lễ hội Khô Già Già - lễ hội cầu mùa lớn nhất trong năm.
Tại khu vực công viên thôn Sín Chải cũ (nay là thôn Lao Chải), ai cũng ấn tượng khi thấy Phà Ta Gơ, cô gái Hà Nhì có dáng người nhỏ nhắn, trong trang phục truyền thống đang dùng điện thoại livestream giới thiệu, quảng bá nét đẹp bản sắc văn hóa dân tộc với du khách gần xa.
Phà Ta Gơ không chỉ giới thiệu Lễ hội Khô Già Già bằng tiếng phổ thông, em còn có thể thuyết trình bằng tiếng Anh về nét độc đáo của lễ hội để du khách nước ngoài xem và hiểu hơn về phong tục của người Hà Nhì.
Phà Ta Gơ chia sẻ: “Em rất yêu và tự hào về bản sắc của dân tộc Hà Nhì, đặc biệt là những lễ hội truyền thống. Sau khi tốt nghiệp phổ thông, em đã thi đỗ vào Khoa Công nghệ thông tin và Ngoại ngữ, Trường Cao đẳng Lào Cai. Là sinh viên năm thứ 2 học chuyên ngành Ngôn ngữ Anh, em rất vui khi trong dịp nghỉ hè được về Y Tý tham gia Lễ hội Khô Già Già và được quảng bá bản sắc dân tộc bằng tiếng Anh đến gần hơn với bạn bè, du khách quốc tế”.
Theo Phà Ta Gơ, thực hiện những video bằng tiếng Anh đăng trên mạng xã hội là cách làm mới, vì thế em gặp không ít khó khăn. Để có được video hay, em không chỉ tập quay và dựng video mà đã dành thời gian suy nghĩ để viết kịch bản, lời thoại, luyện tập thuyết trình nhiều lần.
Việc chuyển thể từ tiếng Hà Nhì sang tiếng Anh cũng không hề đơn giản vì có nhiều phương ngữ. Cũng do còn khó khăn, nên các trang thiết bị chưa được mong muốn.
Vượt qua những trở ngại đó, Phà Ta Gơ là cô gái Hà Nhì đầu tiên ở Y Tý làm video bằng tiếng Anh để quảng bá bản sắc văn hóa, truyền cảm hứng cho nhiều bạn trẻ, góp phần phát triển du lịch địa phương.
Rời thôn Lao Chải, chúng tôi đến thôn Mò Phú Chải, nơi có độ cao khoảng 1.800 m so với mực nước biển, đất đai rộng rãi, khí hậu mát mẻ, phù hợp cho các loại cây ôn đới phát triển.
Trong những năm gần đây, đồng bào Mông, Hà Nhì ở Mò Phú Chải trồng được nhiều loại nông sản như rau bắp cải, cải thảo, su su, ớt, quả lê, sơn tra,… mang xuống chợ phiên bán để nâng cao thu nhập.
Tuy nhiên, do nhu cầu của người dân địa phương không cao, lượng du khách còn ít, nên việc tiêu thụ các sản phẩm ở chợ phiên truyền thống gặp nhiều khó khăn. Một số nông sản được mùa nhưng mất giá, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân.
Là người Hà Nhì, chàng trai Phà Che Gió (sinh năm 1994), đã luôn suy nghĩ, trăn trở tìm cách tiêu thụ nông sản cho người dân địa phương.
Khi rảnh rỗi, Phà Che Gió làm các video quảng bá, giới thiệu nông sản Y Tý trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, Zalo, Youtube. Thông qua kênh “Phà Che Gió - Nông sản Y Tý”, nhiều nông sản vùng cao được nhiều người biết tới.
Phà Che Gió cho biết: “Vùng đất Y Tý có rất nhiều đặc sản nhưng việc tiêu thụ gặp khó khăn vì các nông sản vẫn chưa được nhiều người biết tới. Nhiều khi người dân vất vả mang hàng ra chợ bán nhưng lại phải mang về vì không bán được. Từ khi em học làm video quảng bá nông sản trên mạng xã hội, nhiều người đã nhắn tin, gọi điện để mua. Em rất vui vì đã góp phần nhỏ bé đưa nông sản của Y Tý đến với mọi người, giúp người dân có thêm thu nhập".
Xã Y Tý xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ quan trọng góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương, thu hẹp dần khoảng cách giữa vùng cao với vùng thấp.
Ông Lồ A Sính - Phó Chủ tịch UBND xã Y Tý cho biết: Thời gian qua, tại các thôn, bản dân tộc Hà Nhì đã xuất hiện những bạn trẻ năng động, sáng tạo, ứng dụng các nền tảng mạng xã hội để quảng bá, giới thiệu bản sắc dân tộc, vẻ đẹp quê hương, đặc sản địa phương. Cấp ủy, chính quyền xã sẽ tạo điều kiện thuận lợi để mỗi thanh niên người dân tộc thiểu số tích cực trở thành những “Người bản số” của địa phương.
Cũng theo ông Lồ A Sính, trên hành trình chuyển đổi số, việc xây dựng được đội ngũ “Người bản số” ở mỗi thôn, bản có vai trò, ý nghĩa quan trọng trong lan tỏa, dẫn dắt cộng đồng cùng làm theo. Tuy nhiên, việc chuyển đổi số ở các thôn, bản vẫn còn nhiều khó khăn do đa số người dân là người dân tộc thiểu số, trình độ nhận thức và tiếp cận công nghệ còn hạn chế, khó khăn về các trang thiết bị như máy tính, máy ảnh, điện thoại thông minh…
Từ câu chuyện của Phà Ta Gơ, Phà Che Gió, trong thời gian tới, xã Y Tý sẽ tăng cường các giải pháp động viên, khích lệ, tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng để nâng cao nhận thức, kiến thức, kỹ năng chuyển đổi số cho cộng đồng.
Nếu mỗi thôn, bản đều có những “Người bản số” năng động, sáng tạo thì sẽ trở thành những nhịp cầu quan trọng góp phần quảng bá, lan tỏa các giá trị của cộng đồng trên không gian số, đưa vẻ đẹp đất và người Y Tý đi xa hơn, đưa Y Tý trở thành điểm đến du lịch ngày càng hấp dẫn.
