Từ nhiều năm nay, cá chép đỏ, cá chép vàng phục vụ lễ cúng ông Công, ông Táo đã trở thành một sản phẩm đặc trưng, mang lại nguồn thu cho người dân ở các địa phương trong tỉnh, như Phong Hải, Gia Phú, Bảo Thắng, Phú Nhuận. Nhờ kinh nghiệm lâu năm cùng điều kiện nguồn nước thuận lợi, cá chép ở những vùng này nổi tiếng bởi màu sắc tươi đẹp, khỏe mạnh, kích cỡ đồng đều, được thị trường trong và ngoài tỉnh ưa chuộng.
Chỉ còn vài hôm nữa là đến Tết Nguyên đán, nhịp sống tất bật đã lan tỏa khắp vùng quê Bảo Thắng. Trên các tuyến đường làng, ngõ xóm, xe máy, xe tải nối đuôi nhau ra vào liên tục. Từ sáng sớm đến chiều muộn, không khí lao động khẩn trương bao trùm khắp các thôn xóm.
Tại các ao nuôi cá “ông Công, ông Táo”, người bơm nước, người kéo lưới, vớt cá, cân hàng… tất cả đều làm việc khẩn trương để kịp giao cá cho các thương lái đang chờ sẵn bên bờ ao.
Theo người dân, cá chép phục vụ Tết ông Công, ông Táo không chỉ cần khỏe mà còn phải có màu sắc đẹp, vảy bóng, bơi nhanh. Vì vậy, khâu thu hoạch, vận chuyển được thực hiện rất cẩn thận. Cá sau khi kéo lưới sẽ được chọn lọc, phân loại theo kích cỡ, cân đủ trọng lượng rồi nhanh chóng cho vào túi nilon sục ôxy để bảo đảm cá sống khỏe khi đến tay người tiêu dùng.
Tại thôn Đo Ngoài, xã Bảo Thắng, những ngày này, gia đình chị Nguyễn Thị Nguyệt tất bật gạn ao, thu hoạch từng đợt cá chép vàng óng để giao cho thương lái. Để chuẩn bị cho vụ Tết năm nay, gia đình chị đã ươm nuôi hơn một vạn con cá chép đỏ. Ngay từ đầu tháng Chạp, cá được gom lại, trữ sẵn trong những tấm lưới lớn dưới ao, sẵn sàng kéo lên xuất bán bất cứ lúc nào khi có khách đến thu mua.
Thời điểm cận Tết, khối lượng công việc tăng cao, gia đình chị Nguyệt phải huy động thêm nhân công để kịp thu hoạch, đóng gói và vận chuyển cá đi các địa phương trong tỉnh.
Vừa thoăn thoắt cho cá vào túi sục ôxy, chị Nguyệt chia sẻ, gia đình nuôi cá chép vàng từ cá bố mẹ tự để giống qua các năm.
“Năm nay, thời tiết có nhiều đợt mưa lớn, gia đình rất lo cá bị ảnh hưởng. Cũng may những tháng cuối năm thời tiết thuận lợi, nắng ấm kéo dài nên cá phát triển tốt, khỏe mạnh, ít dịch bệnh” - chị Nguyệt nói.
Nhờ được chăm sóc tốt, cá chép của gia đình chị Nguyệt đạt kích cỡ khá đồng đều, màu đỏ tươi, đáp ứng yêu cầu của thị trường. Toàn bộ số cá đã được thương lái đặt mua trước, giá bán dao động theo kích cỡ, bình quân khoảng 130.000 đồng/kg.
“Nguồn thu từ cá chép không quá lớn nhưng ổn định, giúp gia đình có thêm điều kiện đón Tết và chuẩn bị vốn cho vụ nuôi mới”, chị Nguyệt phấn khởi cho biết.
Không khí khẩn trương ấy cũng diễn ra tại xã Phong Hải - một trong những “vựa” cá chép Tết.
Từ tháng 8/2025, gia đình anh Châu Đức Thắng, thôn Vi Mã, đã nhập hơn một vạn con cá chép vàng về nuôi nhằm phục vụ thị trường 23 tháng Chạp. Sau hơn 6 tháng “thức, ngủ” cùng cá, đàn cá của gia đình anh sinh trưởng tốt, màu sắc tươi tắn, kích cỡ khá đồng đều.
Anh Thắng đã có 5 năm gắn bó với nghề nuôi cá chép vàng. Theo anh, yếu tố quan trọng nhất khi nuôi cá là nguồn nước phải sạch, có hệ thống cấp - thoát nước ổn định.
Ngoài ra, trong quá trình nuôi phải thường xuyên thay nước, theo dõi môi trường ao, điều chỉnh mật độ nuôi và lượng thức ăn phù hợp để bảo đảm chất lượng cá phục vụ thị trường Tết.
“Cá chép bán dịp này không chỉ là hàng hóa mà còn mang ý nghĩa tâm linh, nên người nuôi phải rất chú trọng đến chất lượng” - anh Thắng cho biết.
Những ngày giáp Tết, khi từng chuyến cá được vận chuyển đi khắp nơi, niềm vui hiện rõ trên gương mặt người nuôi. Vụ cá Tết không chỉ mang lại nguồn thu nhập đáng kể mà còn góp phần giữ gìn một nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt mỗi dịp cuối năm. Trong không khí rộn ràng, hối hả ấy, cá chép “ông Công, ông Táo” lại tiếp tục theo chân người dân, góp phần làm nên một mùa Tết đủ đầy, ấm no.
