Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, tháng 5/2026, Bộ Quốc phòng quyết định thành lập Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (lâm thời) thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai. Từ quy mô ban đầu gồm 38 cán bộ, chiến sĩ, đội sau đó được tăng cường lên thành 54 người. Đối với họ, đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt, đồng thời là hành trình tri ân sâu sắc nhằm đáp lại niềm mòn mỏi chờ trông của biết bao gia đình thân nhân liệt sĩ.
Trong số những người lính ấy có Thượng tá Phạm Khắc Trường - Chính trị viên Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai. Mới đây, anh là một trong hai cán bộ được Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tổ chức lễ thăng quân hàm ngay tại thực địa, giữa núi rừng biên giới hoang vu, nơi đơn vị đang thực hiện nhiệm vụ.
Trước đây, Thượng tá Phạm Khắc Trường công tác tại Ban Chỉ huy Phòng thủ khu vực 5 - Mậu A. Khi Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh thành lập lực lượng chuyên trách thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, anh đã tình nguyện lên đường nhận nhiệm vụ mới.
Những chuyến đi thực địa của anh và đồng đội thường bắt đầu từ sáng sớm. Có những ngày, cả đội phải đi bộ nhiều giờ xuyên rừng, mang theo lương thực, dụng cụ chuyên dụng. Mỗi vị trí nghi có phần mộ liệt sĩ đều được khảo sát kỹ lưỡng, đối chiếu chặt chẽ từ hồ sơ lưu trữ đến lời kể của nhân chứng để không bỏ sót bất kỳ manh mối nào.
Thượng tá Phạm Khắc Trường chia sẻ: Có những lúc rất vất vả, nhưng cứ nghĩ đến việc đưa được một liệt sĩ trở về với gia đình, chúng tôi lại có thêm động lực. Được tổ chức lễ thăng quân hàm ngay tại thực địa là dấu mốc đặc biệt trong cuộc đời quân ngũ của tôi. Đó là sự ghi nhận đối với những người lính đang lặng thầm thực hiện nhiệm vụ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.
Sinh năm 1999, Trung úy Nguyễn Tư Đoan là một trong những gương mặt trẻ nhất của Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (lâm thời). Tám năm khoác trên mình màu xanh áo lính, tuổi trẻ của anh gắn liền với những nhiệm vụ nơi biên cương Tổ quốc. Tham gia chiến dịch lần này, với anh đó là là niềm tự hào đặc biệt, là mệnh lệnh từ trái tim và là trách nhiệm của thế hệ hôm nay đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Trung úy Nguyễn Tư Đoan cho biết: Mỗi lần đội tìm thấy một hài cốt liệt sĩ, tôi đều nghẹn ngào, cảm xúc rất khó tả. Bởi phía sau đó là một cuộc đời đã hy sinh vì đất nước và là niềm hy vọng của những thân nhân đang mong chờ tin tức suốt nhiều năm qua.
Theo kế hoạch triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm", tỉnh Lào Cai phấn đấu hoàn thành cơ bản công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, quyết tâm đến tháng 7/2027 tìm kiếm, quy tập 70 - 80 hài cốt liệt sĩ. Ngay sau khi thành lập, đơn vị đã triển khai đồng bộ các hoạt động khảo sát, xác minh thông tin và tổ chức tìm kiếm trên địa bàn trọng điểm thời kỳ chiến tranh. Ba tổ công tác được phân công thực hiện nhiệm vụ tại các xã Bát Xát, Y Tý và A Mú Sung; phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương và các lực lượng liên quan để thực hiện nhiệm vụ.
Trở ngại lớn nhất trong công tác tìm kiếm không chỉ là thời tiết khắc nghiệt, mùa hè nắng gắt kéo dài hay những trận mưa lớn mà nhiều nơi địa hình đã thay đổi theo thời gian. Bên cạnh đó, thông tin về nhiều liệt sĩ không đầy đủ, một số nhân chứng tuổi cao, trí nhớ giảm sút khiến việc xác minh gặp rất nhiều khó khăn.
Trung úy Lục Văn Bấu, thành viên Đội tìm kiếm cho biết: Điều mà chúng tôi luôn trăn trở là làm sao không bỏ sót bất kỳ thông tin nào. Mỗi khi nhận được tin báo từ người dân hay có nguồn tư liệu mới, chúng tôi đều cố gắng rà soát. Chúng tôi xác định đây là trách nhiệm và sự tri ân đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc. Suy nghĩ đó giúp chúng tôi vượt qua mọi khó khăn để tiếp tục hành trình tìm kiếm.
Vượt lên mọi khó khăn, bằng tinh thần trách nhiệm và sự bền bỉ, Đội quy tập lâm thời đã tìm kiếm được 9 trong tổng số 14 hài cốt liệt sĩ quy tập được trên địa bàn toàn tỉnh Lào Cai tính đến thời điểm này. Trong số 14 hài cốt được tìm thấy, có 3 hài cốt có thông tin, 1 hài cốt có 1 phần thông tin và 10 hài cốt chưa xác định được danh tính.
Trực tiếp đồng hành cùng Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (lâm thời), Đại tá Hoàng Văn Toàn - Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cho biết: Các cán bộ, chiến sĩ đã phát huy tốt tinh thần trách nhiệm, khắc phục mọi khó khăn về điều kiện thời tiết, địa hình để hoàn thành nhiệm vụ. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh luôn quan tâm, chỉ đạo sát sao, bảo đảm lực lượng, phương tiện, trang thiết bị và các điều kiện cần thiết để đơn vị thực hiện hiệu quả nhiệm vụ được giao. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ chỉ đạo đội tìm kiếm tiếp tục mở rộng phạm vi khảo sát, xác minh thông tin, quyết tâm hoàn thành toàn diện các mục tiêu của chiến dịch 500 ngày đêm.
Giữa đại ngàn biên cương, những bước chân người lính vẫn kiên trì tiến về phía trước. Họ đi tìm những người đồng đội chưa từng gặp mặt, đưa các anh trở về từ rừng sâu núi thẳm. Mỗi phần mộ được tìm thấy là một cuộc trở về thiêng liêng, nối dài đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và viết tiếp câu chuyện tri ân bằng trách nhiệm, tình cảm của thế hệ hôm nay.
