Nhiều điểm mới đột phá trong Dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng

Về chủ đề Đại hội: Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội. Việc xác định chủ đề Đại hội thể hiện sự thống nhất tư tưởng và hành động của toàn Đảng, của triệu triệu đảng viên và toàn thể Nhân dân.

Chủ đề cũng cho thấy những nội dung quan trọng. Thứ nhất, khẳng định niềm tin vào Đảng, niềm tự hào về hành trình lãnh đạo của Đảng xuyên suốt chiều dài của gần 1 thế kỷ. Để đạt mục tiêu đến năm 2030, cần sự chung sức, đồng lòng, điểm tựa đoàn kết của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân.

Thứ hai, trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, với những bước tiến mạnh, cần tiếp tục tinh thần của Chủ tịch Hồ Chí Minh về tự lực, tự cường, tự tin, sẵn sàng cống hiến cho sự nghiệp của Đảng quang vinh.

Thứ ba, khẳng định bản lĩnh, trí tuệ của Đảng và sức mạnh của toàn dân tộc, tiếp tục khơi dậy khát vọng xây dựng và phát triển đất nước hùng cường, thịnh vượng, sánh vai với các cường quốc năm châu trong kỷ nguyên mới. Chủ đề đã thể hiện sự hiệu triệu mạnh mẽ đến toàn thể cán bộ, đảng viên và Nhân dân, bừng khí thế và quyết tâm để đưa Việt Nam ngày càng tiến xa hơn trên trường quốc tế, đạt mục tiêu xây dựng một Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Điểm mới của Báo cáo chính trị lần này là sự tích hợp nội dung 3 văn kiện, gồm: Báo cáo chính trị, Báo cáo kinh tế - xã hội, Báo cáo tổng kết xây dựng Đảng. Điều này cho thấy sự đổi mới tư duy ngay từ chỉ đạo xây dựng văn kiện. Tính khái quát, tổng kết, đánh giá cao, ngắn gọn, súc tích.

Nội dung Dự thảo Văn kiện có rất nhiều điểm mới, trong đó tập trung vào một số vấn đề:

Bổ sung “lý luận về đường lối đổi mới” là một bộ phận cấu thành nền tảng tư tưởng của Đảng. Đường lối đổi mới của Đảng được thông qua tại Đại hội toàn quốc lần thứ VI (1986) - bước ngoặt, dấu ấn trong quá trình lãnh đạo của Đảng. Trải qua 40 năm đã đem lại nhiều thành tựu quan trọng trên tất cả các lĩnh vực, khẳng định vị thế, uy tín Việt Nam trên trường quốc tế. Quá trình đó đã để lại những bài học kinh nghiệm quý báu cho Đảng trong chặng đường tiếp theo. Lý luận về đường lối đổi mới cũng từng bước được định hình.

Bổ sung “bảo vệ môi trường” cùng với phát triển kinh tế, xã hội là nhiệm vụ “trung tâm”. Đây cũng là nội dung thể hiện tư duy, tầm nhìn của Đảng về phát triển bền vững với 3 trụ cột cơ bản là tăng trưởng kinh tế, an sinh xã hội và môi trường.

Xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính để đạt mục tiêu tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước bình quân cho giai đoạn 2026 - 2030 từ 10%/năm trở lên. Trong bối cảnh thế giới và trong nước hiện nay và dự báo những năm tiếp theo, nhất là vừa thực hiện sáp nhập tỉnh và thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, Đảng khẳng định vai trò động lực chính của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Điều này đồng nghĩa với việc tiếp tục đẩy mạnh thực hiện các nghị quyết chiến lược đã được ban hành trong thời gian gần đây như Nghị quyết 57 ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước bình quân cho giai đoạn 2026 - 2030 từ 10%/năm trở lên vừa là mục tiêu, vừa là động lực, vừa là khát vọng, vừa là thách thức, vừa là quyết tâm chính trị lớn, đòi hỏi sự chung sức, đồng lòng, phát huy sức mạnh của tất cả các nguồn lực và cả hệ thống chính trị.

Kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của nền kinh tế. Đây cũng là điểm mới đưa vào Dự thảo Văn kiện, nhưng là sự tiếp bước của Nghị quyết số 68 ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, khẳng định trong thời gian qua, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, kinh tế tư nhân phát triển cả về số lượng và chất lượng, trở thành một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế định hướng xã hội chủ nghĩa. Mặc dù vậy, kinh tế tư nhân hiện vẫn phải đối mặt với nhiều rào cản kìm hãm sự phát triển; chưa bứt phá về quy mô, năng lực cạnh tranh; chưa đáp ứng yêu cầu, kỳ vọng là lực lượng nòng cốt của kinh tế đất nước; năng suất lao động, hiệu quả cạnh tranh chưa cao; tư duy kinh doanh thiếu tầm nhìn chiến lược, thiếu kết nối doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp, vốn đầu tư nước ngoài… Định hướng phát triển trong thời gian tới để trở thành một trong những động lực chính của nền kinh tế cần phát triển nhanh, bền vững, hiệu quả, chất lượng cao - vừa là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, vừa mang tính chiến lược, lâu dài.

Xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, ngang tầm khu vực và thế giới. Dự thảo Văn kiện xác định xây dựng nền giáo dục quốc dân theo hướng “chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế”. Rất nhiều định hướng trong đổi mới toàn diện giáo dục, đào tạo được đặt ra: Thể chế, hệ thống luật pháp, cơ chế, chính sách; nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo; đổi mới hệ thống giáo dục theo hướng mở, liên thông; đổi mới quản lý nhà nước về giáo dục; phát triển hài hòa giáo dục, đào tạo giữa các vùng, miền, quan tâm đến vùng đặc biệt khó khăn, vùng đa dân tộc, miền núi, biên giới, hải đảo… giữa công lập và ngoài công lập; chủ động, tích cực hội nhập quốc tế về giáo dục; đẩy mạnh xây dựng xã hội học tập suốt đời… Nhìn vào định hướng thấy rõ được bức tranh toàn cảnh của giáo dục, đào tạo trong những năm tới với chuyển biến mạnh mẽ để khắc phục hạn chế, bất cập của giáo dục, đào tạo thời gian qua.

Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, trọng tâm là cấp chiến lược và cấp cơ sở, nhất là người đứng đầu. Thực hiện tốt tất cả các khâu trong công tác cán bộ, trong đó chú trọng đến việc đánh giá, đào tạo, sử dụng cán bộ, bảo đảm dân chủ, công khai, công tâm, khách quan theo hướng xuyên suốt, liên tục, đa chiều, có tiêu chí thông qua sản phẩm cụ thể… Đây cũng là vấn đề mà khi Đại hội thông qua, các cấp, các ngành, các địa phương, các cơ quan cần có giải pháp tổ chức thực hiện tốt. Bởi, đánh giá cán bộ là khâu quan trọng, đánh giá đúng sẽ tạo động lực cho cán bộ làm việc và ngược lại, đánh giá đúng để bố trí, đề bạt, bổ nhiệm cán bộ đáp ứng yêu cầu. Thực tế trong bối cảnh hiện nay đặt ra, đặc biệt thực hiện cuộc cách mạng về tinh gọn bộ máy, tinh giản biên chế thì càng phải coi trọng công tác đánh giá cán bộ, nhất là cán bộ cấp cơ sở khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp trong giai đoạn đầu còn có rất nhiều khó khăn, thách thức như địa bàn rộng, khối lượng công việc lớn…

Trong nội dung tăng cường xây dựng Đảng về đạo đức có đưa ra định hướng nghiên cứu, tiếp tục hoàn thiện lý luận xây dựng Đảng về đạo đức, xây dựng Đảng thực sự “là đạo đức, là văn minh” trong tình hình mới. Đây là nội dung mới, lần đầu tiên chủ trương xây dựng Đảng văn minh được xác định là một nhiệm vụ chiến lược, có tính hệ thống trong Văn kiện Đại hội Đảng. Với định hướng này, trong thời gian tới, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, các cơ quan hữu quan cần tập trung nghiên cứu để chỉ rõ nội dung xây dựng Đảng thực sự “là đạo đức, là văn minh” kế thừa tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.

Nghiên cứu Dự thảo Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV cho thấy tầm tư duy, tầm nhìn chiến lược của Đảng, thấy được khát vọng của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân, bức tranh phát triển và niềm tin chiến thắng vào sự lãnh đạo của Đảng…

Tiến sĩ, Giảng viên cao cấp Nguyễn Thị Vân Hằng

Phó Hiệu trưởng Trường Chính trị tỉnh Lào Cai