Ngày này năm xưa (14/9) ghi dấu nhiều sự kiện đáng nhớ trong lịch sử dân tộc, nổi bật là việc Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Tạm ước Việt - Pháp năm 1946, góp phần duy trì thêm thời gian hòa hoãn quý báu để chuẩn bị cho cuộc kháng chiến; Hội nghị cán bộ Liên minh nhân dân Việt Nam - Lào - Campuchia năm 1952; sự ra đời của tiền thân Viện Hải dương học và Bệnh viện 19-8.
*Ngày 14/9/1946: Trong thời gian ở Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục đàm phán với Chính phủ Pháp nhằm cứu vãn tình hình sau khi Hội nghị Fontainebleau không đạt được kết quả như mong muốn. Cuộc thương lượng giữa Người và Bộ trưởng Hải ngoại Pháp Marius Moutet diễn ra từ chiều 14/9 và kéo dài đến rạng sáng hôm sau. Đến 0 giờ 30 phút ngày 15/9/1946, hai bên ký bản Tạm ước Việt - Pháp, thường được gọi là Tạm ước 14/9/1946.
Tạm ước gồm 11 điều khoản, trong đó Chính phủ Pháp cam kết thực hiện một số quyền tự do, dân chủ ở Việt Nam và ngừng bắn ở Nam Bộ; phía Việt Nam tạm thời nhân nhượng thêm cho Pháp một số quyền lợi về kinh tế, văn hóa.
Việc ký Tạm ước là một bước đi ngoại giao linh hoạt của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhằm duy trì khả năng hòa hoãn, bảo vệ những thành quả đã đạt được từ Hiệp định Sơ bộ ngày 6/3/1946; đồng thời tranh thủ thêm thời gian để chuẩn bị lực lượng cho cuộc đấu tranh lâu dài.
* Ngày 14/9/1952: Tại Việt Bắc, Hội nghị cán bộ Liên minh nhân dân Việt Nam - Lào - Campuchia được tổ chức nhằm kiểm điểm việc thực hiện các nghị quyết của Hội nghị Liên minh tháng 3/1951 và đề ra phương hướng phối hợp chiến đấu trong thời gian tới.
Nói chuyện tại Hội nghị, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của tình đoàn kết giữa ba dân tộc Đông Dương: “Việt Nam đoàn kết chặt chẽ. Lào đoàn kết chặt chẽ. Miên (Campuchia) đoàn kết chặt chẽ”. Người khẳng định đoàn kết phải thể hiện trong tinh thần, hành động và đấu tranh, qua đó góp phần đưa cuộc kháng chiến của nhân dân ba nước đến thắng lợi.
* Ngày 14/9/1922: Toàn quyền Đông Dương ký nghị định thành lập Sở Hải dương học nghề cá Đông Dương, tiền thân của Viện Hải dương học ngày nay, đặt trụ sở tại Nha Trang. Đây là dấu mốc mở đầu quá trình hình thành và phát triển của một cơ sở nghiên cứu khoa học biển quan trọng của Việt Nam. Năm 2022, Viện Hải dương học tổ chức kỷ niệm 100 năm thành lập, xác nhận mốc lịch sử (14/9/1922 - 14/9/2022).
* Ngày 14/9/1961: Thiếu tướng Phạm Kiệt, Tư lệnh Công an Nhân dân vũ trang, ký quyết định thành lập Bệnh xá 265 trực thuộc Cục Hậu cần. Đây là một trong những cơ sở tiền thân của Bệnh viện 19-8, Bộ Công an. Ngày 14/9/1961 sau này được lấy làm ngày truyền thống của Bệnh viện 19-8.
* Ngày 14/9/1970: Báo Quân đội nhân dân đăng trang trọng lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh với toàn quân: “Toàn quân phải đoàn kết phấn đấu, quyết tâm xây dựng quân đội ta thành một quân đội hùng mạnh, sẵn sàng chiến đấu, học tập giỏi, công tác giỏi, sản xuất giỏi”. Lời căn dặn được Người nêu tại Hội nghị cao cấp toàn quân tháng 3/1958, thể hiện yêu cầu xây dựng quân đội toàn diện, vừa sẵn sàng chiến đấu, vừa làm tốt công tác và lao động sản xuất.
